سپورت • 30 مامىر, 2023

قايرات احمەتوۆ: مەنى «قارا جورعا» رۋحتاندىرادى

502 رەت
كورسەتىلدى
10 مين
وقۋ ءۇشىن

تاياۋدا اقش-تىڭ كولو­رادو شتاتىنداعى برۋم­فيلد قالاسىندا ارالاس جەكپە-جەكتەن «ONE Fight Night 10» دەپ اتالاتىن ءدۇبىرلى دودا ءوتتى. سول جارىستىڭ باستى با­سەكەلەرىنىڭ بىرىندە قا­زاقتىڭ قايسار ۇلى قايرات احمەتوۆ ونەر كورسەتتى. ول «نايزاعاي» دەگەن جاناما ەسىممەن تانىلعان اۋستراليالىق ريس ماكلارەندى ۇت­تى. وسى جەڭىسىنىڭ ارقا­سىندا قانداسىمىز ONە FC پروموۋشەنىنىڭ چەم­پيوندىق بەلبەۋى ءۇشىن تالاسۋ مۇمكىندىگىنە يە بولدى. الىستاعى امە­ري­­كا­دان ورالعان بەتتە قايراتپەن اڭگىمەلەسۋدىڭ ءساتى ءتۇستى.

قايرات احمەتوۆ: مەنى «قارا جورعا» رۋحتاندىرادى

– قايرات, جەڭىس قۇتتى بولسىن! بەت الپەتىڭ مەن كوڭىل كۇيىڭە قاراعاندا, بۇل جەكپە-جەكتە جەڭىسكە جەتۋ ساعان اي­تار­لىقتاي قيىندىق تۋعىز­با­عان سەكىلدى عوي.

– نەگىزى ريس ماكلارەن دە وسال سپورتشى ەمەس. ول ONE FC رەي­تينگىندە ءتورتىنشى ورىندا تۇر. وسىدان ءتورت جىل بۇرىن ەكەۋمىز توكيودا «توبەلەسكەن» ەدىك. ول كەزدە مەن ۇپاي سانىمەن جەڭدىم. بۇل جولى دا ءدال سولاي بولدى. باسەكە اياقتالعاننان كەيىن ريس: «وسى جارىسقا مەن تىڭعىلىقتى دايارلانعان ەدىم. ءتىپتى تاڭنىڭ اتىسىنان كۇننىڭ باتىسىنا دەيىن جاتتىقتىم دەسە دە بولادى. وسى ايقاستا قالاي دا سەنى جەڭۋدى ماقسات تۇتتىم. بىراق قانشا كۇش سالسام دا, كوزدەگەن ماقساتىما قول جەتكىزە المادىم. مويىندايمىن, سەن مەنەن الدەقايدا مىقتى ەكەن­سىڭ», دەپ اعىنان جارىلدى. قارسىلاسىمنىڭ وسى ءبىر اۋىز ءسوزى كوڭىلىمدى كادىمگىدەي مار­قايتىپ تاستادى.

– بۇل جەڭىس ساعان نە بەردى؟ ەندى تيتۋلدىق ايقاسقا شى­عاسىڭ با؟

– ءيا, ەندىگى ماقساتىم – دە­مەتريۋس دجونسوندى جە­ڭىپ, اتال­عان پروموۋشەننىڭ چەم­پيوندىق بەلبەۋىن يەلەنۋ. اري­نە, بۇل جوسپاردى جۇزەگە اسىرۋ وڭاي بولمايدى. «كۇشتى تىشقان» دەگەن جاناما ەسىممەن وكتاگونعا شىعىپ جۇرگەن امەريكالىق فايتەر كەزىندە UFC چەمپيونى بولىپ قانا قويماي, كوپتەگەن رەكوردتىق كورسەتكىشكە قول جەتكىزدى. اسا جەڭىل سالماقتاعى دجونسون ءوز اتاعىن 11 مارتە ءساتتى قورعاپ, سول ۇيىمنىڭ ەڭ بەل­دى سپورتشىسىنا اينالدى. ءتىپتى ونى ء«تىرى اڭىز» دەسەك تە ەشكىم داۋلاسا قويمايدى. دە­مەتريۋس سىندى مىقتىنى جە­ڭۋ بىلاي تۇرسىن, ونىمەن تەڭ دارەجەدە ايقاسۋدىڭ ءوزى كوپ­تەگەن فايتەر ءۇشىن اسقاق ارمان. بىراق مەن بۇل جەكپە-جەككە ءازىرمىن. «تىشقاندى» تىزە بۇك­تىرۋ ءۇشىن ايقاس الاڭىندا ەش ايانىپ قالمايمىن.

