قوعام • 16 ناۋرىز, 2023

بولاشاققا – اباي جولىمەن

441 رەت
كورسەتىلدى
7 مين
وقۋ ءۇشىن

مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ وتكەن جىلعى جولداۋىندا جاڭادان ءۇش وبلىس­تىڭ قۇرىلاتىندىعى تۋرا­لى شەشىم جاريا بول­عاندا جۇرت شىن قۋان­دى. اسىرەسە, وبلىس مار­تەبەسىنەن ايىرىلعانىنا 25 جىلدىڭ ءجۇزى بولعان بۇ­رىنعى سەمەي وبلىسىنىڭ حالقى ءۇشىن بۇل جاڭالىق بولاشاققا دەگەن سەنىمىنە سەرپىن بەرگەنى ءسوزسىز.

بولاشاققا – اباي جولىمەن

كوپ كەشىكپەي اباي وبلىسى قۇرىلدى. بۇل اباي قۇنان­باي ۇلى, شاكارىم قۇداي­بەر­دى ۇلى, مۇحتار اۋەزوۆ سياقتى ۇلى تۇلعالارىمەن قازاقتىڭ اتىن الەمگە ايگىلەگەن قاسيەتتى توپىراقتى قاشان دا قاستەرلەۋگە شاقىرعان باتىل قادام ەدى. مۇنىڭ الدىندا پرەزيدەنت سەمەي قالاسىن ەلىمىزدىڭ تاريحي ورتالىعى دەپ تانۋ جونىندە باستاما كوتەرگەنى دە بارشاعا ايان. تاعى ءبىر اتاپ وتەرلىگى, اباي وب­لىسىنىڭ شىعىس قازاق­ستان­نان ءبولىنىپ, ۇلى اقىن ەسىمىن يەلەنۋى – م.اۋەزوۆتىڭ تۋعانىنا 125 جىل تولۋىمەن ورايلاس كەلىپ, پرەزيدەنت شەشىمىنىڭ ادىلەتتىلىگىن تانىتا ءتۇستى. ۇلى جازۋشىنىڭ مەرەيتويىنا وراي اباي وبلىسىنا كەلگەن ساپارىندا مۇحتار اۋەزوۆ پەن ابايتانۋشى قايىم مۇحامەدحانوۆقا ار­نالعان «ۇستاز بەن شاكىرت» ەسكەرت­كىشىنىڭ اشىلۋىنا قاتىسقانى دا سەمەيلىكتەر ءۇشىن تاريحي وقيعا بولىپ ەستە قالدى. پرەزيدەنت سول ايتۋلى ءىس-شارادا قوس تۇلعانىڭ قازاق رۋحانياتىنداعى الار ورنىن دا ەرەكشە اتاپ وتكەن ەدى.

مەملەكەت باسشىسىنىڭ «بۇل – ۇستاز بەن شاكىرت, اعا مەن ءىنى اراسىنداعى رۋحاني بىرلىكتىڭ سيمۆولى. شىن مانىندە, قوس الىپتى بولە-جارىپ قاراۋ مۇمكىن ەمەس. ولار اباي مۇراسىن زەرتتەپ, دارىپتەۋگە ولشەۋسىز ەڭبەك ءسىڭىردى. ءتول ادەبيەتىمىزدى جاڭا بەلەسكە كوتەردى. مۇحتار اۋەزوۆ ابايدى, اباي ارقىلى قازاقتى بۇكىل الەمگە تانىتتى. ۇلى ويشىلدىڭ كوركەم بەينەسىن سومداپ, ونىڭ اسىل مۇراسىن ادامزاتتىڭ ورتاق قازىناسىنا قوستى. جازۋشىنىڭ ءار تۋىندىسى جۇرتىمىزدىڭ جۇرەگىنەن وشپەس ورىن الدى. مۇحتار اۋەزوۆ – الەم ادەبيەتىنىڭ شىڭىنا كوتەرىلگەن قالامگەر. ال قايىم مۇحامەدحانوۆ – ۇلى جازۋشىنىڭ جاقىن سەرىگى ءارى شاكىرتى», دەپ تەبىرەنە سويلەگەنى جۇرت جۇرەگىنە سەنىم ۇيالاتتى.

