ۇكىمەت • 31 ناۋرىز, 2023

ۇكىمەتكە جاۋاپتى مىندەت جۇكتەلدى

235 رەت
كورسەتىلدى
17 مين
وقۋ ءۇشىن

پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ جالپى وتىرىسىنا قاتىسىپ, پرەمەر-مينيستر لاۋازىمىنا ءاليحان سمايىلوۆتى ۇسىندى. دەپۋتاتتاردىڭ كوپشىلىك داۋسىمەن مەم­لەكەت باسشىسىنىڭ ۇسى­نىسى قابىلداندى.

ۇكىمەتكە جاۋاپتى مىندەت جۇكتەلدى

سۋرەتتەردى تۇسىرگەندەر ا.دۇيسەنباەۆ, ە.ۇكىباەۆ

جالپى وتىرىستى ءماجىلىس توراعاسى ەرلان قوشانوۆ اشىپ, جيىندا جالعىز ماسەلە قارا­لاتىنىن جەتكىزدى. ياعني دەپۋتاتتار پرەزيدەنت ق.توقاەۆ ۇسىنعان پرەمەر-ءمينيستردى تاعايىن­داۋعا نە كەلىسىم بەرەدى, نە كەلىسىم بەرمەيدى.

«بۇگىنگى ءبىزدىڭ جالپى وتىرىسىمىزعا قازاقستان رەس­پۋب­ليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆ قاتىسىپ وتىر. كونستيتۋتسيانىڭ 44-بابى 3-تارماقشاسىنا سايكەس, مەم­لەكەت باسشىسى ماجىلىستەگى سايا­سي پارتيالارمەن كونسۋلتاتسيا وت­كىزىپ, پالاتانىڭ كەلىسىمىن الۋ ءۇشىن پرەمەر-ءمينيستردىڭ كانديداتۋراسىن ەنگىزەدى», دەدى پالاتا توراعاسى ەرلان قوشانوۆ.

 

ۇكىمەتتىڭ ستراتەگيالىق باعدارى

بۇدان كەيىن پرەزيدەنت ق.توقاەۆ ءسوز الىپ, پارلامەنت ءماجى­لى­سىنىڭ جاڭا قۇرامى سايلا­نۋى­نا بايلانىستى ۇكىمەت ءوز وكىلەت­تىگىن توقتاتقانىن ايتتى. سون­داي-اق ۇكىمەتتىڭ اتقارعان جۇمى­سىنا قىسقاشا توقتالىپ, شۇعىل شارالاردىڭ ناتيجەسىندە ەل ەكونوميكاسى 3,2 پايىزعا وسكە­نىن, حالىقتىڭ الدىنداعى الەۋمەت­تىك مىندەتتەمەلەر ۋاقتىلى جانە تولىعىمەن ورىندالعانىن جەتكىزدى.

ء«بىز سوڭعى جىلدارى جاھان­دىق جانە جالپىۇلتتىق اۋقىم­دا­عى كوپتەگەن قيىندىقتى باس­تان وت­كەردىك. ۇكىمەت كۇردەلى كەزەڭ­­دەگى جاڭا تالاپقا تەز بەيىم­دەل­دى. سول ارقىلى ەكونومي­كا­نىڭ تو­قى­راۋىنا جول بەرگەن جوق. جۇ­مىس ورىن­دارىن قىسقارتپاي, ساق­تاپ قال­دى. شۇعىل شارالاردىڭ ناتي­جە­سىندە ەل ەكونوميكاسى 3,2 پايىز­عا ءوستى. حالىقتىڭ الدىنداعى الەۋ­مەت­­تىك مىندەتتەمەلەر ۋاقتى­لى جا­نە تو­لىعىمەن ورىندالدى. مۇ­نىڭ بارىنە بيلىك تارماق­تارى­نىڭ بىر­لەسىپ جۇمىس ىستەۋىنىڭ ارقاسى­ندا قول جەتكىزدىك. وسى ىنتىماق­تاس­تىق­تى نىعايتا بەرۋ كەرەك», دەدى ق.توقاەۆ.

