ەل باسشىسى ر.ەردوعان بۇگىن باليدە وتەتىن G20 سامميتىنە قاتىسۋى ءتيىس. جارىلىس تۇركيا پرەزيدەنتىنىڭ ساپارعا شىعار الدىندا بولدى. جولعا شىقپاستان بۇرىن سويلەگەن سوزىندە ول شابۋىلدى جاساعاندار جازالاناتىنىن جەتكىزدى. سونداي-اق تەرگەۋدىڭ جالعاسىپ جاتقانىن, بىراق العاشقى مالىمەت تەررورلىق ارەكەت ەكەنىن كورسەتەتىنىن مالىمدەدى. «قالا گۋبەرناتورىنىڭ بىزگە بەرگەن العاشقى اقپاراتى مۇنىڭ لاڭكەستىك ارەكەت ەكەنىن كورسەتەدى», دەدى ر.ەردوعان.
ىستانبۇل گۋبەرناتورى الي يەرليكايانىڭ كەلتىرگەن مالىمەتتەرىنە سايكەس, جارىلىس جەرگىلىكتى ۋاقىتپەن ساعات 16:20-دا بەيوگلۋ اۋدانىنداعى يستيكلال كوشەسىندە جاسالعان. «وقيعا ورنىنا جەدەل جاردەم, قۇتقارۋشىلار, قاۋىپسىزدىك كۇشتەرى مەن AFAD بريگادالارى دەرەۋ جونەلتىلدى. قۇرباندار مەن زارداپ شەككەندەر بار. قوسىمشا اقپارات تاعى جاريالانادى», دەدى الي يەرليكايا Twitter-دەگى پاراقشاسىندا.
مەملەكەتتىك Anadolu اقپارات اگەنتتىگىنىڭ حابارلاۋىنشا, جارىلىستى تەرگەۋگە بەس پروكۋرور تاعايىندالعان. شابۋىل بولعان ساتتەن باستاپ جەلىدە جاريالانعان بەينەلەردە ۇرەيلەنگەن ادامداردىڭ جۇگىرىپ, كوشەنىڭ ورتاسىنان الىستان وت شارى كوتەرىلگەن كەزدە جاقىن ماڭداعى دۇكەندەرگە جاسىرىنۋعا تىرىسقانى كورىنەدى.
Reuters اگەنتتىگى لاڭكەستىك ارەكەتتىڭ بەينەباقىلاۋ كامەرالارىنا ءتۇسىپ قالعان ءساتىن جاريالادى. بەينەجازبالاردا ادام كوپ جۇرەتىن كوشەدە ونداعان جاياۋ جۇرگىنشى كەتىپ بارا جاتقاندا جارىلىس بولادى. ءتۇتىن سەيىلگەندە قۇلاعان ادامداردىڭ قاشۋعا ارەكەتتەنگەنى, جەردە كەمىندە ءتورت ءمايىتتىڭ جاتقانى بايقالادى. Al Jazeera ارناسىنىڭ ىستانبۇلداعى ءتىلشىسى سينەم كوسەوعلۋ قازا تاپقاندار اراسىندا ءۇش جاسار قىز بەن ونىڭ اكەسى بار ەكەنىن حابارلاعان.
ىستانبۇلدىڭ بەيوگلۋ اۋدانىنداعى يستيكلال كوشەسى تۋريستەر كوپ باراتىن جەر سانالادى. وندا كوپتەگەن الەمدىك برەندتەر, ءتۇرلى دۇكەندەر ورنالاسقان. جارىلىستان كەيىن جاياۋ جۇرگىنشىلەر تەزىرەك كەتۋگە تىرىستى. پوليتسيا كوشەلەردى جاپقان. كوپ ۇزاماي يستيكلالدىڭ قالعان بولىگى قايتا اشىلدى. بىراق دۇكەندەر جابىلىپ قالدى. ال پوليتسيا تىكۇشاقتارى شاھاردى ۇستىنەن باقىلادى.
ىستانبۇل مەرى ەكرەم يماموعلۋ دا وقيعا ورنىنا باردى. جارىلىس ونىڭ وپپوزيتسيالىق رەسپۋبليكالىق حالىق پارتياسىنىڭ (CHP) شتاب پاتەرىنەن 200 مەتر جەردە بولعان.