مىنە, سودان بەرى ءبىر جىلدى ارتقا تاستاعان بۇگىنگى اباي وب­لىسىنىڭ سودان بەرگى دامۋ باعى­تى ايقىندالدى ما؟ پرەزي­دەنت جول­داۋى نەگىزىندەگى تاپسىرم­الار­دىڭ ورىندالۋ بارىسى قالاي؟ بۇعان تەك جەرگىلىكتى اتقارۋشى بيلىك قانا ەمەس, ۇكىمەتتىڭ قۇزىرلى ورگاندارى دا جاۋاپتى ەكەندىگى تۇسىنىكتى.

ءبىر انىعى, «اباي وبلىسىن دامىتۋدىڭ 2023-2027 جىلدارعا ارنالعان الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋىنىڭ كەشەندى جوسپارى» جىل باسىنداعى ۇكىمەت وتىرىسىندا قارالىپ, ماقۇلدانعان. ونى كورسەتىلگەن جىلدار مەرزىمىندە ورىنداۋ ءۇشىن 1,9 ترلن تەڭگە قاراجات جۇمسالۋى قاجەت. ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترى الىبەك قۋانتىروۆتىڭ مالىمدەۋىنشە, بۇل دامۋ جوسپارىنا اباي وبلىسى جەرىندەگى پايدالى قازبالاردى انىقتاۋ ماقساتىنداعى گەو­لوگيالىق زەرتتەۋلەردى, اۋىل شا­ر­ۋا­­شىلىعى, تۋريزم, ءتۇرلى كولىك قاتى­ناسى سياقتى ماڭىزدى سالالارعا قان جۇ­گىرتۋمەن قاتار 102 نەگىزگى با­عىت­تى جۇزەگە اسىرۋ جوباسى ەنىپ وتىر. مينيستر ءا.قۋانتىروۆ ءوز سوزىندە «جاڭادان ءبىلىم بەرۋ, دەن­ساۋلىق ساقتاۋ, مادەنيەت جانە سپورت نىساندارىن اشۋ, سون­داي-اق تۇرعىن ءۇي-كوم­مۋنالدىق شارۋا­شىلىقتى دامىتۋ جونىندەگى شارا­لار­دى ىسكە اسىرۋ جوسپارلانىپ وتىر. 2023-2027 جىلدارى ءوڭىر ەكونومي­كاسىنا شامامەن 1,9 ترلن تەڭگە ينۆەس­تيتسيا تار­تىلادى: 515 ملرد – رەس­پۋب­لي­كالىق بيۋدجەت, 110 ملرد – جەر­گى­لىكتى بيۋدجەت, 1,3 ترلن – جەكە ينۆەس­تي­تسيالار, 22 ملرد ءبىلىم بەرۋ ينف­­را­قۇرىلىمىن قولداۋ قورىنان بو­لى­نەدى», دەگەن بولاتىن. ءسوز جوق, ۇكى­مەت وتىرىسىندا ايقىندالعان جوس­­پار جاڭادان اشىلعان وبلىستىڭ بو­لا­­شاعىنا وڭ ىقپالىن تيگىزەرى انىق.

ال اباي وبلىسىنىڭ اكىمى نۇرلان ۇرانحاەۆتىڭ ۇكىمەت وتىرىسىندا جاساعان بايانداماسىندا ايتىلعانىنداي, بەس جىلدان كەيىن, ياعني 2028 جىلعا قاراي وڭىردە ونەركاسىپ ءونىمىن ءوندىرۋ كولەمى 1,4 ترلن تەڭگەگە, ال اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ جالپى ءونىمى 725,9 ملرد تەڭگەگە دەيىن ارتادى. وبلىس قانا ەمەس, مەملەكەت ەكونو­ميكاسىنىڭ وركەندەۋى ءۇشىن دە ما­ڭىزى زور تۋريزم سالاسىن دامىتۋ ماقساتىندا سەمەيدە ەكى جاڭا ساۋدا ويىن-ساۋىق ورتالىعى, قوناقۇي كە­شەنى بوي كوتەرمەك. جۇرت جازعى ماۋ­­سىمدا جىل سايىن اعىلاتىن الا­كول جاعالاۋىندا كەشەندى دەمالىس بازاسىن سالۋ دا جوسپارلانىپ وتىر.