وسى ورايدا, مەملەكەت باس­شى­سى ۇكىمەت پەن پارلامەنت ەكو­نو­ميكانى دامىتىپ, حالىقتىڭ ءال-اۋقاتىن ارتتىرۋ ءۇشىن بارلىق كۇش-جىگەرىن جۇمىلدىرۋعا ءتيىس ەكەنىنە ەكپىن قويدى. ەلىمىزدە از ۋاقىتتىڭ ىشىندە اۋقىمدى ساياسي رەفورما جۇرگىزىلگەنىن اتاپ ءوتتى. تۇبەگەيلى وزگەرىستەر ەلىمىزدىڭ جاڭا داۋىرگە قادام باسۋىنا جول اش­قانىن جەتكىزدى.

«بۇل جۇمىس جالعاسا بەرەدى. بى­راق ەكونوميكالىق وزگەرىستەر سايا­سي جاڭعىرۋ ۇدەرىسىنەن كەنجە قال­ماۋى كەرەك. سوندىقتان ۇكىمەت الەۋ­مەتتىك-ەكونوميكالىق رەفورما­لار­دى باتىل جۇزەگە اسىرۋعا ءتيىس. بۇل – وتە جاۋاپتى جۇمىس. ازا­مات­­تارىمىز ۇكىمەتكە زور ءۇمىت ار­تا­­دى, جوعارى تالاپ قويادى. ەل سە­نى­­مىن اقتاۋ – بارىمىزگە سىن. مەن كە­شە پار­لامەنت سەسسياسىنىڭ اشى­لۋىن­دا ناقتى مىندەتتەرگە توقتالد­ىم. ۇكى­مەت ستراتەگيالىق باعدا­رى­مىز­دى جۇزەگە اسىرا وتىرىپ, مى­نا­داي ماسەلەلەرگە باسا ءمان بەرۋگە ءتيىس.

ءبىرىنشى. تۇراقتى ەكونوميكا­لىق ءوسىمنىڭ جىلىنا كەم دەگەندە 4 پايىز بولۋىن قامتاماسىز ەتۋ كەرەك. سوندىقتان ەكونوميكانىڭ دا­مۋ ۇلگىسىن تۇبەگەيلى وزگەرتۋىمىز كەرەك. ول ءۇشىن ءارتاراپتاندىرۋ جۇ­مى­سىن جۇيەلى جۇرگىزىپ, نارىق قاعي­دالارىن نىعايتۋ ماڭىزدى. تۇپ­كى ماقساتىمىز – جوعارى تەحنو­لوگياعا نەگىزدەلگەن, ءوزىن-ءوزى تو­لىق قامتاماسىز ەتەتىن جانە باسەكەگە قابىلەتتى ەكونوميكا قۇرۋ», دەدى ق.توقاەۆ.

سونداي-اق پرەزيدەنت ەلىمىزدى باستى وڭىرلىك ينۆەستيتسيالىق حاب رەتىندەگى ۇستانىمىن كۇشەي­تۋدى تاپسىردى. كەيىنگى جىلدارى مونوپولياسىزداندىرۋ جانە شىنايى باسەكەلەستىك ورتا قۇرۋ اياسىندا بايىپتى جۇمىس جۇر­گى­زىلگەنىنە نازار اۋداردى. مەم­لەكەت باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, قول جەت­كىزگەن جەتىستىكپەن تۇ­رىپ قالۋعا بولمايدى. ۇكىمەتتەن ەكو­نو­مي­كالىق ەركىندىكتى ودان ءارى كە­ڭەيتۋ جانە مەملەكەتتىك نارىق­تىق ۇدەرىستەرگە ىقپالى دەڭگەيىن تومەندەتۋ ءۇشىن جۇيەلى ءىس-شارالار تالاپ ەتىلەدى. بۇل ادىستەردى جۇزەگە اسىرۋ ەلىمىزدىڭ ينستيتۋتسونالدى كە­مە­لەندەنۋىن, ونىڭ ءتۇرلى ىشكى جانە سىرت­قى كۇيزەلىستەرگە تۇراقتى­لى­عىن ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرمەك.

