مۇنايلى شاھار تۇرعىندارى ناۋرىز مەرەكەسىنە دەيىن دە, ودان كەيىن دە, دالىرەك ايتقاندا, 28 ناۋرىز كۇنى تاعى دۇرلىكتى. بۇعان سول باياعى جۇتار اۋانىڭ جۇپار ەمەستىگى سەبەپ بولىپ وتىر. اتىراۋ قالاسىنىڭ ءۇش تۇرعىنى وبلىستىق ەكولوگيا دەپارتامەنتىنە شاعىم بەردى. سونىڭ ءبىرى – لاۋرا سۇلەيمەنوۆا. الەۋمەتتىك جەلىدە وزگە وڭىرگە كوشۋ ماسەلەسىن ويلاستىرىپ جۇرگەنىن ايتادى.
– قولايسىز ەكولوگيالىق جاعدايعا بايلانىستى اتىراۋدان كوشۋ جايلى العاش رەت ويلاندىق. ويتكەنى كەيىنگى ونجىلدىقتا اتىراۋدا كۇكىرتتى سۋتەكتىڭ ءيىسى تۇراقتى قايتالانادى. ءبىز ۇنەمى ۇيدەگى تەرەزەلەردى جاۋىپ, اۋا باپتاعىشپەن دەم الۋعا ءماجبۇرمىز. جىلدىڭ ءتورت مەزگىلىندە دە ءۇي بولمەلەرىن جەلدەتۋ مۇمكىن ەمەس. سول سەبەپتەن ۇيدە ۇنەمى اۋا تازارتقىشتار قوسىلىپ تۇرادى. وسىنداي جاعدايدا ءومىر ساپاسى تۋرالى نە ايتۋعا بولادى؟ وبلىستىق ەكولوگيا دەپارتامەنتىنە قورشاعان ورتاعا شىعارىندىلاردىڭ شىعۋ كوزىن انىقتاۋ ءۇشىن شاعىم بەردىم. مەن قالا تۇرعىندارىن ەكولوگيالىق گەنوتسيدتەن قۇتقارۋ ءۇشىن شارا قابىلداۋدى تالاپ ەتەمىن, – دەيدى ل.سۇلەيمەنوۆا.
اۋانىڭ لاستانعانىنا نارازى بولعان جۇرت قوعامدىق پىكىردىڭ بارومەترىنە اينالعان الەۋمەتتىك جەلىگە ءتۇرلى ۇسىنىسىن قالدىردى. قورشاعان ورتانى ءبۇلدىرۋى كادىك دەگەن جورامالمەن كاسىپورىنداردىڭ اتى اتالدى. بىراق اتىراۋ مۇناي وڭدەۋ زاۋىتىنان وزگە بىردە-ءبىر كاسىپورىن اۋاداعى جاعىمسىز يىسكە قاتىسىنىڭ بار-جوعى تۋرالى اقپارات بەرگەن جوق.
«اتموسفەرالىق اۋانىڭ ساپاسىن باقىلاۋ بەكەتىنىڭ دەرەكتەرىنە سايكەس, 28 ناۋرىزدا كۇكىرتتى سۋتەك بويىنشا شەكتى رۇقسات ەتىلگەن كونتسەنتراتسيا نورماتيۆتەرىنىڭ اسىپ كەتكەنى تىركەلدى. ءبىزدىڭ زاۋىت شتاتتىق رەجىمدە جۇمىس ىستەپ تۇرعانىن حابارلايمىز. جەل سولتۇستىك-باتىستان, ياعني اتىراۋ قالاسىنان زاۋىتقا قاراي سوعىپ تۇر. دەمەك, اتىراۋ مۇناي وڭدەۋ زاۋىتىنىڭ وندىرىستىك ۇدەرىسى – جاعىمسىز ءيىستىڭ كوزى ەمەس», دەپ حابارلادى زاۋىتتىڭ قوعاممەن بايلانىس ءبولىمى.
وبلىستىق ەكولوگيا دەپارتامەنتىنىڭ باسشىسى الىبەك بەكمۇحامەتوۆ تۇرعىنداردان ارىز-شاعىمدار تۇسكەنىن راستادى. سوعان بايلانىستى دەپارتامەنت ماماندارى تاڭەرتەڭ اۋا ساپاسىنا تالداۋ جۇرگىزگەن. سول كەزدە اۋا ساپاسىن باقىلاۋ ستانساسىنىڭ اۋماعىندا كۇكىرتتى سۋتەگىنىڭ كوپ مولشەرى بار ەكەنى بەلگىلى بولعان.
