تىيىم ۇلتتىق ەكونوميكانى دامىتۋدىڭ تۇراقتىلىعى مەن ورنىقتىلىعىن قامتاماسىز ەتۋ جانە ىشكى نارىقتا مۇناي ونىمدەرى تاپشىلىعىنىڭ پايدا بولۋىنا جول بەرمەۋ ماقساتىندا ەنگىزىلمەك. بىرلەسكەن بۇيرىقتاعى وزگەرىستەر مۇناي ونىمدەرىن شەكارا ارقىلى اكەتۋگە جول بەرمەۋگە ىقپال ەتەتىن بولادى.
«قازمۇنايگاز» باسشىسى ماعزۇم مىرزاعاليەۆتىڭ ايتۋىنشا, بيىل ەلىمىزدە 17 ملن توننا مۇناي ءونىمى وندىرىلمەك. بۇل – رەكوردتى كولەم. ساراپشىلار سوزىنە قاراعاندا, مۇناي ونىمدەرى حالىقارالىق ساۋداداعى ۇلەسى تۇرعىسىنان بۇكىل تاۋارلىق توپتار ىشىندە 4-ورىندا تۇر. ويتكەنى مۇناي ونىمدەرى كوپتەگەن سالادا, اسىرەسە, ونەركاسىپتىڭ ءتۇرلى سەكتورىندا شيكىزات رەتىندە پايدالانىلادى.
ەكونوميكالىق زەرتتەۋلەر ينستيتۋتىنىڭ اقپاراتى بويىنشا, مۇناي ونىمدەرىن ەكسپورتتاۋدا تالاسسىز جەتەكشى ەل – اقش. ولار جاھان ەكسپورتىنىڭ 20 پايىزدان استامىن بەرىپ وتىر. ەكىنشى ورىندا – 10 پايىز ۇلەسپەن رەسەي مەملەكەتى. بۇدان بولەك, نارىقتاعى ءىرى ويىنشىلار رەتىندە سينگاپۋر, ءباا, وڭتۇستىك كورەيا, قىتاي, ءۇندىستان, ساۋد ارابياسى ەلدەرى اتالادى.
«الەمدىك سۇرانىستىڭ جارتىسىنان كوبى دامۋشى ەلدەرگە تيەسىلى. بۇل رەتتە ولاردىڭ ۇلەسى تۇراقتى ءوسىپ كەلە جاتىر. ال دامىعان ەلدەر ۇلەسى بىرتىندەپ تومەندەۋدە. الايدا قازىر يادرولىق ەنەرگەتيكادان باس تارتۋ تەندەنتسياسىنا بايلانىستى قايتا ۇلعايۋعا كوشتى. قازاقستان ءۇشىن دە مۇناي ونىمدەرى نارىعىن دامىتۋ, بۇل سالاداعى باسەكەلەستىكتى كۇشەيتۋ ماڭىزدى باسىمدىق بولىپ سانالادى. بىزدە ءۇش مۇناي وڭدەۋ زاۋىتى بار – اتىراۋدا, پاۆلوداردا جانە شىمكەنتتە. ساراپشىلاردىڭ ايتۋىنشا, وسى ۇشەۋىنىڭ بىرىگىپ بەرگەن اۋقىمدى كولەمىنىڭ ءوزى الەمنىڭ الدىڭعى قاتارلى كاسىپورىندارىنداعى كورسەتكىشتى ءتىپتى دە ماڭايلامايدى.
«قايتا وڭدەۋ قۋاتى تاپشىلىعىنىڭ نەگىزگى سەبەبى ەكونوميكالىق ءوسۋ جانە مۇناي ونىمدەرىن تۇتىنۋدىڭ ۇلعايۋىمەن قاتار, جاڭا قۋاتتى قۇرۋعا جوعارى كۇردەلى شىعىندار, ينۆەستيتسيالاردى وتەۋدىڭ ۇزاق مەرزىمى جانە ەكولوگيالىق تالاپتاردى قاتاڭداتۋ بولىپ سانالادى», دەيدى ساراپشىلار.
2022 جىلدىڭ 9 ايىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا قازاقستانعا 431,8 ملن دوللار سوماسىنا 326 062 توننا مۇناي ونىمدەرى اكەلىنگەن. قازاقستانعا مۇناي ونىمدەرىن ەكسپورتتاۋ بويىنشا رەسەي (257 049 توننا – 274,4 ملن دوللار), بەلگيا (7 953 توننا – 21,2 ملن دوللار), تۇركيا (6 198 توننا – 20,2 ملن دوللار), گەرمانيا (4 802 توننا – 19,8 ملن دوللار), وڭتۇستىك كورەيا (5 923 توننا – 14,2 ملن دوللار), قىرعىزستان (12 914 توننا – 11,7 ملن دوللار), فينليانديا (3 129 توننا – 11,7 ملن دوللار), فرانتسيا ( 4 302 توننا – 11,2 ملن دوللار), نيدەرلاند (2 203 توننا – 6,3 ملن دوللار), جاپونيا (1 461 توننا – 5,4 ملن دوللار) ەلدەرى ۇزدىك وندىققا كىرەدى.
