ۇكىمەت • 24 ءساۋىر, 2023

سەنىم ۇيالاتقان سەمەي ساپارى

450 رەت
كورسەتىلدى
8 مين
وقۋ ءۇشىن

قازاقستان رەسپۋب­لي­كا­سى­نىڭ پرەمەر-ءمي­نيسترى ءاليحان سما­يىلوۆتىڭ اباي وبلىسىنا ساپارى اياسىندا الدىمەن الەۋ­مەتتىك-ستارتەگيالىق ما­ڭىزى بار نىسانداردىڭ جاع­دايىن زەرتتەپ-زەردەلەۋگە باسا نازار اۋدارىلدى.

سەنىم ۇيالاتقان سەمەي ساپارى

ۇكىمەت باسشىسى  سەمەي قالا­سىن­­داعى «عابباسوۆ» قازان­دىعى­نىڭ الداعى جىلىتۋ ماۋسى­مىنا دايىن­دىعى, سونى­مەن قاتار باسقا دا شەشىمىن تابۋ­عا ءتيىستى ماسە­لەلەر بارىسى­مەن كەڭىنەن تانىس­تى. ودان وزگە قىتاي – قازاق­ستان – رەسەي مەم­لەكەتتەرىن بايلانىس­تىراتىن ماگيسترالدىق وتكەل سانالاتىن ەرتىس وزەنى ۇستىمەن وتەتىن اسپالى كوپىردىڭ بۇگىنگى احۋالىنا نازار اۋداردى.

 

جىلۋدىڭ جايى «جىر» بولماۋعا ءتيىس

تارقاتىپ ايتار بولساق, سەمەي­دىڭ ورتالىعىنداعى «عاب­باسوۆ» قازاندىعى – جىلىتۋ ماۋ­سىمىندا 66 كوپ­قا­بات­تى جانە 138 جەكە تۇر­عىن ءۇيدى, 39 بيۋدجەتتىك مەكە­مەنى, 10 الەۋ­مەتتىك جانە 140 كوم­مەر­تسيالىق نىساننىڭ قىسقى سىناق­تان سىر بەرمەي شىعۋىنا جاۋاپ­تى نىسان. قازىر مۇندا قايتا جوندەۋ جۇمىستارى ءجۇرىپ جاتىر, ونى جاڭا جىلىتۋ كەزەڭى باس­تالعانعا دەيىن اياقتاۋ جوس­پار­لانعان. وبلىس مارتەبەسى بەرىل­گ­ەن قالانىڭ باستى ماسەلەسى سانا­­لاتىن جىلۋعا قاتىستى «جىر» بولعان جايدىڭ الداعى ۋاقىتت­ا قالاي شەشىمىن تاباتىنىن ءاليحان اسحان ۇلى ءوز سوزىندە دە اتاپ ءوتتى.

«حالىق سانى ارتىپ, جاڭا نىساندار مەن تۇرعىن ۇي­لەر سالىنعان سايىن جىلىتۋ كوزدەرىنە تۇسەتىن جۇك­تەمە جىلدان-جىلعا ارتا تۇسەدى. بيىل «عابباسوۆ» جانە «ورتالىق» قازان­دىقتارىن قالپىنا كەل­تىرۋگە بيۋدجەتتەن 1 ملرد تەڭگە, جىلۋ جەلىلەرى­نە 3,5 ملرد تەڭگە ءبولىندى. اكىمدىك كەلەسى جىلىتۋ ماۋسىمى باستالعانعا دەيىن بارلىق جۇمىستىڭ ساپالى جۇرگىزىلۋىن قامتاماسىز ەتۋى كەرەك»,  دەدى  پرەمەر-مينيستر.

ۇكىمەت باسشىسى سونىمەن بىرگە وبلىس ورتالىعىن جىلۋمەن قامتۋ جايى اباي وبلىسىن دامىتۋ باعدارلاماسىندا دا ەسكەرىلگەندىگىن اتاپ ءوتتى. ياعني ءوڭىردى دامىتۋدىڭ كەشەندى جوسپارىنا جىلۋ كوزدەرىن رەكونسترۋكتسيالاۋ بويىنشا 11 جوبا ەنگىزىلگەنى جەرگىلىكتى تۇر­عىندار ءۇشىن ماڭىزدى جاڭال­ىق دەۋگە بولادى. اتاپ ايت­قاندا, «عابباسوۆ» جانە «ور­تالىق» قازاندىق­تارىن رە­كونس­ترۋكتسيالاۋ جىلۋ رەجىمىن حالىققا كورسەتىلەتىن قىزمەتتەردىڭ ساپا­­سى مەن سەنىم­دىلىگىن, قالا­نىڭ ەكولو­گيالىق احۋالىن جاق­سارتۋعا جانە جىلۋ شىعى­نىن ازايتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.

