بۇل كونفەرەنتسيانىڭ ەرەكشەلىگى, ونىڭ تەرىسكەيدەگى شەكارا تۇبىندەگى اياداي عانا اۋىلدا جانە كوبىنە وزگە ۇلت وكىلدەرىنىڭ بەلسەندى قاتىسۋىمەن وتكەندىگىندە. ولارعا احمەت بايتۇرسىن ۇلىنىڭ رۋحاني مول مۇراسى, ءبىلىم سالاسىندا جاساپ كەتكەن رەفورمالارى كەڭىنەن ناسيحاتتالدى.
كونفەرەنتسياعا اۋدانداعى ونداعان مەكتەپتەن ۇستازدار مەن وقۋشىلار جينالدى. زاحاروۆ نەگىزگى مەكتەبىنىڭ ديرەكتورى تالعات كارىباەۆ ايتىپ وتكەندەي, بۇل تانىمدىق ءىس-شاراعا دايىندىق جاڭا وقۋ جىلىنىڭ باسىنان قولعا الىنىپتى. ءپان مۇعالىمدەرى مەن شاكىرتتەر الدىن الا ىرىكتەلىپ, ۇسىنىلاتىن جۇمىستارى سۇرىپتالعان.
«زاحاروۆ نەگىزگى مەكتەبى جەلەزيندەگى بايىرعى ءبىلىم ۇيالارىنىڭ ءبىرى, ىرگەتاسى سوناۋ 1974 جىلى قالانعان ەكەن. قازىرگى كۇنى مۇندا نەبارى 33 بالا ءبىلىم الادى. ونىڭ ىشىندە 10 وقۋشى قازاق سىنىپتارىنا بارادى. جىل سايىن اۋىلدا ادام سانى ازايىپ, وقۋشىلاردىڭ قاتارى كەمي تۇسۋدە. بۇل جاعداي ءبىزدى ايرىقشا الاڭداتادى. ماماندارىمىزدىڭ ۇشەۋى – جاس كادر. ءبىز شەكارانىڭ تۇبىندە, ورماندى ورىس ەلىنە جاقىن ورنالاسساق تا, ءتىلىمىز بەن ءدىلىمىزدى, ۇلتتىق داستۇرلەرىمىزدى بارىنشا ساقتاپ وتىرمىز. وزگە ۇلت وكىلدەرىنە قازاقتىڭ ۇلى تۇلعالارى جايىندا تانىمدىق ءىس-شارالار ۇيىمداستىرىپ, حالقىمىزدىڭ ماڭدايىنا بىتكەن مارعاسقالارىمىزدى تانىپ-ءبىلۋىن تۇراقتى تۇردە نازاردا ۇستايمىز. وسى جۇمىسىمىزدىڭ ۇلكەن ءبىر كورىنىسى – احمەت بايتۇرسىن ۇلىنا ارنالعان عىلىمي-پراكتيكالىق كونفەرەنتسيا. اۋقىمى اۋدان كولەمىندە عانا بولعانىمەن, بۇل جيىننىڭ تەرىسكەيدەگى قازاق پەداگوگتەرى ءۇشىن ماڭىزى اسا زور. ءبىز رۋحاني دۇنيەلەرىمىزدى ساقتاپ, حالىقتىڭ يگىلىگىنە قىزمەت ەتكەن الاش قايراتكەرلەرىن الەمگە پاش ەتۋىمىز كەرەك. ال ونىڭ باستاۋى – كوپشىلىك ورىستانىپ كەتكەن دەپ سانايتىن جەلەزين سەكىلدى وڭىرلەردە قادام تارتىپ جاتسا, قۇبا-قۇپ», دەيدى تالعات ەرمەك ۇلى.
حالىقارالىق «قازاق ءتىلى قوعامى» قب پاۆلودار وبلىستىق فيليالىنىڭ توراعاسى اسىل ابىشەۆ بەكەم بىرلىك پەن جاقسى تىرلىكتىڭ نىشانى بايقالاتىن اۋداندا رۋحاني دۇنيەگە ۇمتىلىپ, ونىسىن ءورشىل ىسىمەن بايقاتىپ جۇرگەن ازاماتتاردىڭ كوپ ەكەنىن اتاپ ءوتتى.