«ەكىنشى, ينفلياتسيانى تەجەۋ قاجەت. بيىل ونى كەمىندە ەكى ەسەگە تومەندەتۋ كەرەك. ەڭ الدىمەن, ازىق-ت ۇلىكتىڭ باعاسىن رەتتەۋ اسا ماڭىزدى. سول سەبەپتى اگروونەركاسىپ كەشەنىن جانە ساۋدا-ساتتىقتى دامىتۋ – نەگىزگى باسىمدىقتىڭ ءبىرى. ىشكى نارىقتى ءوز ونىمدەرىمىزبەن بارىنشا قامتاماسىز ەتۋ قاجەت. سونداي-اق اۋىل شارۋاشىلىعى ونىمدەرىنىڭ كولەمىن جانە ونىڭ قوسىمشا قۇنىن ارتتىرۋ كەرەك.

ءۇشىنشى, ينفراقۇرىلىمدى دامىتۋ قاجەت. ەنەرگەتيكا, سۋ جانە كولىك قاۋىپسىزدىگىن قامتا­ماسىز ەتۋگە باعىتتالعان كەشەن­دى شارالار قابىلدانۋعا ءتيىس. ەنەر­گەتيكالىق اكتيۆتەردى جاڭعىر­تۋعا جاقىن ارادا جاڭا ينۆەستيتسيا تارتۋ كەرەك. بۇل جۇمىستى ء«تاريفتى ينۆەستيتسياعا ايىرباستاۋ» باعدارلاماسى ارقىلى ىسكە اسىرۋعا بولادى.

قازىر تاۋار گازىنىڭ تاپشى­لىعى كۇشەيىپ بارادى. ۇكىمەت ەلىمىزدىڭ گاز وڭدەۋ قۋاتىن ارتتىرۋ ءۇشىن جاڭا جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋعا ءتيىس. سونىمەن بىرگە 25 سۋ قويماسىن سالىپ, سۋدى بارىنشا ۇنەمدەۋ كەرەك. قازاقستان تۇراقتى دامۋ ءۇشىن ازيا مەن ەۋروپانى جالعايتىن الەمدىك كولىك حابىنا اينالۋى قاجەت. بۇعان دەيىن قولعا الىنعان كولىك جانە لوگيستيكا جوبالارىن تۇگەل ۋاقتىلى ءبىتىرۋ وتە ماڭىزدى», دەدى ق.توقاەۆ.

 

حالىقتىڭ سەنىمىن ارتتىرۋ ماڭىزدى

ۇكىمەت باسىمدىق بەرۋگە ءتيىس ءتورتىنشى ماسەلە – اۋماقتىق ساياسات جان-جاقتى جۇرگىزۋ. پرەزيدەنت اي­ماقتار قۋاتتى بولسا, بۇكىل مەم­لەكەت ءوسىپ-وركەندەيتىنىن اتاپ ءوتتى. سوندىقتان ەلىمىزدىڭ اكىم­شىلىك-اۋماقتىق قۇرىلىمى وڭ­تاي­لى ءارى ءتيىمدى بولۋى كەرەك. بۇل – وتە ماڭىزدى ماسەلە.

«بىلتىر جاڭادان اباي, ۇلىتاۋ جانە جەتىسۋ وبلىستارى قۇرىلعانىن بىلەسىزدەر. بۇل قادام وسى ايماقتاردى تىڭ قارقىنمەن دامىتۋعا جول اشتى. ءبىز ايماقتار اراسىنداعى ەكونوميكالىق تەڭ­سىزدىكتى ازايتۋ ءۇشىن ءتيىمدى شارا­لار قابىلداۋىمىز كەرەك. وسى رەت­تە ۇكىمەت اكىمدەرمەن بىرلە­سىپ, ءاربىر وبلىستىڭ الەۋەتىن ارت­تىرۋعا ءتيىس.

ءار ايماقتىڭ وزىنە ءتان مۇم­كىندىگىن تولىق پايدالانۋ قاجەت. مەن مۇنى بىرنەشە رەت ايتتىم. سونداي-اق اگلومەراتسيالاردى دامىتۋ ماسەلەسىنە باسا نازار اۋدارعان ءجون. ۇكىمەت وسىعان قا­تىس­تى زاڭنىڭ مۇلتىكسىز ورىندالۋىن جانە جوسپارلانعان جۇمىس­تىڭ ءتيىمدى اتقارىلۋىن قامتا­ماسىز ەتۋگە ءتيىس», دەدى ق.توقاەۆ.

