وتىرىس بارىسىندا حالىقارالىق جانە ۇلتتىق بايقاۋشىلاردى اككرەديتتەۋ ماسەلەلەرى, شەت مەملەكەتتەر مەن حالىقارالىق ۇيىمداردىڭ بايقاۋشىلارىن اككرەديتتەۋ قورىتىندىلارى, سونداي-اق سايلاۋ كۇنى سانيتارلىق-پروفيلاكتيكالىق شارالاردى قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەلەرى قارالدى.
وبلىستار مەن ءۇش مەگاپوليستىڭ اۋماقتىق سايلاۋ كوميسسيالارى ونلاين رەجىمدە قاتىسقان جيىنعا ساياسي پارتيالار, باق وكىلدەرى, باس پروكۋراتۋرا, سىرتقى ىستەر, ادىلەت, ىشكى ىستەر, قارجى, اقپارات جانە قوعامدىق دامۋ, دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىكتەرىنىڭ جاۋاپتى ادامدارى دا شاقىرىلدى.
ءداستۇرلى تۇردە وتىرىسقا ەقىۇ دياقب سايلاۋدى بايقاۋ جونىندەگى ميسسياسىنىڭ جانە تمد بايقاۋشىلار ميسسياسىنىڭ وكىلدەرى قاتىستى. «پارلامەنت ءماجىلىسى مەن رەسپۋبليكا ءماسليحاتتارىنا سايلاۋدى ازىرلەۋ مەن وتكىزۋ شەڭبەرىندە ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسىنىڭ مۇشەلەرى 21 اقپاننان باستاپ سايلاۋ كوميسسيالارىنا ادىستەمەلىك جانە پراكتيكالىق كومەك كورسەتۋ ءۇشىن وڭىرلەرگە ينسپەكتسيالىق ساپار جاسادى. ساپارلار بارىسىندا ورتسايلاۋكوم مۇشەلەرى اۋماقتىق جانە وكرۋگتىك سايلاۋ كوميسسيالارىنىڭ جۇمىسىمەن تانىسىپ, سايلاۋ ۋچاسكەلەرىنىڭ دايىندىعىنا كوز جەتكىزدى. سونداي-اق الداعى سايلاۋعا دايىندىق بويىنشا مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ وڭىرلىك قۇرىلىمدارى باسشىلارىنىڭ قاتىسۋىمەن كەڭەستەر وتكىزدى», دەپ اتاپ ءوتتى نۇرلان ءابدىروۆ.
داۋىس بەرۋ كۇنىنە ۋچاسكەلەردى دايىنداۋ جانە ازاماتتارعا, ونىڭ ىشىندە مۇگەدەكتىگى بار جانە ەرەكشە قاجەتتىلىكتەرى بار ادامدارعا قاجەتتى جاعداي جاساۋعا ەرەكشە نازار اۋدارىلىپ وتىر. اۋماقتىق, وكرۋگتىك جانە ۋچاسكەلىك سايلاۋ كوميسسيالارىنىڭ مۇشەلەرىن دايارلاۋ بويىنشا وقىتۋ ترەنينگى دە وتكىزىلدى.
«سايلاۋ تۋرالى» كونستيتۋتسيالىق زاڭنىڭ نورمالارىنا سايكەس شەت مەملەكەتتەر مەن حالىقارالىق ۇيىمداردىڭ بايقاۋشىلارىن اككرەديتتەۋ جەرگىلىكتى ۋاقىت بويىنشا داۋىس بەرۋ كۇنىنە بەس كۇن قالعاندا, ياعني 13 ناۋرىزدا ساعات 18.00-دە اياقتالادى», دەدى وسك توراعاسى.
كوميسسيا حاتشىسى مۇحتار ەرماننىڭ مالىمدەۋىنشە, حالىقارالىق بايقاۋ ينستيتۋتى اشىلعاننان بەرى 34 شەت مەملەكەت پەن 9 حالىقارالىق ۇيىمنان 322 بايقاۋشى اككرەديتتەلگەن.