ال سەمەي قالاسىنىڭ عانا ەمەس, حالىقارالىق قاتىناستىڭ بايلانىس كوزىنە اينالعان ەرتىس وزەنىندەگى اسپالى كوپىر بۇل كۇندە كوپتەگەن جوندەۋدى قاجەت ەتەدى. ۇزىندىعى 1086 مەتر, ەنى 35 مەتر ماڭىزدى نىسان­نىڭ پايدالانۋعا بەرىلگەنىنە دە 23 جىلدىڭ ءجۇزى بولعان. قازىرگى ۋاقىتتا اسپالى كوپىردى كەڭەيتىلگەن اۋقىمداعى كەشەندى رەكونسترۋكتسيالاۋ بويىنشا جوبالىق-سمەتالىق قۇجاتتاردى ازىرلەۋ جوسپارلانىپ وتىر.

ۇكىمەت باسشىسى سەمەي قالا­سىنىڭ الدىمەن سترا­تە­گيا­لىق كولىك باعىتتارىنىڭ تورا­­بىندا ورنالاسقاندىعىن, سوندىقتان جول ساپاسىن ارتتىرۋ قالانىڭ جانە بۇكىل ءوڭىردىڭ دامۋى ءۇشىن ماڭىزدى ەكەندىگىنە توقتالدى. سول سەبەپتەن دە رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن 7 ملرد تەڭگەدەن استام قارجى ءبولۋ كوزدەلىپ وتىر.

«اكىمدىك جوسپارلانعان بارلىق جوبانىڭ ۋاقىتىلى ورىندالۋىن قامتاماسىز ەتۋى كەرەك. جالپى, ۇكىمەت اباي ءوڭىرىن دامىتۋ بويىنشا بەس جىلدىق كەشەندى جوسپار بەكىتكەنى بەلگىلى. وسى جوسپاردىڭ اياسىن­دا ءوڭىردىڭ ودان قارقىندى دا­مۋى­نا سەرپىن بەرەتىن تۇر­عىن ءۇي-كوممۋنالدىق, الەۋ­مەت­تىك جانە ەنەرگەتيكالىق ينفرا­قۇرى­لىمدى جاڭعىرتۋ جانە سالۋ بويىنشا ءىس-شارالار قاراس­تىرىلعان», دەدى ءا.سمايىلوۆ نىسانداردى ارالاۋ بارىسىندا.

 

سەمەي – ەل مادەنيەتىنىڭ قاينارى

ۇكىمەت باسشىسىنىڭ اباي مۋزەيىنە ارنايى بارىپ, « ۇلى اقىن اباي ۇلدارىمەن» ەسكەرت­كىشىنە گۇل شوقتارىن قويىپ, جەرگىلىكتى زيالى قاۋىم وكىلدەرىمەن دە كەزدەسكەنى جۇرت نازارىن اۋدارعان وقيعانىڭ ءبىرى بولدى. كەزدەسۋ كەزىندە ءا.سمايىلوۆ بيىل وبلىس ءۇشىن عانا ەمەس, جالپى قازاق حالقى ءۇشىن رۋحاني تاعىلىمى زور مۇرا قالدىرعان, اقىن-فيلوسوف شاكارىم قۇدايبەردى ۇلى­نىڭ تۋعانىنا 165 جىل تولۋىن جوعارى دەڭگەيدە اتاپ ءوتۋ جا­يىن تىلگە تيەك ەتتى. 

بۇگىنگى كۇندە اباي وبلىسى اۋماعىندا 300-گە جۋىق مادەنيەت جانە ونەر وشاعىندا 2 مىڭنان استام ادام قىزمەت اتقارادى.

«ۇكىمەت مادەنيەتتى دامىتۋ­عا ۇلەس قوسىپ جۇرگەن قىز­مەت­كەرلەردىڭ الەۋمەتتىك جاع­دايىن جاقسارتۋ جونىندە شارا­لار قابىلداپ كەلەدى. وتكەن جىلدان باستاپ رەسپۋبليكادا مادەنيەت قىزمەتكەرلەرىنىڭ جالاقىسىن كەزەڭ-كەزەڭىمەن كوتەرۋ باستالدى. 2025 جىلعا قاراي جالاقى ەكى ەسەگە ارتۋعا ءتيىس», دەدى پرەمەر-مينيستر.

ءاليحان اسحان ۇلىنىڭ زيالى قاۋىم وكىلدەرىمەن كەزدەسۋىنەن سوڭ اباي مۋزەيىنىڭ ديرەكتورى تۇردىقۇل شاڭباي ويىن بىلايشا ورتاعا سالدى:

– ۇكىمەت باسشىسى ءاليحان اسحان ۇلىنا كەزدەسۋ بارىسىندا اباي مۋزەيى سەمەي قالاسىنىڭ جۇرەگى عانا ەمەس, ەۋرازيا كەڭىستىگىندە بالاماسى جوق  مادەني نىسان ەكەنىن ايتىپ بەردىم. بەس تاراپتى – اباي, شاكارىم, مۇحتاردى, ابايدىڭ اقىن شاكىرتتەرىن, الاش الىپتارىن اباي مۋزەيى توپ­تاستى­رانىن ءتۇسىندىردىم. ءاليحان اسحان­ ۇلى مۋزەي ءىشىن ارالاي ءجۇرىپ, ءاربىر جادىگەرگە قاتىس­تى دەرەكتەردى تىڭداۋعا ەرەكشە ىنتا قويدى. ال زيالى قاۋىم­مەن كەزدەسۋ بارىسىندا عى­لىم, ءبىلىم, مادەنيەت سالاسىن­دا بولاتىن وڭ وزگەرىستەر تۋرالى جاقسى جاڭالىقتارىنان حابار­دار ەتتى. قالاداعى ءۇش ۋني­ۆەرسيتەتتى حالىقارالىق دەڭگەيگە جەتكىزۋگە دە ناقتى قادام جاسالاتىنىن ايتىپ, ءبىزدى قۋانىشقا كەنەلتتى, –  دەدى اباي مۋزەيىنىڭ باسشىسى تۇردىقۇل شاڭباي.