«مەن يستيكلال كوشەسىندەگى ءورت ءسوندىرۋ بولىمشەلەرىنەن اقپارات الدىم. ولار پوليتسيامەن كەلىسە وتىرىپ, اۋداندا تەرگەۋ جۇمىستارىن جالعاستىرىپ جاتىر. مەديتسينا قىزمەتكەرلەرى دە ايانىپ جاتقان جوق. قايتىس بولعاندارعا اللانىڭ مەيىرىمىنە بولەنىپ, زارداپ شەككەندەردىڭ تەزىرەك ساۋىعىپ كەتۋىن تىلەيمىن», دەپ جازدى ول Twitter-دە.
تۇركيا پوليتسياسى جارىلىسقا قاتىسى بار دەگەن كۇدىكپەن 46 ادامدى تۇتقىندادى. ىشكى ىستەر ءمينيسترى سۇلەيمان سويلۋ جۋرناليستەرگە بەرگەن سۇحباتىندا ۇستالعاندار اراسىندا بومبانى قالدىرعان ادام دا بار ەكەنىن مالىمدەدى.
س.سويلۋ جارىلىسقا كۇردىستان جۇمىسشى پارتياسىن (PKK) ايىپتادى. ء«بىزدىڭ باعالاۋىمىزشا, لاڭكەستىك بۇل ارەكەتكە تاپسىرىس سيريانىڭ سولتۇستىگىندەگى اين ءال-اراب قالاسىنان كەلگەن», دەدى ول. اتالعان قالادا PKK-نىڭ شتاب پاتەرى ورنالاسقان دەپ ەسەپتەلەدى.
تۇركيا بيلىگى وقيعاعا دايش-تىڭ (قازاقستاندا تىيىم سالىنعان تەرروريستىك ۇيىم) دا قاتىسى بولۋى مۇمكىن ەكەنىن جوققا شىعارمايدى. دەگەنمەن ازىرگە شابۋىلعا جاۋاپكەرشىلىكتى ەشبىر توپ ءوز موينىنا العان جوق.
قازاقستاننىڭ سىرتقى ىستەر مينيسترلىگىنىڭ رەسمي وكىلى ايبەك سمادياروۆ جارىلىستان زارداپ شەككەندەر اراسىندا قازاقستان ازاماتتارى جوق ەكەنىن مالىمدەدى.
ءوز كەزەگىندە قازاقستاننىڭ ىستانبۇلداعى باس كونسۋلدىعى تۇركياداعى وتانداستارىمىزدى ساق بولۋعا شاقىردى. اسىرەسە ادامدار كوپ جينالاتىن جەرلەردە بارىنشا ساق بولۋعا كەڭەس بەردى.
سونداي-اق ازەربايجان, مىسىر, فرانتسيا, گرەكيا, يتاليا, پاكىستان, ۋكراينا, ۇلىبريتانيا جانە اقش سياقتى بىرنەشە مەملەكەتتىڭ باسشىلارى تۇركياعا كوڭىل ايتۋ جەدەلحاتىن جولدادى. گرەكيا جارىلىستى ايىپتاسا, اقش تەرروريزمگە قارسى تۇرۋدا ناتو-داعى وداقتاسىمەن يىق تىرەسەتىنىن جەتكىزدى.
«سىزدەردىڭ قايعىلارىڭىزعا ورتاقپىز. ءبىز تەرروريزممەن كۇرەستە سىزدەرمەن بىرگەمىز», دەدى فرانتسيا پرەزيدەنتى ەممانۋەل ماكرون تۇرىك حالقىنا جولداعان كوڭىل ايتۋ جەدەلحاتىندا. ۋكراينا پرەزيدەنتى ۆولوديمير زەلەنسكي Twitter-دە تۇرىك تىلىندە: «دوس تۇرىك حالقىنىڭ قايعىسى – ءبىزدىڭ دەرتىمىز» دەپ جازدى. ەۋروپالىق كەڭەس توراعاسى چارلز ميشەل دە انادولىداعى اعايىنعا كوڭىل ايتتى.
جالپى, بۇعان دەيىن تۇركيانىڭ ءىرى شاھارلارىندا بىرنەشە رەت تەرروريستىك شابۋىل بولعان-دى. ماسەلەن, 2016 جىلى ىستانبۇلداعى فۋتبول ستاديونىنىڭ سىرتىندا بومبا جارىلىپ, 38 ادام قازا تاپتى, 155 تۇرعىن جارالاندى. بىراق تۇركيا بۇل قايعىنىڭ دا قارا بۇلتىن سەيىلتكەندەي ەدى. مۇنداي لاڭكەستىك ارەكەتتەر رۋحتى تۇرىك حالقىنىڭ ەڭسەسىن تۇسىرمەسى انىق.