اككرەديتتەۋگە 17 شەت مەملەكەت پەن 9 حالىقارالىق ۇيىمنان 473 بايقاۋشىنىڭ كانديداتۋراسى ۇسىنىلدى. اتاپ ايتقاندا, اۋستريا, موڭعوليا, رەسەي, سولتۇستىك ماكەدونيا جانە وڭتۇستىك افريكا رەسپۋبليكاسىنان – 1, ازەربايجان, يندونەزيا, ماجارستان, رۋمىنيا جانە فرانتسيادان – 2, فيليپپين, فينليانديا جانە جاپونيادان – 3, گەرمانيا مەن تۇركيادان – 4, وزبەكستاننان – 5, اقش-تان – 19, ەقىۇ/دياقب ميسسياسىنان – 284, ەقىۇ پارلامەنتتىك اسسامبلەياسىنان – 79, تمد بايقاۋشىلار ميسسياسىنان – 8, تمد پارلامەنتارالىق اسسامبلەياسىنان – 22, ۇقشۇ پارلامەنتتىك اسسامبلەياسىنان – 1, شىۇ-دان – 16, يسلام ىنتىماقتاستىعى ۇيىمىنان – 3, تۇركى مەملەكەتتەرى ۇيىمى جانە جەرورتا تەڭىزى پارلامەنتتىك اسسامبلەياسىنان 2 كانديداتۋرا تىركەلگەن.
«وسك-عا ەقىۇ/دياقب ميسسياسىنىڭ قۇرامىندا قىسقا مەرزىمدى بايقاۋشىلار رەتىندە بۇرىن اككرەديتتەلگەن كانادانىڭ 2 وكىلىن اككرەديتتەۋدى كەرى قايتارۋ تۋرالى نوتا جانە تۇركى مەملەكەتتەرى ۇيىمى ميسسياسىنىڭ 2 مۇشەسىن بايقاۋعا قاتىسا المايتىنى جانە وسى ميسسيانىڭ قۇرامىنا وزگەرىستەر ەنگىزۋ قاجەتتىلىگى تۋرالى نوتا الۋ تۋرالى ءسىم ۇسىنىمى كەلىپ ءتۇستى. وسىعان بايلانىستى ورتالىق سايلاۋ كوميسسياسى ءتيىستى قاۋلى قابىلدادى», دەپ مالىمدەدى م.ەرمان.
وسك مۇشەسى اناستاسيا ششەگورتسوۆانىڭ ايتۋىنشا, سايلاۋ ناۋقانى جاڭالىقتارىنىڭ ءبىرى – سايلاۋدى بايقاۋ ءۇشىن قوعامدىق بىرلەستىكتەر مەن كوممەرتسيالىق ەمەس ۇيىمداردى اككرەديتتەۋ.
«جارعىلارىندا سايلاۋدى بايقاۋ جونىندەگى قىزمەت كوزدەلگەن قوعامدىق بىرلەستىكتەر مەن كوممەرتسيالىق ەمەس ۇيىمدار اككرەديتتەۋگە جاتادى. ساياسي پارتيالاردىڭ بايقاۋدى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن اككرەديتتەۋ تالاپ ەتىلمەيدى. اككرەديتتەۋ بەلگىلى ءبىر سايلاۋ ناۋقانىنا بايلانىستى ەمەس. اككرەديتتەۋدى الۋ ءۇشىن ءتيىستى سايلاۋ كوميسسياسىنا نىسان بويىنشا ءوتىنىش جانە سايلاۋدى بايقاۋدى جۇزەگە اسىرۋ قۇقىعىن راستايتىن جارعىدان ءۇزىندى ۇسىنۋ قاجەت.