وبلىستى دامىتۋ جوباسىندا الىپ قۇرىلىستاردى جۇزەگە اسىرۋ دا قامتىلعانىن اتاپ وتكەن ءجون. ماسەلەن, اياگوز – باقتى – قىتاي شەكاراسى باعىتىندا وتەتىن تەمىرجول ۋچاسكەسىن سالۋ, «ايدارلى» مىس-كەن ورنىن يگەرۋ, ەت كومبيناتى, «قۇرعاق» پورت جانە لوگيستيكالىق پارك سياقتى ءىرى جوبالاردى ىسكە اسىرۋ ارقىلى 14 مىڭ جاڭا جۇمىس ورىندارى اشىلىپ, حالىقتىڭ كۇنكورىس دەڭگەيى ناقتىلانىپ, تۇرمىسىن جاقسارتۋعا جول اشىلماق.

بۇگىندە حالىق دەنساۋلىعىن وڭالتۋ, زامان تالابىنا ساي مەدي­تسينالىق قىزمەتپەن قامتۋدىڭ ماسە­لەسىن شەشۋ قاشاندا ماڭىزدى ەكەن­دىگى تۇسىنىكتى. وسى ورايدا «اۋىلدىق دەنساۋلىق ساقتاۋدى جاڭعىرتۋ» ۇلتتىق جوباسى اياسىندا اباي وبلىسى بويىنشا 65 مەديتسينالىق نىسان سالۋ جوس­پارلانعان. ونىڭ ىشىندە 57 نىسان بيىل پايدالانۋعا بەرىلمەك, ونىڭ 34-ءى مەديتسينالىق پۋنكت, 14-ءى دارىگەرلىك امبۋلاتوريا بولسا, 9 فەلدشەرلىك-اكۋشەرلىك پۋنكت تە جىل سوڭىنا دەيىن ەل يگىلى­گىنە قىزمەت ەتپەك. انا مەن بالا دەن­ساۋلىعىنا نازار اۋدارۋ ماقسا­تىندا وتكەن جىلى ءبىر تاماشا ءىستىڭ تۇساۋ كەسىلدى. اباي وبلىسىندا ەندى ءبىر جاستاعى بالالارعا مرت زەرتتەۋلەرىنەن ءوتۋ قولجەتىمدى. ويتكەنى ەرەكشە كۇتىمدى قاجەت ەتەتىن بالالاردىڭ انالارى ءوڭىر باسشى­سى نۇرلان ۇرانحاەۆپەن كەز­دەس­كەندە سابيلەردى دياگنوستيكادان وت­­كىزۋ ماسەلەسىن شەشۋدى سۇراعان ەدى. كەز­دەسۋ بارىسىندا بۇرىن ولار مرت-عا ءتۇسۋ ءۇشىن باسقا قالالارعا بارۋ­عا ءماجبۇر بولعانىن جاسىرمادى. انا­لار جايىن تۇسىنگەن وبلىس اكى­مى ماسەلەنى بىردەن نازارعا الىپ, 5 اي­دىڭ ىشىندە شەشىلۋىن جۇزەگە اسىردى.

جوعارىدا ايتىلعان جايلاردان بولەك بيىل وبلىس ورتالىعى سەمەي قالاسىن كوركەيتۋ جۇمىسى قارقىندى جۇرگىزىلمەك. بيىل سەمەي قالاسىن­دا 32 كوپپاتەرلى تۇرعىن ءۇيدىڭ قاسبەت­تەرى جوندەۋدەن وتەدى. سونىمەن قاتار شاكارىم قۇدايبەردى ۇلى, باۋىر­جان مومىش ۇلى, قانىش ساتباەۆ كوشەلەرىندەگى كوپقاباتتى ۇيلەر قابىرعاسىنا اتالعان تۇلعالاردىڭ بەينەلەرى مەنمۇندالاپ تۇراتىن مۋرالدار سالىنادى. سونىمەن قاتار №1 شاعىن اۋدانداعى بىرنەشە ءۇيدىڭ قابىرعالارىنا اباي وبلىسى­نىڭ كورىكتى جەرلەرىنىڭ سۋرەتتەرى بەينەلەنىپ, قالا كەلبەتىنىڭ تاريحي ماڭىزى دا ارتا تۇسپەك.

 

ءساتجان قاسىمجان ۇلى,

جۋرناليست

 

اباي وبلىسى 

سوڭعى جاڭالىقتار