– كوپشىلىك ءۇشىن دەمەتريۋس دجونسوننىڭ سينگاپۋرلىق ۇيىم­عا كەلۋىنىڭ ءوزى تۇسىنىكسىز جايت. قانشا دەگەنمەن ول الەم­نىڭ ەڭ بەلدى پروموۋشەنى – UFC-ءدىڭ شوقجۇلدىزى ەدى عوي.

– وعان ەش تاڭدانۋعا بولمايدى. بۇگىنگى تاڭدا ONE FC كەرەمەت قارقىنمەن دامىپ كەلەدى. قازىر بۇل ۇيىم الەمدە ەكىنشى ورىندا. ءاربىر جارىسى ۇلكەن شوۋعا اينالىپ, سپورت كەشەندەرىندە ينە شانشار ورىن بولمايدى. ونى بۇكىل ازيا, كۇللى الەم قىزىعا تاماشالايدى. قاراجاتى دا UFC-دەن ەش كەم ەمەس. ەرەجەسى مۇلدەم بولەك. ءتىپتى قاتال دەسەك تە بولادى. ويتكەنى بۇل جەردە جاتقان ادامدى اياقپەن جانە تورتتاعانداعان سپورتشىنى تىزەمەن تەبۋگە رۇق­سات بەرىلگەن. قاتىسۋشىلار مىن­دەتتى تۇردە گيدروتەستەن وتە­دى. ياعني شامادان تىس ارتىق سالماقتان ارىلۋعا تىيىم سا­لىنعان. اركىم ءوزىنىڭ تابيعي سال­ماعىندا ونەر كورسەتۋگە ءتيىس. ويتكەنى سپورتتان كەيىن دە ءومىر بار. ادامنىڭ اعزاسى تەمىر ەمەس, تىم كوپ سالماق قۋاتىندار ەرتەڭگى كۇنى سونىڭ زاردابىن شەگەدى. دەنساۋلىعىن قۇرتادى. وسىنىڭ بارلىعى ONE FC-دە ويلاستىرىلعان. ەشبىر ۇيىمدا ونداي گيدروتەست جوق.

 ال دجونسونعا كەلەر بولساق, ول UFC-ءدىڭ بارلىق مىقتىلارىن وڭدىرماي سابادى. اتالعان ۇيىم باسشىلىعى «كۇشتى تىشقانعا» لايىقتى قارسىلاس تابا الماي ابدەن ابىگەرگە ءتۇستى. ءيا, كە­زىن­­دە ونىڭ برەد پيكەت (2010 جى­لى), دومينيك كرۋس (2011) جانە گەنري سەحۋدو (2018) سىندى سپورت­شىلارعا ەسە جىبەرگەنى راس. بىراق ول تورەشىلەردىڭ شە­شىمىمەن عانا جەڭىلدى. ال ONE FC-گە اۋىسقاندا دەمەتريۋس ءوزى­نىڭ سپورتتىق مانسابىندا ال­عاش رەت نوكاۋتقا ءتۇستى. 2021 جىلدىڭ كوكتەمىندە برا­زي­ليا­لىق ادريانو موراەس اقش-تىڭ اتى اڭىزعا اينالعان فاي­تەرىن تىزەمەن تەۋىپ, ەسىنەن تان­دىردى. مىنە, وسىدان-اق ىرگە­تاسى سينگاپۋردە قالانعان پرو­موۋشەننىڭ دەڭگەيى قانداي ەكە­نىن بىلۋگە بولادى.