بۇدان بولەك, ادام كاپيتا­لى­نىڭ ساپاسىن دايەكتى جانە جۇيەلى تۇردە ارتتىرۋ قاجەت. پرەزيدەنت «جايلى مەكتەپ» جوباسىن ءتيىمدى ىسكە اسىرۋدى قامتاماسىز ەتىپ, جوو بازاسىندا اكادەميالىق ارتىقشىلىق ورتالىقتارىن قۇرۋدى جالعاستىرۋدى تاپسىردى. مەملەكەت باسشىسى ەلدەگى عى­لىمنىڭ كەشەندى دامۋىن جەكە باقىلاۋىنا الاتىنىن جەت­­كىزدى. سونداي-اق دەنساۋلىق ساق­تاۋدى جاڭا ساپالى دەڭگەيگە شى­عارۋ قاجەت ەكەنىنە توقتالدى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ جۇيەسىنىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ كەرەك. مۇندا تسيفرلىق شەشىمدەردىڭ كومەگىمەن شىعىن­داردى باقىلاۋدى كۇشەيتۋ وتە ماڭىزدى بولماق.

«جالپى, تسيفرلاندىرۋ ەكو­نوم­ي­كانىڭ بارلىق سالاسىن قامتىپ, ازاماتتارىمىزدىڭ ءومىرى­نىڭ بارلىق سالاسىنا ەنۋگە ءتيىس. ول ءۇشىن اقپاراتتىق تەحنولو­گيا­لار نارىعىن بارىنشا ىرىق­تاندىرۋ قاجەت. ەلىمىزدىڭ الدىندا وڭىرلىك تسيفرلىق حاب مارتەبەسىن نىعايتۋ بويىنشا ستراتەگيالىق مىندەت تۇر. وسى باعىتتا تابىس­تى بولۋ ءۇشىن «تسيفرلىق نوماد­تار­دىڭ» سەرپىندى يدەيالارى مەن شىعار­ماشىلىق ەنەرگياسىن پاي­دالانۋ قاجەت. ازاماتتاردى الەۋ­مەتتىك قورعاۋدىڭ سەنىمدى جۇيە­سىن قۇرۋ دا ماڭىزدى. ول ەكونو­مي­كا­لىق كۇيزەلىستەرگە جانە ادام­داردىڭ قاجەتتىلىكتەرىنىڭ وزگە­رۋىنە جەدەل جاۋاپ بەرۋى كەرەك.

الەۋمەتتىك قورعاۋدىڭ ەڭ جاق­سى شاراسى – جاڭا جۇمىس ورىن­دارىن قۇرۋ, قايتا وقىتۋ جانە بيز­نەس باستامالاردى قولداۋ ار­قى­­لى حالىقتى جۇمىسپەن قام­­تۋ. بۇل رەتتە ازاماتتاردى ءتيىس­تى الەۋ­­مەتتىك كەپىلدىكسىز قالدى­را­تىن كولەڭكەلى جۇمىسپەن قام­تۋ­دىڭ تومەندەۋى ءتۇيىندى مانگە يە. بەل­­گىلەنگەن تاسىلدەر الەۋمەتتىك ادى­لەتتىكتى نىعايتۋعا, بارشاعا بىر­دەي مۇمكىندىكتەر مەملەكەتىن قۇرۋ­عا جاردەمدەسەدى», دەدى ق.توقاەۆ.

سونىمەن قاتار مەملەكەتتىك اپپاراتتىڭ جۇمىسىن قايتا قاراپ, ونى جاڭعىرتۋدىڭ ماڭىزىنا توق­تالدى. مۇنى ورىنداماي كوز­دەگەن ماقساتقا جەتۋ قيىنعا سوعادى. ۇكىمەت اكىمشىلىك رەفورمانى جال­عاستىرىپ, بيۋروكراتيانى بارىنشا ازايتۋى كەرەك ەكەنىن اتاپ ءوتتى.

«مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ تاپ­سىرمانى ۋاقتىلى ءارى ساپالى ورىنداۋى جەتكىلىكسىز. ەكونو­مي­كانىڭ ءوسىمىن قامتاماسىز ەتەتىن تىڭ باستامالار كوتەرىپ, جاڭا يدەيالار ۇسىنىپ وتىرۋ قاجەت. مينيسترلەر مەن اكىمدەردىڭ قىزمەتىن باعالاعان كەزدە ولاردىڭ وسى باعىتتاعى جۇمىسى باس­تى نازاردا بولادى. سونداي-اق قو­عامنىڭ مەملەكەتكە دەگەن سەنى­مىن ارتتىرۋ – وتە ماڭىزدى مىن­دەت. بيلىكتىڭ وزگەرىس جاساۋعا ىقى­لاستى جانە دايىن ەكەنىن جۇرت كورۋى كەرەك. ءبىر سوزبەن ايتقاندا, شىن مانىندە «حالىق ۇنىنە قۇلاق اساتىن مەملەكەت» قالىپتاستىرۋ قاجەت. ەل باسقارۋ جانە شەشىم قابىلداۋ ىسىنە ازاماتتاردى بارىنشا تارتقان ءجون.

مەن سايلاۋدا جەڭىسكە جەتكەن پارتيا مەملەكەت باسشىسىنا پرەمەر-ءمينيستردىڭ كانديداتۋراسىن ۇسىنا الاتىنىن اتاپ ءوتتىم. بۇگىن مەن ءماجىلىس تور­اعاسى ەرلان جاقان ۇلى قو­شانوۆتى قابىلدادىم. جاڭا عانا فراكتسيا جەتەكشىلەرىمەن ارنايى كەزدەستىم. ۇكىمەت باسشىسى لاۋازىمىنا «Amanat» پارتياسى ۇسىنعان كانديداتتى تالقىلادىق. ورتاق مامىلەگە كەلدىك.

اتا زاڭىمىزدىڭ 44-بابىنا سايكەس, پرەمەر-مينيستر لاۋا­زىمىنا ءاليحان اسحان ۇلى سما­يىلوۆتىڭ كانديداتۋراسىن ۇسىنامىن. بارشاڭىز بۇل ازا­ماتتى جاقسى تانيسىز­دار. بىلىك­تى ءارى تاجىريبەلى مامان. جۇ­مىسقا ادال, ەڭبەكقور ادام. ول ۇكىمەتتىڭ الدىندا تۇرعان مىن­­دەتتەردى جاقسى بىلەدى. وعان جاڭا ۇكىمەتتىڭ تىزگىنىن سەنىپ تاپ­­سىرۋعا بولادى دەپ سانايمىن. كونستيتۋتسيانىڭ 56-بابىنا سايكەس پرەمەر-مينيستر لاۋا­زىمىنا ءاليحان اسحان ۇلى سمايىلوۆتى تاعايىنداۋ ءۇشىن ءما­جى­لىستىڭ كەلىسىم بەرۋىن سۇراي­مىن», دەدى ق.توقاەۆ.

 

جسدپ قولدامادى

بۇدان كەيىن ءماجىلىس دەپۋتاتتارى پرەزيدەنتتىڭ ۇسىنىسىنا قاتىستى پىكىر ءبىلدىردى. العاش بولىپ پىكىر بىلدىرگەن «Amanat» پارتياسى فراكتسياسىنىڭ جەتەكشىسى ەلنۇر بەيسەنباەۆ ۇسىنىستى قولدايتىنىن جەتكىزدى.

«قازاقستان دەموكراتيالىق وزگەرىستەردى بىرتىندەپ دايەكتى جانە جۇيەلى تۇردە ىسكە اسىرىپ كەلە­دى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ باس­تا­ماسىمەن ەلىمىزدەگى ساياسي جۇيەنى قايتا جاڭعىرتۋ ۇدەرىسى كونستيتۋتسيالىق رەفورمادان ناقتى باستاۋ الدى. ەندىگى ماڭىزدى قادام – ۇكىمەتتىڭ جاڭا قۇرامىن جاساقتاۋ. اتالعان وزگەرىستەر پارتيا مەن ازاماتتىق قوعامعا سەنىمدى ارتتىرادى. «Amanat» سايلاۋدا كوپشىلىكتىڭ داۋسىنا يە بولىپ, جەڭىسە جەتكەن پارتيا رەتىندە پرەمەر-مينيستر لاۋازىمىنا كانديداتۋرا ۇسىندى. مۇنداي تاجىريبە پارلامەنتتىڭ ءرولىن عانا كۇشەيتىپ قويماي, ساياسي پارتيالاردىڭ جاۋاپكەرشىلىگىن ارتتىرادى», دەدى ە.بەيسەنباەۆ.

