جۇمىس توبىنىڭ جەتەكشىسى, «قازمۇنايگاز» اق باسقارما توراعاسىنىڭ ورىنباسارى داۋلەتجان حاسانوۆتىڭ ايتۋىنشا, «وزەنمۇنايگاز» كومپانياسىندا قىزمەتكەرلەردى جالعان جۇمىسقا ورنالاستىرۋ فاكتىلەرى انىقتالدى. ماسەلەن, اقتاۋلىق بەلگىلى ايتىسكەر اقىن شتاتتا الدىمەن, تەولوگ, كەيىننەن قوعاممەن بايلانىس جونىندەگى مامان قىزمەتىندە تىركەلگەن.
«شتاتقا پەرسونالدى كەزەكتەن تىس نەمەسە بىلىكتىلىك تالاپتارىنا سايكەس كەلمەيتىن جانە جوندەۋگە قاتىستى ارنايى ماماندىقتار بويىنشا جەتكىلىكتى جۇمىس تاجىريبەسى جوق ادامداردى قابىلداۋ فاكتىلەرى بار», دەدى د.حاسانوۆ.
ونىڭ ايتۋىنشا, بىرقاتار جۇك كولىكتەرىنىڭ GPS دەرەكتەرىن ۋاقىت كەستەلەرىمەن سالىستىرعاندا, مالىمەتتىڭ سايكەس كەلمەگەنى انىقتالعان. ياعني اۆتوموبيلدەر ناقتى ءجۇرىپ وتكەن ۋاقىت ارالىعىن تابەلدەردە اسىرا كورسەتكەن. تيىسىنشە, اتقارىلعان جۇمىس ءۇشىن تولەم دە اسىرا باعالانعان.
سونداي-اق مۇناي وندىرەتىن جابدىقتى جالعا الۋ قىزمەتىنىڭ قۇنى بىرنەشە ەسە جوعارى ەتىپ كورسەتىلگەن جاعداي دا كەزدەسىپتى. مىسالى, سەرۆيس كورسەتەتىن كومپانيالاردىڭ ءبىرى «وزەنمۇنايگازعا» امبەباپ ەلەكتر ورتالىقتان تەپكىش سورعىنى تاۋلىگىنە ۇڭعىماعا 96 مىڭ تەڭگە باعامەن جالعا بەرگەن. وڭىردەگى باسقا مۇناي ءوندىرۋشى كومپانيانىڭ ءدال وسىنداي سورعىنى جالعا بەرۋ باعاسى بۇدان 2 ەسە ارزان, تاۋلىگىنە 39,7 مىڭ تەڭگەگە تەڭ.
قمگ باسقارما توراعاسىنىڭ ورىنباسارى ساتىپ الۋ سالاسىنان تاعى ءبىر مىسال كەلتىردى. اتاپ ايتقاندا, «وزەنمۇنايگاز» ۇڭعىمالاردى جوندەۋگە ارنالعان 14 دانا كوتەرگىش اگرەگات ساتىپ العان. مامىلەنىڭ جالپى سوماسى 1,5 ملرد تەڭگەدەن اسىپ جىعىلادى. جەتكىزۋ مەرزىمى – 2022 جىلدىڭ 31 جەلتوقسانى. تەكسەرۋ بارىسىندا كورسەتىلگەن مەرزىمدە 14 اگرەگاتتىڭ بىرەۋى عانا جەتكىزىلگەنى انىقتالدى. ەسەپ بەرۋ قۇجاتتاماسىندا ونى جاڭا دەپ كورسەتكەن. بىراق تەكسەرىس ناتيجەسىندە ونىڭ كومپونەنتتەرى الدەقاشان ەسكىرگەنى, كوپتەگەن بولشەكتەرىنىڭ جوق ەكەنى, قۋات كونسترۋكتسيالارى پايدالانۋعا قاۋىپتى ەكەنى انىقتالدى. مۇنى جاسىرۋ ءۇشىن توت باسقان كورپۋسى مەن ءشاسسيدىڭ مەتالل كونسترۋكتسيالارى قارا تۇسكە بويالعان.
جۇمىس توبى وندىرىستىك جانە ەكولوگيالىق قاۋىپسىزدىك نورمالارىن بۇزعان جاعدايلاردى جويۋ ءۇشىن «وزەنمۇنايگاز» بەن مۇناي سەرۆيس كومپانيالارىنا ۇسىنىستار مەن تاپسىرمالار بەردى. مىسالى, بىرقاتار نىساندا عيماراتتار مەن قۇرىلىستار بويىنشا جوبالاۋ قۇجاتتارى جوق, جەلدەتۋ جۇيەسى قاۋىپسىزدىك تەحنيكاسىنىڭ تالاپتارىنا سايكەس كەلمەيدى. ۇڭعىمالاردى جوندەۋ جۇمىستارى كەزىندە ەكولوگيالىق نورمالار ساقتالمايدى, ونىڭ ىشىندە ۇڭعىمالاردى جەراستى جانە كۇردەلى جوندەۋ كەزىندە قورعانىش پلەنكالارى جوق, ۇيىندىلەر قويما رەتىندە پايدالانىلادى, لاستانعان توپىراق ۋاقتىلى الىنبايدى.
د.حاسانوۆ جاڭاوزەن كاسىپورىندارى قىزمەتكەرلەرىنىڭ شاعىمدارىن تەكسەرۋ ماسەلەسىنە جەكە توقتالدى. بەلگىلى بولعانداي, «وزەنمۇنايگازدىڭ» كەيبىر مەردىگەر ۇيىمدارىندا زەينەتاقى اۋدارىمىن 2-3 ايعا كەشىكتىرگەن. كولىك قىزمەتىن ۇسىناتىن مەردىگەر ۇيىمداردىڭ قىزمەتكەرلەرى ارنايى كيىممەن جانە تاماقپەن قامتاماسىز ەتىلمەيدى, ۇستەمە جۇمىس ۋاقىتى اسىپ كەتكەن جاعدايلار تىركەلگەن. ءاربىر اتالعان فاكتى بويىنشا ءتيىستى شارالار قابىلدانباق.
«جالپى, جۇمىس جالعاسادى. بۇل انىقتالعان جەرگىلىكتى بۇزۋشىلىقتاردىڭ كەيبىر مىسالى عانا. جاڭا فاكتىلەر تۋرالى ءبىز جۇرتشىلىقتى حاباردار ەتىپ وتىرامىز. انىقتالعان بۇزۋشىلىقتاردىڭ ءاربىر تارماعى بويىنشا قۇقىقتىق باعا بەرىلەدى. بۇكىل جاۋاپتى قۇقىق بۇزۋشىلىقتاردىڭ اۋىرلىعىنا بايلانىستى جازالانادى. ءتيىستى قۇجاتتاردى قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنا تاپسىرامىز», دەدى د.حاسانوۆ.
سونداي-اق باس پروكۋروردىڭ تاپسىرىسى بويىنشا «وزەنمۇنايگاز» اق-دا تەندەر وتكىزۋ كەزىندە زاڭدىلىقتىڭ ساقتالۋى جانە اشىقتىقتىڭ قامتاماسىز ەتىلۋى ماسەلەلەرى زەردەلەنبەك.