– ONE FC-گە بارا سالا سەن بىردەن چەمپيوندىق بەلبەۋ ءۇشىن ايقاستىڭ. ادەتتە ور­تاڭقول پروموۋشەندەردىڭ وزىندە چەمپيوندىق اتاققا تالاسۋ ءۇشىن بىرنەشە باسەكە وت­كى­زۋگە ءتيىستىسىڭ. وسى ورايدا سا­عان وسىنداي ايرىقشا قۇر­مەت نە ءۇشىن كورسەتىلدى؟

– مەنىڭ ۇزاق جىلدار بويى دانيار قاسقاراۋوۆ جەتەكشىلىك ەتەتىن «الاش پرايد» كلۋبىنىڭ ساپىندا ونەر كورسەتكەنىمدى جاقسى بىلەسىزدەر. قالىڭ جۇرت­قا سول ۇيىمدا تانىلدىم. سين­گاپۋرلىق پروموۋشەننىڭ تاراپىنان ۇسىنىس تۇسكەندە مەن بىردەن العاشقى جەكپە-جەگىمدە چەمپيوندىق ءتاج ءۇشىن تالاسامىن دەگەن تالاپ قويدىم. ولاي بولماعان جاعدايدا باس تارتۋعا بەكىندىم. ويتكەنى ول كەزگە دەيىن مەن بىردە-ءبىر رەت جەڭىلگەن ەمەس ەدىم. ءبىراز ۋاقىت ويلانا-تول­عانا كەلە ولار كەلىسىم بەردى. ءسوي­تىپ, مەن 2015 جىلدىڭ 21 قاراشاسىندا بەيجىڭدە وتكەن جا­رىستىڭ باستى جەكپە-جەگىندە ونەر كورسەتۋ قۇقىعىنا يە بولدىم.

– بەيجىڭدەگى جارىستا سەن برازيليالىق ادريانو مو­راەستى جەڭىپ, التىن بەلبەۋدى يە­لەندىڭ. سول كەزدە قانداي سە­زىمدە بولدىڭ؟

– ءسوز ورايى كەلگەندە, قى­تايدا وقيتىن قازاق ستۋدەنت­تەرىنە زور العىسىمدى بىلدىرگىم كەلەدى. ولار سپورت كەشەنىن لىق تولتىرىپ, بارىنشا قولداۋ كورسەتتى. بۇل جاعداي مەنى ەرەكشە رۋحتاندىردى. بەس راۋندقا سوزىلعان سايىستا موراەستى ۇپاي سانىمەن ۇتىپ, چەمپيوندىق تاجگە قول جەتكىزدىم. سول كەزدە قۋانىشتان توبەم كوككە ەكى ەلى عانا جەتپەدى.

– الەمدەگى ەڭ بەلدى ۇيىم­داردىڭ ءبىرىنىڭ چەمپيوندىق بەلبەۋىن تاققاننان كەيىن ما­تەريالدىق تۇرعىدان دا جاع­دايىڭ جاقسارعان شىعار. قۇ­پيا بولماسا, قانشا قارا­جات الدىڭ؟

– سول كۇنگە دەيىن مەن تيىن-تەبەنگە جۇدىرىقتاسىپ جۇر­گەنمىن. سوندىقتان سول ۋا­قىتتا ONE FC-ءدىڭ ماعان بەرگەن سىياقىسى كوپ اقشا بولىپ كو­رىندى. قازىر ويلاپ وتىرسام, ولاي ەمەس ەكەن. تىم از گونورار العان ەكەنمىن. بارلىعى دا ءوزىمىزدىڭ بىلىمسىزدىگىمىزدىڭ كەسىرى. ول كەزدە نە مەنەدجەرىم, نە پروموۋتەرىم جوق. ONE FC-دەن كەلسىمشارت كەلگەن بەتتە قۇجاتتى اعىلشىنشا بىلەتىن ءبىر دوسىما وقىتتىم. ول ءبىر شولىپ ءوتتى دە, ءبارى دۇرىس دەدى. مەن قول قويدىم. ءسويتىپ, بولار-بولماس سىياقى الدىم.