فراكتسيا جەتەكشىسىنىڭ ايتۋىنشا, ۇكىمەتتىڭ جۇمىسىن «Amanat» ءجىتى باقىلاۋعا الىپ, ونىڭ ءاربىر شەشىمىن مايشاممەن قاراماق. ءتىپتى قاجەت جاعدايدا پارتيا ءتيىستى شارالار قولدانۋ­عا دەيىن بارۋعا دايىن ەكەنىن مالىمدەدى.

«سوڭعى ءبىر جىلدا ۇكىمەتكە قوعام تاراپىنان ايتىلعان سىن از بولعان جوق. بىراق مينيسترلەر كابينەتىنىڭ نەبارى ءبىر-اق جىل جۇ­مىس ىستەگەنىن ەسكەرۋىمىز قا­جەت. ءبىر جىل – ۇكىمەتتىڭ جۇمى­سىن وبەكتيۆتى باعالاۋ ءۇشىن تىم قىسقا ۋاقىت. وعان قوسا سما­يىلوۆتىڭ كابينەتى كۇردەلى گەو­ساياسي جاعدايدا جۇمىس ىستەدى. سىرت­قى ساياساتتاعى سانكتسيا­لار­دىڭ كۇشەيۋى, الەمدىك ينفليا­تسيانىڭ تۇراقتاماۋى ءبىزدىڭ دە ەكونوميكامىزعا كەرى اسەرىن تي­گىزىپ وتىر. بۇدان بولەك, 2 جىل­عا جۋىق ۋاقىت ۇكىمەت پاندەميانىڭ سال­دارىمەن كۇرەستى. ەكىنشىدەن, ساياسي باسشىلاردىڭ ءجيى اۋىس-ءتۇ­يىسى رەفورمالاردىڭ قارقى­نى­نىڭ تومەندەۋىنە اكەپ سوقتى­رادى. قازىر بىزگە مۇنداي قادام­عا بارۋدىڭ قاجەتى جوق دەپ ەسەپ­تەيمىن», دەدى ە.بەيسەنباەۆ.

تومەنگى پالاتا فراكتسيا­لارى­نىڭ كوپشىلىگى ءاليحان سمايى­لوۆ­تىڭ كانديداتۋراسىن قولداعا­نىمەن, جالپىۇلتتىق سوتسيال-دەموكراتيالىق پارتياسى وعان قارسى شىقتى.

«بۇگىنگى كەزدەسۋدە كوتەرىلىپ وتىر­عان ماسەلە وتە ماڭىزدى, تاع­دىرشەشتى دەسەك تە بولادى. ءسوز جوق, ءسىزدىڭ 30 جىل بويى ابدەن بىلىققا باتقان جۇيەنى وزگەرتەمىن دەگەن قۇلشىنىسىڭىزدى كورىپ وتىرمىز. بىراق ونى ەرتەڭ جۇزەگە اسىراتىن مەملەكەتتىك اپپارات, ونىڭ ىشىندە ۇكىمەت ەكەنى انىق. كۇنى كەشە ءوزىڭىز دە بولاشاق ۇكى­مەتتىڭ الدىندا بۇرىن-سوڭ­دى بولماعان اۋقىمدى مىندەت قوي­دىڭىز. ءبىز 20 جىل بيلىككە وپپوزيتسيادا ءجۇرىپ, حالقىمىز­دىڭ ءال-اۋقاتىنىڭ تومەندەۋىنە ۇكىمەتتىڭ ءالسىز الەۋمەتتىك ساياساتى كىنالى ەكەنىنە كوزىمىز جەتتى. ال ەندى بۇگىن اماناتتىقتار ءوز كوپشىلىگىن كورسەتىپ, ۇسىنىس بەرىپ وتىر. ارينە, پارلامەنت­تىك وپپوزيتسيا رەتىندە ءبىز ۇسى­نىس­قا قارسىمىز», دەدى جسدپ فراكتسياسىنىڭ مۇشەسى نۇرلان اۋەسباەۆ.