«كوزى تىرىسىندە التى الاشتىڭ رۋحاني كوسەمى اتانعان اقاڭنىڭ تەلەگەي تەڭىز باي مۇراسىن بۇگىنگى ءىس-شارادا جاس ۇرپاق تاعى ءبىر ساراپتاپ, دالەلدەپ بەردى. ۇلت ماڭدايىنا بىتكەن تۇلعانىڭ مول مۇراسى ماڭگىلىككە حالىقپەن جاساي بەرەدى. كونفەرەنتسيانىڭ مۇعالىمدەر قاتىسقان سەكتسياسىندا احمەت بايتۇرسىن ۇلىنىڭ ءتىلتانىم, ءتىلدى ناسيحاتتاۋ, وقىتىپ, ۇيرەتۋ باعىتتارى كەڭىنەن قامتىلىپ, ۇلت ۇستازىنىڭ عىلىمي تۇجىرىمدارى مەن نەگىزدەرى بۇگىنگى زامانعى وقىتۋ ادىستەمەلەرىمەن ساباقتاستىرىلدى», دەدى ول.
بۇل كۇنى ۇستازدار مەن وقۋشىلار ءوزارا سەكتسيالارعا ءبولىنىپ, زەرتتەۋ جۇمىستارىمەن ءبولىستى. ۇزدىك دەپ تانىلعانداردىڭ ەسىمدەرى قۇرمەتپەن اتالىپ, ۇيىمداستىرۋشىلار تاراپىنان ارنايى ديپلومدارمەن جانە باعالى سىيلىقتارمەن ماراپاتتالدى. №2 جەلەزين ورتا مەكتەبىنىڭ مۇعالىمى جانسايا ءىلياسوۆانىڭ, وقۋشىلار تولەگەن اسحات ۇلى, احمەت بەكتۇرعانوۆ, ۇلار شادى جانە اۋريكا موتىنگانىڭ ىزدەنىستەرى ەرەكشە كوزگە ءتۇستى.
* * *
شارادان بولەك, اۋىلعا بارعانىمىزدا كوزگە وتتاي باسىلىپ, كوڭىلگە كىربىڭ تۇسىرگەن جايتتارمەن دە بولىسپەسە بولماس. شامامەن 80-دەي ءتۇتىنى بار زاحاروۆكانىڭ جۇرتى بۇگىندە تازا سۋ ىشە الماي وتىر. كوپ وتباسى اۋىزسۋدى 20 شاقىرىم جەردەگى اۋدان ورتالىعىنان تاسيتىن كورىنەدى. تاعى ءبىر ماسەلە, مۇندا وڭتۇستىكتەن مەملەكەتتىك باعدارلاما بويىنشا كوشىپ كەلەتىن شاڭىراقتار تۇراقتاپ قالمايدى. سەبەبى اۋىلدا دەنى دۇرىس جۇمىس جوق, باسپانالار دا ەسكى. تۇركىستان وبلىسىنىڭ سايرام اۋدانىنان بىلتىر وتباسىمەن كوشىپ كەلگەن ءدىلناز دالاباەۆا جولداسى ەكەۋى «ديپلوممەن –اۋىلعا!» باعدارلاماسىنا ىلىككەندەرىن ايتادى. «ارينە, مۇندا جالاقىسى جاقسى جۇمىس تاپتىق, بالالارىمىز بالاباقشا مەن مەكتەپكە بارىپ ءجۇر. الايدا ءالى كۇنگە باسپانامىز جوق, جالداپ تۇرۋعا ءماجبۇرمىز. بىلتىر وڭتۇستىك وڭىردەگى تانىستارىمىزدى شاقىرعان ەدىك, كەلىپ كوردى دە, قالمايتىندارىن ايتىپ كەتىپ قالدى. اۋىلدا ۇيالى بايلانىس دەگەن اتىمەن جوق. ءىشىپ وتىرعان سۋىمىز اششى. وسىنداي جايتتار زاحاروۆكانىڭ تىنىسىن تارىلتىپ وتىر», دەپ مۇڭىن شاقتى قازىرگى كۇنى نەگىزگى مەكتەپتە قازاق ءتىلى مەن ادەبيەتى پانىنەن ساباق بەرەتىن جاس مامان.
بىلگەنىمىزدەي, اۋىلداعى ءبىلىم بەرۋ مەكەمەسىنىڭ عيماراتى دا وتە ەسكى, سالىنعالى بەرى كۇردەلى جوندەۋ كورمەپتى. اراسى ىرسيعان اعاش ەدەن, سىلاعى سالبىراعان توبە جابىندىسى كوڭىلدىڭ قۇتىن قاشىرادى. اۋدان ورتالىعىنىڭ ىرگەسىندە تۇرىپ, جايلى جاعداي جاسالماعان, زامانعا ساي يگىلىكتەر بۇيىرماعان زاحاروۆكالىقتار بۇيتە بەرسە, ەندى ءبىر ون جىلدا اۋىلدا ادام قالماي قالا ما دەپ الاڭداپ وتىر.
پاۆلودار وبلىسى,
جەلەزين اۋدانى,
زاحاروۆكا اۋىلى
