ساياسات • 23 قاراشا, 2022

جاستارعا جاناشىر جوبا

430 رەت
كورسەتىلدى
6 مين
وقۋ ءۇشىن

ماڭعىستاۋ وبلىسىندا «Zhas project» جوباسى اياسىندا «ۇزدىك تاجىريبەلەر فورۋمى» ءوتتى. اقپارات جانە قوعامدىق دامۋ مينيسترلىگى مەن «ازاماتتىق باستامالاردى قولداۋ ورتالىعى» قولداپ, «تۇپقاراعان جاستارى» جاستار قوعامدىق بىرلەستىگى ۇيىمداستىرعان ءىس-شارادا ماڭىزدى ماسەلەلەر كوتەرىلدى.

جاستارعا جاناشىر جوبا

فورۋمدا «Zhas project» قاتىسۋشىلارىنىڭ بيىلعى جەتىستىكتەرى قورىتىندىلانىپ, وڭ ناتيجەلەر كوپشىلىكتىڭ نازارىنا ۇسىنىلدى. اقپارات جانە قوعامدىق دامۋ ءمينيسترى دارحان قىدىرالى قازاقستاندىق جاستاردى قولداۋ باعىتىندا اتقارىلعان جۇمىستار مەن جوسپارلانعان ءىس-شارالار تۋرالى ايتتى. بەلگىلى بولعانداي, 2022 جىلى جاستار پراكتيكاسىنان ءوتۋ كەزەڭى 6 ايدان 12 ايعا دەيىن جانە ء«بىرىنشى جۇمىس ورنى» جوباسى بويىنشا 12 ايدان 18 ايعا دەيىن ۇزارتىلماق. بۇل جاستار ءۇشىن العاشقى جۇمىس تاجىريبەسىن الۋعا جانە تابىس تابۋعا جاقسى مۇمكىندىك.

– جاستاردى جۇمىسقا تارتۋ جانە كاسىپكەرلىك باستامالارىن قولداۋ ماقساتىندا ناقتى جوبالار ىسكە اسىرىلىپ جاتىر. جۇمىسپەن قامتۋ جونىندەگى ءىس-شارالار 2021-2025 جىلدارعا ارنالعان كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ جونىندەگى ۇلتتىق جوباسى اياسىندا جۇرگىزىلىپ وتىر. سونداي-اق ۇكىمەتتىڭ 2022 جىلعا ارنالعان ءىس-قيمىل باعدارلاماسى شەڭبەرىندە NEET ساناتىنداعى جاستار دەڭگەيى جوعارى وڭىرلەردە جاس كاسىپكەرلەردى قولداۋ ءۇشىن «Zhas Project» پيلوتتىق جوباسى جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر, –  دەدى د. قىدىرالى. 

جالپى, 250 جوبا پيلوتتىق تۇردە 6 ايماقتا (الماتى, قا­راعاندى, ماڭعىستاۋ, تۇر­كىستان, جەتىسۋ جانە ۇلىتاۋ وبلىستارىندا) ىسكە اسىرىلدى. ونىڭ اياسىندا الەۋمەتتىك وسال توپتار مەن اۋىل جاستارىنىڭ كاسىپكەرلىك باستامالارىن قولداۋ ءۇشىن 1 ملن تەڭگە سوماسىندا 252 گرانت بەرىلدى. بۇدان ءارى بۇل جوبانى جىل سايىن باسقا وڭىرلەردە دە جۇزەگە اسىرۋ جوسپارلانىپ وتىر.

– فورۋم ۇزدىك جاستار جوبالارىن انىقتاۋ, جۇرتشىلىققا ناتيجەلەرىن كورسەتۋ, جاستار جۇمىسىنداعى جاڭا تاسىلدەر مەن تەحنولوگيالاردى تالقىلاۋ ماقساتىندا ۇيىمداستىرىلدى, – دەيدى جوبا جەتەكشىسى, «تۇپ­قا­راعان جاستارى»  جاستار قوعامدىق بىرلەستىگىنىڭ توراعاسى ناۋرىزبەك ماعداتوۆ.

 «ۇزدىك تاجىريبەلەر فورۋمىندا» اۋەلى ماڭعىستاۋ وبلىسىنداعى الەۋمەتتىك كىشى جوبالاردى جۇزەگە اسىرۋ اياسىندا ۇزدىك جوبالاردىڭ كورمەسى ءوتتى. سونداي-اق جوبا قاتىسۋشىلارىنا ءوز جوباسىن جان-جاقتى تانىستىرۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن ديالوگ الاڭى ۇيىمداستىرىلدى. ال ەكىنشى كەزەڭ موتيۆاتسيالىق كەزدەسۋ فور­ماتىندا كورىنىس تاپتى. مۇن­دا ساياحاتشى, بلوگەر وركەن كەنجەبەك, بيزنەس-باپكەر شولپان تۇسىپبەكوۆا, جاس كاسىپكەر قايرات حاسانوۆ فورۋم قاتىسۋشىلارىنا «الەۋمەتتىك جەلىنىڭ قوعامعا ىقپالى», «قارجىلىق ءتارتىپ» جانە ء«تيىمدى كوممۋنيكاتسيالار» تاقىرىبىندا وي ءوربىتتى.

فورۋم بارىسىندا بىرقاتار شاعىن گرانت يەگەرلەرىنە العىس حاتتار تابىستالدى جانە جوبادا الەۋمەتتىك تۇرعىداعى وسال توپتارعا جاتاتىن 63 ماڭ­عىس­تاۋ­لىق جاس 1 000 000 تەڭگەدەن قاي­تا­رىم­سىز قاراجات الدى. بۇل – جاس­تارعا ءوز كاسىبىن باستاۋعا مۇم­كىندىك بەرىپ, قولداۋ كورسەتۋ دەگەن ءسوز.