«اۋىل» پارتياسى فراكتسياسى­نىڭ جەتەكشىسى اناس باققوجاەۆ اڭگى­مەسىن سەنىم بىلدىرگەن حالىق­قا العىس ايتۋدان باستادى. سو­دان كەيىن ۇكىمەتتىڭ نەبارى ءبىر جىل عانا جۇمىس ىستەگەنىنە توقتال­دى. وعان ناقتى باعا بەرۋ ءۇشىن ءبىر­شاما ۋاقىت كەرەك دەپ ەسەپتەي­تىنىن جەتكىزدى.

«كەيبىر باستامالارى جۇزەگە اسىپ جاتسا, كەلەسىسى سوڭىنا دەيىن جەتىپ ۇلگەرگەن جوق. جالپى, ءبىزدىڭ پارتيا ۇكىمەت جۇمىسىن اۋىلدىڭ بۇگىنگى جاعدايىمەن باعالايدى. ال بۇل ماسەلەدە ۇكىمەتكە ايتار ۇسى­نىسىمىز, ارتار ءۇمىتىمىز دە جە­تەرلىك. سوندىقتان ءاليحان اس­حان­ ۇلى باسقارعان مينيسترلەر كابينەتىنىڭ قىزمەتىن ورتا جولدا توقتاتىپ تاستاۋدىڭ ورنىنا, باستامالارىن سوڭىنا دەيىن جەتكىزۋ كەرەك دەپ ەسەپتەيمىز», دەدى ا.باققوجاەۆ.

ءماجىلىس دەپۋتاتتارى ۇكىمەت باس­شىسى كانديداتۋراسىن تالقى­لاعاننان كەيىن «قازاقستان رەسپۋب­ليكاسىنىڭ پرەزيدەنتىنە قازاق­ستان رەسپۋبليكاسى پرەمەر-ءمي­نيسترى لاۋازىمىنا ءالي­حان اس­حان ۇلى سمايىلوۆتى تاعا­يىن­­داۋعا كەلىسىم بەرىلسىن» دە­گەن قاۋ­لى جوباسىنا داۋىس بەردى. جال­پى وتىرىسقا قاتىسقان 97 دە­پۋتاتتىڭ 82-ءسى ونىڭ كانديدا­تۋرا­سىن قولدادى. 7 دەپۋتات قارسى شىعىپ, 8 دەپۋتات قالىس قالدى.

 

باستى مىندەت – تۇرعىنداردىڭ ءال-اۋقاتىن ارتتىرۋ

بۇدان كەيىن جاڭادان تاعا­يىن­دالعان ۇكىمەت باسشىسى ءا.سمايىلوۆ ءسوز سويلەپ, سەنىم ارت­قانى ءۇشىن دەپۋتاتتارعا ريزاشىلىعىن ءبىل­­دىردى. بۇل قىزمەتتى ۇلكەن جاۋاپ­كەرشىلىك دەپ سانايتىنىن جەتكىزدى. مەم­لەكەت باسشىسى اي­قىنداپ بەرگەن ەلىمىزدىڭ الەۋ­مەتتىك-ەكونو­ميكالىق دامۋى, حالىقتىڭ ءومىر ءسۇرۋ ساپا­سى مەن ءال-اۋقاتىن ودان ءارى ارت­تىرۋ جونىندەگى مىندەتتەر ۇك­ىمەت جۇمىسىنىڭ نەگىزگى با­سىم­­دىقتارى بولاتىنىن اتاپ ءوتتى.

