اباي وبلىسىنىڭ اكىمى نۇرلان ۇرانحاەۆ جاقىندا كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتىندە جاساعان تىكەلەي ەفير بايانداماسىندا دا كوپتەگەن ىستەردىڭ جايىنان حاباردار ەتتى.
– ءبىزدىڭ ءوڭىر ەندى عانا قۇرىلىپ جاتسا دا, پرەزيدەنتتىڭ, ۇكىمەت پەن پارلامەنت دەپۋتاتتارىنىڭ ءاردايىم قولداۋىن سەزىنىپ كەلەدى. جىلدار بويى جينالىپ, قوردالانىپ قالعان ماسەلەلەردى ءبىر ساتتە شەشۋ مۇمكىن ەمەستىگى بەلگىلى. پروبلەمالارىمىز دا از ەمەس. سولاردى بىرتىندەپ شەشۋ ءۇشىن جوسپارلى جۇمىستاردى قولعا الدىق, – دەگەن ءوڭىر باسشىسى الداعى ۋاقىتتىڭ ەنشىسىندەگى ىستەر جايىنان دا وي ءبولىستى.
ناقتى دەرەككە سۇيەنەر بولساق, اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىندا دا اۋىز تولتىرىپ ايتار مىسالدار بارشىلىق. ياعني اۋىل شارۋاشىلىعى ءونىمىن شىعارۋ 473,3 ملرد تەڭگەگە جەتتى. بۇل ءوسىم مال شارۋاشىلىعىنداعى ءوندىرىس كولەمىن 4,1%-عا ۇلعايتۋ ەسەبىنەن قامتاماسىز ەتىلگەن.
وبلىس بويىنشا قۇرىلىس سالاسىندا 340,5 مىڭ شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي پايدالانۋعا بەرىلىپ (104,1% ءوسىم), 3 352 وتباسى تۇرعىن ۇيمەن قامتىلعان.
وبلىس اكىمى نۇرلان ۇرانحاەۆتىڭ مالىمەتىنە سۇيەنسەك, بيىل وبلىس بيۋدجەتىنىڭ كولەمى 374,6 ملرد تەڭگەنى, ونىڭ ىشىندە مەنشىكتى كىرىسى 10,4% وسىممەن 92,1 ملرد تەڭگەنى قۇراعان. وتكەن 2022 جىلى 83,4 ملرد تەڭگە بولعانىن ەسكەرسەك, ەكونوميكانىڭ ءوسىم كورسەتكىشى بارىن اڭعارۋ قيىن بولماسا كەرەك.
سول تۇرعىدا وبلىستاعى سۋمەن جابدىقتاۋ نىساندارىن دامىتۋعا قارجىلاندىرۋ 2,5 ەسە (7,5 ملرد تەڭگە), جولداردى جوندەۋگە 2,3 ەسەگە (9,9 ملرد تەڭگەگە) ۇلعايدى. ءبىلىم بەرۋ سالاسى بويىنشا شىعىستار 1,2 ەسەگە (23,5 ملرد تەڭگە), دەنساۋلىق ساقتاۋ – 1,8 ەسەگە (4,2 ملرد تەڭگە), اۋىل شارۋاشىلىعى – 9 ەسەدەن استامعا (17,7 ملرد تەڭگە) ءوستى.
وبلىس ورتالىعى سەمەي قالاسىنىڭ بيۋدجەتى 86,1 ملرد تەڭگەنى قۇرادى, بۇل وتكەن جىلمەن سالىستىرعاندا 49%-عا ارتىق ەكەنىن كورسەتەدى. تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق سالاسىن قارجىلاندىرۋ كولەمى 1,4 ەسەگە جانە الەۋمەتتىك قورعاۋ 1,5 ەسەگە ۇلعايدى.
مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىمەن بەكىتىلگەن كەشەندى جوسپار بويىنشا ينۆەستيتسيا كولەمى 1,9 ترلن تەڭگە بولاتىن 102 ءىس-شارادان تۇرادى.
بيىل 1034 جاڭا جۇمىس ورنىن اشاتىن 8 جوبا ىسكە اسىرىلىپ جاتىر. قۇنى 29,3 ملرد تەڭگە.
اۋىل شارۋاشىلىعى ماقساتىنداعى پايدالانىلماعان جەرلەردى قايتارۋ جايىنا كەلسەك, جالپى اۋدانى 297,7 مىڭ گەكتار جەر ۋچاسكەلەرى انىقتالدى.
وبلىس ورتالىعى سەمەي قالاسى ءۇشىن ەڭ ماڭىزدى ماسەلەلەردىڭ ءبىرى – جىلۋمەن جابدىقتاۋ. قالانىڭ ەرتىس وزەنىنىڭ وڭ جاعالاۋىندا 118 گكال جىلۋ ەنەرگياسىنىڭ تاپشىلىعى بار.
