توتەنشە جاعداي • 14 ماۋسىم, 2023

الاپات ءورت حالىقتى كوشىردى

1960 رەت
كورسەتىلدى
6 مين
وقۋ ءۇشىن

اباي وبلىسىنداعى الاپات ءورتتىڭ اۋىزدىقتالماۋى وبلىس ور­تا­لىعى – سەمەي قالاسىنىڭ تۇرعىندارىن دا الاڭداتا باستادى. ويت­كەنى ءتىلسىز جاۋ قالا ماڭىنداعى وزەركي اۋىلدىق وكرۋگىنە قا­راستى كاشتاك, تاليتسا ەلدى مەكەندەرىنىڭ توڭىرەگىندەگى ورماندى القاپتارعا دەيىن جايىلدى. جانعان اعاشتاردىڭ ءتۇتىنى بارعان سايىن قويۋلانىپ, كوكتى تۇمشالاعانى سونشالىق, الىس­تان دا انىق كورىنە باستادى. پوليتسيا اتالعان ەلدى مەكەندەردىڭ باعىتىنداعى جولعا توسقاۋىل قويىپ, بەت العان كولىكتەردى كەرى قايتارۋ ۇستىندە. ءورتتىڭ ورشۋىنە اپتاپ ىستىق پەن كۇشەيگەن جەلدىڭ دە اسەرى بولىپ تۇر.

الاپات ءورت حالىقتى كوشىردى

ال كەشە تۇرعىندارى كوشىرىلگەن كاشتاك, تاليتسا جانە تەپكاشي ­اۋىلدارىنا سەمەيدە­گى 5 511 اسكەري ءبولىمىنىڭ 100-گە ­جۋىق ساربازى مەن ­8­ تەح­نيكا اتتان­عا­نىنان حاباردار ەتكەنبىز.

اسكەريلەر يەن قالعان اۋىلدار­دىڭ ءۇيىن, دۇنيە-مۇلكىن توناتۋعا جول بەرمەۋ ماقساتىندا كىرگىزىلگەن ەدى. سونىمەن قاتار اۋىلدا قال­عان كەيبىر تۇرعىنداردى قاۋىپسىز ايماققا كوشىرۋگە جانە زارداپ شەككەندەرگە قول ۇشىن بەرمەك.

 

ەل الاڭداپ وتىر

جاقىندا عانا سەمەيدە اشىل­عان حالىقارالىق جىرشى-تەرمەشى­لەر وداعى اباي وبلىستىق فيليا­لى­نىڭ ديرەكتورى داۋلەت سمەتوۆ باس­تاعان ازاماتتار تاليتسا اۋى­لىنا بارماق بولعانىمەن, پوليتسيا ولاردى قاۋىپتى ايماققا وتكىزگەن جوق. سەبەبى تۇسىنىكتى دە. بىراق ونىڭ جول ۇستىندە الەۋمەتتىك جەلىگە سالعان ۆيدەوسىنان ءورتتىڭ كۇردەلى سيپات الا باستاعانى انىق كورىنەدى.

– حالىقارالىق اقىن, جىرشى, تەرمەشىلەر وداعىنىڭ اباي وب­لىس­­تىق فيليالىنىڭ جىگىتتەرى بولىپ جاع­دايدى ءوز كوزىمىزبەن كورىپ, كو­مەك­تەسۋگە نيەت ەتكەن ەدىك. جولعا شىق­­قانىمىزبەن, تاليتساعا تاياعان­نان پو­ليتسيانىڭ بارلىق كولىكتەردى قاتاڭ تۇردە كەرى قايتارىپ جاتقا­نىن بايقادىق. ءتۇتىننىڭ دە قويۋلا­نىپ كەتكەن كورىنىسى قاۋىپتىڭ كۇشەي­گە­­نىن كورسەتەتىندەي. تۇندە كەزەكشى­لىك­تە بولعان ءورت سوندىرۋشىلەر­دەن جاعدايدى سۇراستىردىق. قالىڭ ءورت بولىپ جاتقان سول ماڭداعى جەرگە ءورت ءسوندىرۋ تەحنيكاسى مۇل­دەم ماڭايلاي المايتىن كو­رى­نەدى. ءتۇتىننىڭ قاراقوشقىلدا­نىپ قويۋ­لانۋى شايىرلى قاراعايعا وت تۇسسە, سولاي ۇرەيلى كورىنەدى ەكەن. ءوز ­ويىمشا قوسىمشا كۇشتەر شا­قىرۋدىڭ تاعى ءبىر ءتۇرىن ويلاستىرماسا, مىنا ءورتتىڭ باسىلار ءتۇرى جوق, – دەيدى داۋلەت سمەتوۆ.