– تۇندە جانە تاڭەرتەڭ «كۆادرات» بۋلانۋ الاڭى ورنالاسقان سولتۇستىك-باتىس باعىتتان جەل سوعىپ, قالاعا جاعىمسىز ءيىس تاراعان. قالا اۋماعىندا جاعىمسىز ءيىس سەزىلىپ, تۇرعىنداردان كوپتەگەن شاعىم ءتۇستى. ەكولوگيا دەپارتامەنتىنىڭ ماماندارى جۇرگىزگەن تەكسەرۋ قورىتىندىسى بويىنشا اۋاداعى كۇكىرتتى سۋتەگىنىڭ مولشەرى رۇقسات ەتىلگەن نورمادان ءۇش-ءتورت ەسە جوعارى ەكەنى انىقتالدى, – دەيدى ءا.بەكمۇحامەتوۆ.
وبلىستىق ەكولوگيا دەپارتامەنتى ءباسپاسوز قىزمەتىنىڭ مالىمەتىنشە, سول كۇنى جاعىمسىز يىسكە بايلانىستى «كۆادرات» بۋلانۋ الاڭىنداعى اۋا ساپاسىن تەكسەرۋ باستالعان. بۇل – اتىراۋ قالاسىنىڭ وڭ جاعالاۋ بولىگىنىڭ كارىز سۋى توگىلەتىن بۋلانۋ الاڭى. كەيبىر دەرەككە قاراعاندا, بۋلانۋ الاڭىنا تۇرعىن ۇيلەردەن بولەك 22 جشس مەن 250-دەن اسا جەكە كاسىپكەردىڭ نىسانىنان لاس سۋ توگىلەدى.
قازىر «كۆادرات» بۋلانۋ الاڭىنىڭ اۋماعى 500 گەكتاردان اسقانى انىقتالىپ وتىر. بىراق وعان توگىلىپ جاتقان سۋدىڭ قۇرامىن ەشقانداي ورگان تەكسەرىپ جاتقان جوق. بيىل بۋلانۋ الاڭىنا رەكۋلتيۆاتسيا جاساۋ جۇمىستارى باستالعان. ونى «پاۆلودار وزەن پورتى» اق جۇرگىزۋدى قولعا العان. الاڭدى تولىقتاي تازارتۋ جۇمىستارىن 2024 جىلى اياقتاۋ جوسپارلانعان.
ال وبلىستىق سانيتاريالىق-ەپيدەميولوگيالىق باقىلاۋ دەپارتامەنتىنىڭ باسشىسى مادەنيەت تاناۋوۆتىڭ ايتۋىنشا, اۋاداعى جاعىمسىز ءيىس تىنىمسىز دەم الۋعا, قان تامىرلارى مەن جۇرەككە كەرى اسەرىن تيگىزەدى. «اتموسفەرالىق اۋادان سىناما الىندى. سىناماعا تالداۋ جۇرگىزىلەدى. ونىڭ قورىتىندىسىنا سايكەس شارا قولدانىلادى», دەپ ءمالىم ەتتى ول.
وبلىس اكىمى سەرىك شاپكەنوۆتىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس اكىمدىك جانىنان قورشاعان ورتانى قورعاۋ جونىندە كوميسسيا قۇرىلاتىن بولدى. بۇل كوميسسيانىڭ نەگىزگى قۇزىرەتىنە بىرنەشە ماسەلەنى ەنگىزۋ قاراستىرىلىپ وتىر. ونىڭ ىشىندە تابيعاتتى قورعاۋ ءىس-شارالارىنىڭ ورىندالۋىن قاداعالاۋ, قورشاعان ورتانى قورعاۋ جونىندە ۇسىنىمدار دايىنداپ, جەرگىلىكتى اتقارۋشى جانە ورتالىق مەملەكەتتىك ورگاندارعا جولداۋ بار. ال كوميسسيا قۇرامىنا سالاعا جاۋاپتى مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ وكىلدەرىن, عالىمدار مەن دەپۋتاتتاردى, قوعام بەلسەندىلەرىن ەنگىزۋ كوزدەلىپ وتىر.
قالاي دەسەك تە, اتىراۋدىڭ اۋاسى لاستانىپ, الاڭداتارلىق احۋال قالىپتاسىپ وتىرعانى اقيقات. بۇل شاھارعا وزگە وڭىردەن كەلگەن مەيماندار جاعىمسىز يىستەن شوشىپ, تەزىرەك كەتۋگە اسىعادى. ال جەرگىلىكتى تۇرعىنداردىڭ «ەرتەڭ ۇيقىدان تۇرماي قالمايمىز با؟ امان-ەسەن ويانساق ەكەن...» دەپ الاڭداۋىنا كىم نازار اۋدارادى؟
اتىراۋ وبلىسى