اككرەديتتەۋ تۋرالى كۋالىك ءبىر جىلعا بەرىلەدى جانە رەسپۋبليكالىق قب مەن كەۇ-عا رەسپۋبليكا اۋماعىنداعى بارلىق سايلاۋعا, وڭىرلىك جانە قب جانە كەۇ-عا ولاردىڭ قۇرىلىمدىق بولىمشەلەرى بار وبلىستار شەگىندەگى سايلاۋعا قاتىسۋ قۇقىعىن بەرەدى, ال جەرگىلىكتى قب مەن كەۇ ءبىر وبلىس شەگىندەگى بارلىق سايلاۋعا قاتىسۋ قۇقىعىن الادى», دەدى ول.
ا.ششەگورتسوۆانىڭ مالىمدەۋىنشە, بۇگىنگى كۇنى 10 قوعامدىق بىرلەستىك پەن كوممەرتسيالىق ەمەس ۇيىمنىڭ (كەۇ) اككرەديتتەلگەن. ولار ەلدىڭ بارلىق ايماعىندا بايقاۋدى جۇزەگە اسىرا الادى. اۋماقتىق سايلاۋ كوميسسيالارى 201 ۇيىمعا اككرەديتتەۋ تۋرالى كۋالىك بەردى.
وسك حاتشىسى مۇحتار ەرمان بايانداماسىندا حالىقارالىق بايقاۋ ينستيتۋتى اشىلعاننان بەرى ورتسايلاۋكوم 11 قاۋلى قابىلداعانىن حابارلادى. بۇگىن, ساعات 18.00-دە اككرەديتتەۋ اياقتالدى. بارلىعى 41 شەت مەملەكەت پەن 12 حالىقارالىق ۇيىمداردان 793 بايقاۋشى اككرەديتتەلگەن.
وسى ماسەلە بويىنشا نۇرلان ءابدىروۆ سايلاۋعا حالىقارالىق بايقاۋشىلاردىڭ قاتىسۋى ناۋقاننىڭ اشىقتىعى مەن جاريالىلىعىنا, مەملەكەتتىڭ حالىقارالىق مىندەتتەمەلەردى ساقتاۋىنا ىقپال ەتەتىنىن اتاپ ءوتتى. «حالىقارالىق بايقاۋدىڭ بولۋى ءبىزدىڭ حالىقارالىق مىندەتتەمەلەرگە دەگەن ادالدىعىمىزدى راستاۋ جانە حالىقارالىق ۇيىمدارمەن, شەت مەملەكەتتەرمەن سايلاۋ سالاسىنداعى تىعىز ىنتىماقتاستىقتى جالعاستىرۋ بولىپ سانالادى», دەدى ول.
وتىرىس بارىسىندا وسك توراعاسى بۇگىنگى كۇنى كونستيتۋتسيالىق زاڭعا سايكەس 11 زاڭدى تۇلعا كوميسسياعا قوعامدىق پىكىرگە ساۋال سالۋدى جۇرگىزۋ تۋرالى مالىمدەگەنىن اتاپ ءوتتى. ولار تۋرالى اقپارات رەسمي ينتەرنەت-رەسۋرستا ورنالاستىرىلعان.
«كونستيتۋتسيالىق زاڭنىڭ نورمالارىنا سايكەس قوعامدىق پىكىرگە ساۋال سالۋ ناتيجەلەرىن, سايلاۋ ناتيجەلەرىنىڭ بولجامدارىن, سايلاۋعا بايلانىستى وزگە دە زەرتتەۋلەردى جاريالاۋعا, داۋىس بەرۋ كۇنىنە دەيىن بەس كۇن ىشىندە جانە داۋىس بەرۋ كۇنى ىشىندە ينتەرنەت جەلىسىندە كانديداتتارعا قارسى نەمەسە ولارعا قارسى داۋىس بەرۋگە جول بەرىلمەيدى. وسىلايشا, 13 ناۋرىز – ساۋالناما ناتيجەلەرىن جاريالاۋدىڭ سوڭعى كۇنى. ەرتەڭنەن باستاپ ساۋالناما ناتيجەلەرى تۋرالى اقپاراتتى جاريالاۋعا, سونداي-اق قايتا باسىپ شىعارۋعا تىيىم سالىنادى», دەدى وسك توراعاسى.