راسىندا دا, توتەنشە جاعداي­لار مينيسترلىگى تاراپىنان ءتيىستى قادامدار جاسالىپ جاتقانى ءسات سايىن حابارلانىپ جاتقانىمەن, حالىقتىڭ الاڭداۋى ورىندى.

 

قازا تاپقانداردىڭ وتباسىنا كومەك

ال كەشەگى ۇكىمەت وتىرىسىندا اباي وبلىسىنىڭ اكىمى نۇرلان ۇران­حاەۆ قازىرگى احۋالدى بايانداعاندا, ءورتتى وشىرۋگە 1 788 ادام, 15 تىكۇشاق, 345 تەحنيكا تارتىلعانىن مالىمدەدى. تەح­ني­كالارعا قاجەتتى 70 توننا جانار­مايدىڭ 50 تونناسى «Kaz Minerals» كوم­پانياسىنىڭ ەسەبىنەن بولىن­سە, 20 تونناسىن وبلىستىق اكىمدىك ­تاراپىنان جىبەرىلگەن.

قازىرگى ۋاقىتتا اپات سالدارىنان ­3 ءۇي ورتەنىپ, 2 تەحنيكا جانىپ كەت­كە­نى بەلگىلى بولىپ وتىر. ىس ءتيىپ ۋلان­عان 2 ورمانشىنىڭ دەنساۋلىعى وڭالىپ كەلەدى.

ۇكىمەت باسشىسى وقيعاعا بايلانىستى 10 كۇننىڭ ىشىندە قورىتىندى جاساۋعا تاپسىرما بەردى. سونىمەن قاتار قازا تاپقان 14 ورمانشىنىڭ وتباسىلارىنا «قازاقستان حالقىنا» قورىنان 7 ملن تەڭگەدەن, سونداي-اق كامەلەتكە تولماعان ءار بالاعا 2 ملن تەڭگەدەن تولەنەتىنىن ايتتى. 40-تان استام وتاندىق جوعارى وقۋ ورنى ورتتەن زارداپ شەك­كەن وتباسىلاردىڭ ستۋ­دەنتتەرىنە گرانت­تار مەن جاتاقحا­نادان ورىن بو­لىن­بەك. وعان قوسا اقىلى نەگىزدە وقي­تىن ستۋدەنتتەر مەن ماگيسترانتتاردى گرانتقا ­اۋىستىرۋ كوزدەلىپ وتىر.

 

كوشىرىلگەندەردىڭ احۋالى قانداي؟

وسى ساۋالعا جاۋاپ ىزدەپ سەمەي قۇرىلىس كوللەدجىنىڭ جاتاقحانا­سى­نا بارعان ەدىك. مۇندا نەگىزى­نەن بۇ­لاق اۋىلىنىڭ تۇرعىندارى ورنالاس­تىرىلعان بولىپ شىقتى.