«ەڭ الدىمەن, ءبىز مەملەكەت باس­شىسىنىڭ سايلاۋالدى باع­دارلاماسىن جانە «Amanat» پارتياسىنىڭ باعدارلاماسىن ىسكە اسىرامىز. سونىمەن بىرگە باسقا دا پارتيالار مەن دەپۋتاتتاردىڭ, بيزنەس-قاۋىمداستىقتار مەن ازاماتتاردىڭ سىندارلى ۇسى­نىس­تارىن ەسكەرەمىز. ورتا مەر­زىمدى كەزەڭدە ەكونوميكانىڭ ءوسىمىن 5 پايىزعا دەيىن جەتكىزۋ, وسى جىلدىڭ اياعىنا دەيىن ينفلياتسيانى 2 ەسە تومەندەتۋ – ءبىز ءۇشىن اسا ماڭىزدى مىندەت.

كاسىپكەرلىكتى قولداۋ جانە بيزنەس-كليماتتى جاقسارتۋ جونىن­دەگى كەشەندى شارالار, سونداي-اق بيزنەستىڭ تۇيتكىلدى ماسەلەلەرىن شەشۋ, حالىقتى جۇمىسپەن قامتۋ جانە ازاماتتارىمىزدىڭ ناقتى تابىسىن ءوسىرۋ – نەگىزگى باعىت­تاردىڭ ءبىرى. ەكونوميكانى ارتا­راپتاندىرۋعا, ىشكى نارىقتى وتان­دىق تاۋارلارمەن قامتاماسىز ەتۋگە جانە قوسىلعان قۇنى جوعا­رى شيكىزاتتىق ەمەس تاۋارلار ءوندىرىسىن ۇلعايتۋعا باسىمدىق بەرىلەدى», دەدى ءا.سمايىلوۆ.

سونداي-اق ەل ەكونوميكاسىنا, ءبىرىنشى كەزەكتە, وڭدەۋشى سالالارعا اۋقىمدى ينۆەستيتسيالار تارتۋ بويىنشا شارالار قابىلداناتىنىن اتاپ ءوتتى. اۋىل شارۋاشىلىعىن دامىتۋ جانە ازىق-ت ۇلىك قاۋىپسىزدىگىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن كەشەندى جۇمىس اتقارىلماق. سونىمەن قاتار ەنەرگەتيكا سالاسىن دامىتۋ جانە كوممۋنالدىق ينفرا­قۇرىلىمدى جاڭعىرتۋ ماسەلەلەرى وتە ماڭىزدى.

«ىشكى نارىقتى جانار-جاعار­مايمەن قامتاماسىز ەتۋگە ەرەكشە نازار اۋدارىلادى. «تاريف ورنىنا – ينۆەستيتسيا» باعدارلاماسىن ىسكە اسىرۋ ەلەكتر جانە كوممۋنال­دىق جەلىلەردىڭ توزۋىن تومەن­دە­تۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. «اۋىل – ەل بەسىگى» جوباسى اياسىندا اۋىلدىق ينفراقۇرىلىمدى جاڭعىرتۋ كەڭەيتىلەدى. كولىك جانە لوگيس­تيكا سالاسىندا وتكىزۋ قابىلەتىن ارتتىرۋعا جانە حالىقارالىق دالىزدەردى دامىتۋعا باسىمدىق بەرىلەدى.

ءبىلىم بەرۋ جانە دەنساۋلىق ساقتاۋ سالالارىندا قىزمەتتەر­دىڭ تيىمدىلىگى مەن ساپاسىن جاقسار­تۋ, سونىمەن قاتار تسيفرلاندىرۋدى ءارى قاراي جالعاستىرۋ جانە مەملەكەتتىك بىرىڭعاي تسيفر­لىق پلاتفورمانى ەنگىزۋ ءبىزدىڭ جۇمى­سى­مىزدىڭ ماڭىزدى باعىتتارى بولادى. ۇكىمەتتىڭ الدىندا قويىل­عان مىندەتتەردى شەشۋ ءۇشىن ءتيىس­تى شارالار قابىلدانادى. پار­لامەنت دەپۋتاتتارىمەن ءوزارا بىرلەسىپ, ۇيلەسىمدى جانە ناتيجەلى جۇمىس ىستەيمىز دەپ سەنىم بىلدىرەمىن», دەدى ءا.سمايىلوۆ.

سوڭعى جاڭالىقتار