قايتارىمسىز قاراجاتقا قول جەت­كىزگەن جاستاردىڭ ءبىرى – نار­گيزا كوشكىنباي. كوپ­با­لا­لى وتباسىدان شىققان نار­­گيزا «اقتاۋ تەحنولوگيالىق كوللەد­جىن» تىگىنشى ماماندىعى بو­يىنشا بىتىرگەن سوڭ مۇنايلى اۋدانىنداعى تىگىن فيرماسىندا شەبەرلەردەن تىگۋ ءىسىن ۇيرەنىپ, تاجىريبە جيناقتاعان. كۇنى بۇگىنگە دەيىن اتالعان فيرمادا قىزمەت ەتەتىن ول حالقىمىزدىڭ قۇراق قۇراۋ ونەرىن زاماناۋي ۇلگىدە قايتا جاڭعىرتىپ, ءوز ونىم­دەرىن حالىققا «Nargiza brend» برەندىمەن ۇسىنىپ وتىر.

– بۇگىن مەن ءۇشىن جانە مەن سياقتى جوبا جەڭىمپازدارى ءۇشىن ەرەكشە كۇن. قازىر تىگىن تسەحىندا قىزمەت ىستەپ, ۇلتتىق ونەردى دارىپتەۋگە ءوز ۇلەسىمدى قوسىپ ءجۇر­مىن. كەرەمەت سەزىمدە تۇرمىن, ءارى قاتتى قوبالجۋدامىن. مەن ءوز برەن­دىمدى قالىپتاستىرىپ, ءونىمدى تۇراقتى ۇسىناتىنىما سەنىم­دىمىن. مەن – ەرەكشە جانمىن, بىراق بۇل مەنىڭ ءوز ارماندارىمدى جۇزەگە اسىرۋعا كەدەرگى بولا المايدى. ارمانىمنىڭ ىسكە اسۋىنا سەپتىگىن تيگىزگەن بارشا جانعا العىس ايتامىن, –  دەدى نارگيزا.

جيىن بارىسىندا دارحان قىدىرالى الداعى جەلتوقساندا «تاۋەلسىزدىك ۇرپاقتارى» گرانتى 33 ۇزدىك جاسقا تاپسىرىلاتىنىن ايتتى. گرانت «عىلىم», «مادەنيەت», «اقپاراتتىق تەحنولوگيالار, «بيزنەس», «مەديا» باعىتتارى بويىنشا بەرىلەدى. 

«تاۋەلسىزدىك ۇرپاقتارى» گرانتى 2021 جىلدان بەرى پرەزيدەنت تاپسىرماسىمەن جۇزەگە اسىرىلىپ كەلەدى. جەڭىمپازداردىڭ نەگىزگى بولىگى وڭىرلەردىڭ قاراپايىم جاس­تارى ەكەنىن اتاپ ءوتۋ كەرەك.

سونىمەن قاتار 10 نومينا­تسيا بويىنشا بەرىلىپ كەلە جات­قان «دارىن» مەملەكەتتىك جاس­تار سىيلىعى يەگەرلەرىنىڭ دە اتى-ءجونى جۋىردا بەلگىلى بولدى. وتىز جىل ىشىندە 300-دەن اس­تام جاس «دارىن» سىيلىعىنىڭ يە­گەرى اتانعان. ونىڭ ىشىندە ماڭ­عىس­تاۋلىق جاس تالانتتار دا
بار.

جيىندا ايتىلعان تاعى ءبىر ماڭىزدى ماسەلە – الداعى ۋاقىت­تا جاستار ساناتىن 35 جاس­قا دەيىن ۇلعايتۋ كوزدەلىپ وتىر. دار­حان قىدىرالىنىڭ سوزىنە قارا­عاندا, مينيسترلىك «مەم­لە­كەتتىك جاستار ساياساتى تۋرالى» قا­زاق­ستان رەسپۋبليكاسى زاڭى­نىڭ جوباسىن ازىرلەگەن. بۇل جو­با پارلامەنت ماجىلىسىندە ما­قۇل­دانىپ, سەناتقا ەنگىزىلدى.

زاڭ جوباسى مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ باعىتتارىمەن جانە قۇزىرەتتەرىمەن تولىق­تىرىلدى. وسى زاڭنىڭ نەگىزگى جاڭا­لىق­تارىنىڭ ءبىرى – جاستار ساناتىن 35 جاسقا دەيىن ۇلعايتۋ. وسىلايشا, جاستاردى مەملەكەتتىك قولداۋ اياسى 2 ەسەگە جۋىق (3,7 ملن ادامنان 6 ملن ادامعا دەيىن) كەڭەيەدى (جۇمىسقا ورنالاستىرۋ جانە بيزنەس-باس­تامالار جانە ت.ب.). اتالعان زاڭ جوباسىندا جاستاردىڭ دامۋ يندەكسى ەنگىزىلىپ, جاستاردىڭ الەۋمەتتىك قىزمەتتەرى مەن NEET ساناتىنداعى جاستارعا قۇقىقتىق مارتەبە بەرۋ قاراستىرىلىپ وتىر.

جاستار – ۇلكەن كۇش, قوعامنىڭ باسىم بولىگى. ولارعا جاسالعان قولداۋ – بولاشاقتىڭ قامى. ال ەرەكشە جانداردى, ياعني جاستار اراسىنداعى الەۋمەتتىك وسال توپتاردى نازاردان تىس قالدىرماۋ ءارى سا­ۋاپتى, ءارى قۋانىشتى ءىس ەكەنى ءسوزسىز.

 

ماڭعىستاۋ وبلىسى

سوڭعى جاڭالىقتار