– مىنانداي الاپات ءورتتى ال­عاش كورۋىمىز. وزىمىزگە قاتتى قاۋىپ تون­بەسە دە, ءۇستى-باسىمىزعا ءتۇتىن ءسىڭىپ قا­­لىپتى. 11-ءى كۇنى ءبىزدى كو­شىردى. نەگىزى كەتكىمىز كەلمەگەن. بىراق توتەنشە جاعدايعا بايلانىستى اۋىلدان ءبارىمىزدى اكەتۋگە بۇيرىق كەلگە­نىن ۇقتىق. قازىر مۇندا جاعداي جامان ەمەس. بارلىعىمىزعا جەتكىلىكتى كوڭىل ءبولى­نىپ جاتىر. بالالاردىڭ دا ۋاقىتىن دۇ­رىس وتكىزۋ جايى جاقسى ويلاستىرىل­عان. ءۇش-ءتورت مەزگىل تاماعى دا, كوپبالا­لى وتباسىلارعا قاجەتتى كيىم-كەشەگى دە ەرىكتىلەر تاراپىنان دا, اكىمدىكتىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن دە ۇزدىكسىز كەلىپ جاتىر. تەك امان-ەسەن ۇيىمىزگە قا­شان ورالاتىنىمىز ويلانتادى. ءورتتى ءسوندىرۋ دە وڭاي بولماي جاتقانىن ەستىپ جاتىرمىز. وتىرعان ورنىن تاس­تاپ, شاراسىز كۇيدە كەلۋ كىمگە جاي­لى ءتيسىن؟ ايتەۋىر, ەل-جۇرتتىڭ اماندىعىن تىلەيمىز, – دەيدى بۇلاق اۋىلىنىڭ تۇرعىنى قازەز تولەۋعازين.

بەس پەرزەنتى بار قانات تۇن­قاتاروۆ تا وسىندا ورنالاسقان. ايتۋىنشا, قالا ىرگەسىندەگى كەن ورىندارىنىڭ بىرىندە اۋىسىمدىق جۇمىستا.

– ءار ايدىڭ ون التىسى كۇنى اۋى­سىمعا كەتەمىن. بۇل جولعى جۇمىسقا كە­تۋىم وسىنداي جاعدايعا تاپ كەلەدى دەپ كىم ويلاعان؟ جەكە كولىگىممەن كەلگەن ەدىم. اۋىلدا تالاي جوسپارلى ىستەرىم توقتاپ قالدى. ءورتتىڭ جا­يى قانشاما شاڭىراقتى قارا جامىل­دىرىپ, كوپتەگەن ءۇيدىڭ تۇر­عىندارىن باس ساۋعالاتىپ بوستىرىپ جىبەردى. مەن سوعان كۇيىنەمىن. ارينە, مۇندايدا قيىندىققا تاپ بولعاندارعا كومەك كورسەتىلۋى, قا­جەتتىلىكتەرمەن قام­تاماسىز ەتىلۋى زاڭدىلىق. ال مۇن­داي اپاتتار ءبىر ەمەس, نەشە رەت قايتالانىپ جاتىر عوي, – دەيدى ول.

سەمەي قۇرىلىس كوللەدجى دي­رەك­تورىنىڭ ورىنباسارى اراي نۇر­­عو­جانوۆانىڭ ايتۋىنشا, مۇن­­دا بۇ­لاق اۋىلىنىڭ 115 ادامى ورنا­لاس­تىرىلعان. جاتاتىن ورىندارىنا بار­لىق جاعداي جاسال­­عان. تاۋلىگىنە بەس رەت تاماق بەرىلەدى. «ازىق-ت ۇلىك قورى تولىعىمەن جەت­كىلىكتى. اس ءمازىرى ءار كۇنى ءارتۇرلى دا­يىندالادى. كيىم-كەشەكتەر دە تولىقتاي تاراتىلىپ بەرىلدى. وقۋعا تاپسىرىپ جاتقان بالالارى بولسا, ولاردىڭ نوۋتبۋكپەن الاڭسىز دايىندالۋىن دا قامتاماسىز ەتەمىز. جالپى, مۇنداي ىستەردى بارلىق مەكەمەلەر, ءبىلىم باسقارماسى, وبلىستىق اكىمدىك بارىنشا بىرلەسە اتقارىپ جاتىرمىز. اسىرەسە بالالاردىڭ بوس ۋاقىتىن ءتيىمدى, قىزىقتى وتكىزۋىنە كۇندەلىكتى كوڭىل بولەمىز», دەيدى اراي سەرىكجانقىزى.

 

سوڭعى جاڭالىقتار