وتىرىستا دەنساۋلىق ساقتاۋ ۆيتسە-ءمينيسترى, باس مەملەكەتتىك سانيتارلىق دارىگەر ايجان ەسماعامبەتوۆا رەسپۋبليكاداعى ەپيدەميولوگيالىق جاعداي جانە داۋىس بەرۋ كۇنى كوروناۆيرۋستىق ينفەكتسيانىڭ تارالۋىن الدىن الۋ شارالارى تۋرالى بايانداما جاسادى. ۆيتسە-ءمينيستردىڭ مالىمدەۋىنشە, ەلىمىزدە كوروناۆيرۋستىق ينفەكتسيا بويىنشا ەپيدەميولوگيالىق جاعداي تۇراقتى.
«تاۋلىگىنە 100-گە دەيىن COVID-19 جاعدايى تىركەلەدى. ەپيدەميولوگيالىق جاعدايدى باعالاۋ ماتريتساسىنا سايكەس رەسپۋبليكا جانە بارلىق وڭىرلەر جاسىل ايماقتا ورنالاسقان. جرۆي جانە تۇماۋدىڭ ماۋسىمدىق ءوسۋى جالعاسىپ كەلەدى. ەپيدەميالىق ماۋسىم باستالعالى بەرى جرۆي-ءدىڭ 3,8 ملن جانە تۇماۋدىڭ 3 234 جاعدايى تىركەلدى. اپتا سايىن ورتاشا ەسەپپەن جرۆي-ءدىڭ 160 مىڭ جاعدايى تىركەلۋدە.
قازىرگى ۋاقىتتا تۇماۋ, جرۆي جانە كوروناۆيرۋستىق ينفەكتسياسىنان باسقا قىزىلشا اۋرۋى بويىنشا ەپيدەميولوگيالىق جاعدايدىڭ كۇردەلەنۋى بايقالىپ وتىر. ەلىمىزدە قىزىلشاعا كۇدىكتى 56 جاعدايى تىركەلدى, ونىڭ 20-سى زەرتحانالىق راستالدى», دەپ مالىمدەدى ا.ەسماعامبەتوۆا.
«سايلاۋ فورماتى سايلاۋ كوميسسيالارى مۇشەلەرى, بايقاۋشىلار مەن سەنىم بىلدىرىلگەن ادامداردىڭ ءبىر مەزگىلدە بولۋىن كوزدەيدى. وسىعان وراي, رەسپۋبليكاداعى ەپيدەميولوگيالىق ماۋسىمنىڭ اعىمىن ەسكەرە وتىرىپ, مينيسترلىك سايلاۋ ۇدەرىسىنە قاتىسۋشىلاردىڭ كوپ جينالۋىنا جول بەرمەي اعىمىن رەتتەۋ, ءۇي-جايلاردا اۋانى جەلدەتۋ جۇيەسىنىڭ ۇزدىكسىز جۇمىس ىستەۋىن قامتاماسىز ەتۋ, ءۇي-جايلاردى جەلدەتۋ جانە داۋىس بەرۋ باستالار الدىندا جانە كۇنى بويى دەزينفەكتسيالاۋ قۇرالدارىن قولدانۋ ارقىلى جۇزەگە اسىرۋدى ۇسىنادى», دەپ اتاپ ءوتتى ول.
وتىرىستان كەيىن باق وكىلدەرى ءۇشىن بريفينگ وتكىزىلدى. بريفينگ بارىسىندا كوميسسيا مۇشەلەرى مەن مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ وكىلدەرى جۋرناليستەردىڭ سۇراقتارىنا جاۋاپ بەردى.