– اراعا ەكى جىل سالىپ, ما­كاودا وتكەن جارىستا ءدال سول ادريانو موراەستەن جە­ڭى­لىپ, چەمپيوندىق اتاقتان ايى­رىلدىڭ. سول جەكپە-جەكتە نە جەتپەدى دەپ ويلايسىڭ؟

– وتباسىلىق جاعدايىما بايلانىستى ءبىر جارىم جىلداي ۇلكەن سپورتتان قول ءۇزىپ قالدىم. سىرقاتتانعان ۇلىمدى ەمدەتۋ ءۇشىن بىرنەشە اي بويى وتباسىممەن بىرگە تايلاندتا تۇرۋىما تۋرا كەلدى. سول جاقتا ەم-دوم قابىلدادىق. كەزەكتى جارىستىڭ وتۋىنە ءتورت-بەس اي قالعاندا عانا جاتتىعۋ زالىنا باس سۇقتىم. دۇرىس دايارلىقتىڭ بولماۋى سالدارىنان جەڭىلىس تاپتىم.

– سول كۇنگە دەيىن 23 رەت جەكپە-جەككە شىعىپ, بار­لى­عىندا جەڭىسكە جەتكەن ەدىڭ. ال­عاش رەت جەڭىلىستىڭ كەرمەك ءدامىن تاتقاندا قانداي كۇيدە بول­دىڭ؟

– العاشىندا قاتتى كۇيىندىم. بىراق حالىقتىڭ قول­داۋىنىڭ ارقاسىندا ەڭسە تىكتەپ, قايتا قا­تارعا قوسىلدىم.

– شەردوگىڭە قاراساق, كۇنى بۇگىنگە دەيىن 32 كەزدەسۋ وت­كىزىپ, 30-دا جەڭىسكە جەتكەن ەكەنسىڭ. 18 باسەكەنى مەر­زىمى­نەن بۇرىن اياقتادىڭ. بۇل – وتە تاماشا كورسەتكىش! وسى تسيفر­لارعا قا­­راپ, كوڭىلىڭ مار­قاياتىن شى­عار؟

– مەن رەكوردىما ەمەس, وسى كۇنگە دەيىن وسىنداي بي­ىك دارەجەدە جۇرگەنىمە, ءوزىم­دى الەمگە تانىتا ءبىلىپ, كىل مىق­تىلارمەن كۇش سىناسىپ, ەلىمنىڭ تۋىن بيىكتە جەلبىرەتكەنىمە قۋانامىن. بۇل جاعداي مەنىڭ بويىما قۋات, جۇرەگىمە جىلۋ بەرەدى.

– ءار جەڭىسىڭنەن كەيىن «قا­را جورعا» بيلەۋدى جاقسى ءبىر داستۇرگە اينالدىرىپ, قا­لىڭ كورەرمەننىڭ كوڭىلىن تاپ­تىڭ. بۇل ءوزىڭنىڭ باستاماڭ با, الدە باسقا بىرەۋلەر وسىنداي وي تاس­تادى ما؟

– بۇل يدەيا «الاش پرايدتا» جۇرگەن كەزىمدە ويعا كەلدى. بالا كەزىمنەن بىرگە وسكەن دوسىم قۋات «نايمان» حاميتوۆ تيتو ورتيس ەسىمدى سپورتشىعا قاتتى ەلىك­تەدى. سودان ول ءار جەكپە-جەك­كە كۇرەكپەن شىعىپ, جەڭگەن كەزدە قارسىلاسىن «كومىپ تاستاۋدى» ادەتكە اينالدىردى. ماعان دا ءبىر «فيشكا» تابۋ كەرەك بولدى. سودان مەن قازاقي كيىممەن شىعىپ, «قارا جورعا» بيلەۋدى ءجون كوردىم. بۇل ارەكەتىمدى جانكۇيەرلەر جىلى قابىلدادى. سول كەزدەن بەرى مەنىڭ «فيشكام» – «قارا جورعا».

– اڭگىمەڭە كوپ راحمەت, قاي­رات. «كۇشتى تىشقاندى» جەڭىپ, ONE FC-ءدىڭ چەمپيوندىق بەل­بەۋىن يەلەنۋىڭە تىلەكتەسپىن.

– سىزگە دە كوپ راحمەت. «Ege­men Qazaqstan»-نىڭ وقىر­ماندارى ءاردايىم كوپ بولسىن!

 

اڭگىمەلەسكەن

عالىم سۇلەيمەن,

«Egemen Qazaqstan»

سوڭعى جاڭالىقتار