 

مەديتسينا سالاسىنىڭ ماڭىزى ايرىقشا

پرەمەر-مينيستر جۇمىس ساپارى اياسىندا اباي وبلىسىنىڭ تۇرعىندارى, اسىرەسە يادرولىق سىناق پوليگونى ايماعىندا تاعدىرى تاسپالانعان جاندارعا ونكولوگيالىق كومەك كورسەتەتىن يادرولىق مەديتسينا جانە ونكولوگيا ورتالىعىنىڭ قىزمەتىنە دە باسا ءمان بەردى. 1656 ناۋقاسقا نەگىزدەلگەن بۇل ورتالىقتا ساۋ­لەلىك, كلينيكالىق جانە راديو­نۋكليدتىك دياگنوستيكا بولىم­شەلەرى, ەندوسكوپيا بو­لىمشەسى جانە تاعى دا باسقا زەرتتەۋ-ساراپتاۋ نىساندارىنىڭ ماماندارى جۇمىس ىستەيدى.

«ەلىمىزدەگى جالعىز راديو­نۋكليدتى تەراپيا ءبولىم وسى ورتالىقتا ورنالاسقان. اۋرۋ­لاردى دياگنوستيكالاۋدىڭ ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازاسى جاقساردى. ونىڭ ىشىندە قاتەرلى ىسىك اۋرۋىن ەرتە انىقتاۋ مەن جەدەل حيرۋرگيالىق ەمدەۋ دە بار. ورتالىققا جوعارى بىلىكتى قىزمەت كورسەتەتىن زاماناۋي حيرۋرگيالىق كورپۋس قاجەت. دەنساۋلىق ساقتاۋ مي­نيسترلىگى وسى ماسەلەنى پى­سىقتاۋعا ءتيىس», دەدى ءاليحان سمايىلوۆ اتالعان نىسانعا ات باسىن بۇرعان كەزدەسۋىندە.

ۇكىمەت باسشىسىنىڭ اي­تۋىنشا, اباي وبلىسىن دامىتۋ­دىڭ كەشەندى جوسپارىندا 400 ورىندىق كوپبەيىندى اۋرۋ­حانا, 300 ورىندىق بالالار اۋرۋ­حاناسى, وبلىستىق قان ورتالىعى مەن سەمەي قالاسىندا ەكى ەمحانا, سونداي-اق ءوڭىردىڭ اۋىلدىق جەرلەرىندە 65 جاڭا ال­عاشقى مەديتسينالىق-ساني­تار­لىق كومەك كورسەتۋ نىسا­نىن سالۋ جوسپارعا ەنگەن. بۇدان كەيىن ۇكىمەت باسشىسى «قارا­عايلى» اۋدانىنداعى بيۋدجەت ەسەبىنەن سالىنىپ, جىل باسىندا پايدالانۋعا بەرىلگەن 150 ورىندىق مۇگەدەكتەرگە ارنال­عان وبلىستىق جاڭا رەابيليتاتسيا جانە وڭالتۋ ورتالىعىندا بولدى. بۇل نىساندا بىرنەشە ءجۇزۋ باس­سەينى, زاماناۋي سپورت زالى, ەمدىك ۆاننا, ەڭبەك تەرا­پيا كا­بي­نەت­تەرى, ارنايى مامان­دان­دى­­رىلعان سىنىپتار, كىتاپحانا, دەما­­لىس بولمەلەرى سياقتى ەم الۋ­شى­لارعا قاجەتتى جاعدايلار جاسالعان.

ءاليحان سمايىلوۆ مەملەكەت باسشىسى ق.توقاەۆتىڭ تاپسىرماسىندا كورسەتىلگەنىندەي, 2025 جىلعا قاراي ەلىمىزدىڭ 12 وبلىسىندا ارقايسىسى 150 ورىندىق جاڭا وڭالتۋ ورتالىقتارىن سالۋ جوسپارلانعانىن اتاپ ءوتتى.

اباي وبلىسىنا ساپارى بارىسىندا پرەمەر-مي­نيستر ءشۇلبى گەس-ءنىڭ جۇمى­سىن تەكسەرىپ, وڭىردەگى بىرقاتار ءىرى وندىرىستىك كاسىپورىن­داردىڭ قىزمەتىمەن دە تانىستى.

 

اباي وبلىسى 

سوڭعى جاڭالىقتار