قالانىڭ جىلۋمەن جابدىقتاۋ ماسەلەلەرىن شەشۋ ءۇشىن 2023-2024 جىلدارى وبلىستى دامىتۋدىڭ كەشەندى جوسپارىنا جىلۋ كوزدەرىن قايتا جاڭارتۋ بويىنشا 11 جوبا, جەلىلەردى جاڭعىرتۋدىڭ 19 جوباسى ەنگىزىلدى, ولاردى ىسكە اسىرۋعا رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن 150,4 ملرد تەڭگە قاجەت (جىلۋ كوزدەرىن جاڭعىرتۋعا 95,5 ملرد تەڭگە, جەلىلەردى جاڭعىرتۋعا 54,9 ملرد تەڭگە).
حالىقتى 100% تازا اۋىز سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىندا بيىل 17 ملرد تەڭگەگە 54 جوبانى ىسكە اسىرۋ جوسپارلانعان. ال 2024-2025 جىلدارى سۋ قۇبىرى جەلىلەرىنىڭ 19 جوباسىن سالۋ كوزدەلىپ وتىر.
ءوڭىر باسشىسى اباي وبلىسى بويىنشا الداعى ۋاقىتتا ورىندالاتىن ءبىلىم سالاسىنداعى جايلارعا دا توقتالدى.
وتكەن جىلى وبلىس بويىنشا 1 700 ورىندىق 4 مەكتەپ سالىندى. جەكە ينۆەستيتسيالار ەسەبىنەن سەمەي قالاسىندا 650 وقۋشىعا ارنالعان 1 مەكتەپ اشىلدى. «جايلى مەكتەپ» ۇلتتىق جوباسى اياسىندا 2023-2025 جىلدارى 5 700 ورىندىق 11 مەكتەپتىڭ قۇرىلىسى (42,7 ملرد تەڭگەگە) جوسپارلانعان. بيىل 5 مەكتەپتىڭ قۇرىلىسىن باستاۋ جوسپارلانىپ وتىر. وسى جىلى وبلىس ورتالىعىندا «KAZ Minerals Management» جشس قاراجاتى ەسەبىنەن 1 200 ورىندىق مەكتەپتىڭ قۇرىلىسى باستالدى.
2025 جىلعا دەيىن ءبىلىم بەرۋ ينفراقۇرىلىمىن قولداۋ قورىنىڭ قاراجاتى ەسەبىنەن 6 شاعىن جيناقتالعان مەكتەپ, جۇمىس ىستەپ تۇرعان مەكتەپتەرگە 6 قوسىمشا قۇرىلىس سالىناتىن بولادى. بيىل شاكارىم ۋنيۆەرسيتەتىندە «Shakarim High School» (تىلدەردى تەرەڭدەتىپ وقىتۋعا باعىتتالعان) جانە ءا.بوكەيحان ۋنيۆەرسيتەتىندە «Abay IT-School» مەكتەپتەرى اشىلادى. سونداي-اق دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسى بويىنشا دا وڭ وزگەرىستەر بار. وبلىستى دامىتۋدىڭ كەشەندى جوسپارىنا سەمەي قالاسىندا 100,4 ملرد تەڭگەگە 5 مەديتسينالىق نىساننىڭ قۇرىلىسى ەنگىزىلگەن.
2023 جىلعى اباي وبلىسىنىڭ بيۋدجەتى 374,6 ملرد تەڭگە.
وبلىس بويىنشا قۇرىلىس سالاسىندا 340,5 مىڭ شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي پايدالانۋعا بەرىلىپ (104,1% ءوسىم), 3 352 وتباسى تۇرعىن ۇيمەن قامتىلعان.
اباي وبلىسىندا اۋىل شارۋاشىلىعى ءونىمىن شىعارۋ 473,3 ملرد تەڭگەگە جەتتى.
بيىل قۇنى 29,3 ملرد تەڭگە بولاتىن 8 جوبا ىسكە اسىرىلىپ جاتىر. سول جوبالاردىڭ ارقاسىندا 1034 جاڭا جۇمىس ورنى اشىلاتىن بولادى.
اراپ ەسپەمبەتوۆ,
فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور:
جاڭارۋدى سەزىندىك
– كوز سالعان جانعا كونە سەمەي راسى كەرەك, جاڭارا باستادى. وبلىسىمىزدىڭ قۇرىلعانىنا ءبىر جىل تولدى. بۇل – جەرگىلىكتى حالىق ءۇشىن قۋانىشتى جاعداي. شيرەك عاسىر بويى وبلىس ورتالىعى مارتەبەسىنەن شەت قالىپ, قۇلازىپ قالعان قالامىزعا جان كىرىپ, جاڭارۋ جولىنا تۇسكەنى قۋانتتى. قالاداعى ەندىگى ۋاقىتتا تامىرىنا قان جۇگىرىپ, وبلىس اكىمى نۇرلان تەلمان ۇلىنىڭ ءىرى ىستەردى قولعا الا باستاعانى دا جاقسىلىققا جەتەلەيدى. الداعى بەس جىلعا جوسپارلانعان اباي وبلىسىنىڭ دامۋ جايى ءوز كەزەڭىمەن جۇزەگە اساتىنىنا سەنىمدىمىن. ءسوزىمدى تۇيىندەي كەلگەندە جاڭا وبلىستىڭ الداعى جارقىن بولاشاعىنا كونەكوز قاريالار دا ۇلكەن ۇمىتپەن قارايدى.
