سۋرەتتەردى تۇسىرگەن يگور بۋرگاندينوۆ
پرەمەر-ليگا ەرەجەسى قايتا قارالادى
– ادىلەت نازارباي ۇلى, ۇلتتىق قۇراما ۋەفا ۇلتتار ليگاسىنىڭ توپتىق كەزەڭىندە وتە جاقسى ناتيجە كورسەتتى. تاريحي جەتىستىككە قول جەتكىزۋدىڭ سىرى نەدە دەپ ويلايسىز؟
– تۋرنيرگە ويداعىداي قاتىسىپ, جاقسى ناتيجە كورسەتۋ ءۇشىن جۇيەلى جۇمىستار جۇرگىزىلدى. مۇنىڭ ءبارى ۇتىمدى ۇيىمداستىرۋدىڭ ناتيجەسى دەگەنىمىز دۇرىس شىعار. بارلىق باعىتتاعى قىزمەتتەردىڭ ءوزارا ءتيىمدى ارەكەتى ءۇشىن قولايلى جاعدايلار جاسالدى. اكىمشىلىك, جاتتىقتىرۋشىلار شتابى جانە كوماندانىڭ ۇيلەسىمدى قىزمەتى مەن ءبىر-بىرىنە دەگەن قۇرمەتى ەرەكشە اسەر ەتتى دەپ ويلايمىن. وسى ارقىلى تاريحي جەتىستىككە قول جەتكىزدىك. بۇل ۇلكەن ىستەردىڭ باستاۋى عانا. الدا كوپتەگەن جۇمىس كۇتىپ تۇر. مەديتسينالىق, بيولوگيالىق قىزمەتتى كۇشەيتىپ, مىقتى ساراپتامالىق توپ قۇرۋ قاجەت. 2024 جىلعى ەۋروپا چەمپيوناتىنىڭ ىرىكتەۋ ويىندارىنا دايىندىق باستالدى. دايىندىق اياسىندا وزبەكستان جانە بىرىككەن اراب امىرلىكتەرى قۇرامالارىمەن جولداستىق كەزدەسۋلەر وتكىزەمىز.
– الدا قىرۋار جۇمىس كۇتىپ تۇرعانىن ايتتىڭىز. ولاردى ويداعىداي ىسكە اسىرۋ ءۇشىن ۇلكەن تاۋەكەلگە بارۋ قاجەت شىعار. جالپى, ءسىز تاۋەكەلگە ءجيى باراسىز با؟
– تاۋەكەلدى كەزدەيسوق دەپ قاراۋعا بولمايدى. ءبىز بارلىق قادامدى ەسەپتەي وتىرىپ جۇمىس ىستەيمىز. مەنىڭ تۇسىنىگىمدە تاۋەكەلدىڭ بارلىعىن ەسكەرىپ, العا ۇمتىلۋ ماڭىزدى.
– تاۋەكەل تۋرالى تەكتەن تەك سۇراپ وتىرعان جوقپىز. بىزدىڭشە, ءسىزدىڭ فەدەراتسيا باسشىسى رەتىندەگى ۇلكەن تاۋەكەلىڭىز ماگومەد اديەۆتى قۇرامانىڭ باس جاتتىقتىرۋشىسى ەتىپ تاعايىنداعانىڭىز دەپ ويلايمىن. سەبەبى وسى كۇنگە دەيىن ەسىمى مەن ەڭبەگى جۇرتشىلىققا اسا تانىمال ەمەس باپكەر ۇلتتىق قۇرامانى «ۆ» ليگاسىنا الىپ شىقتى. تاڭداۋ نەلىكتەن اديەۆكە ءتۇستى؟
– ماگومەد اديەۆ – جاڭاشىلدىقتى جىلدام مەڭگەرىپ, وزگەرىستەرگە ءاردايىم دايىن تۇراتىن باپكەر.
– جانكۇيەر قاۋىمدى الاڭداتاتىن ماسەلە – لەگيونەرلەر. ايتالىق, «اتىراۋ» جانە «اقجايىق» كوماندالارىندا ەل بىرىنشىلىگىنىڭ سوڭعى ويىندارىندا الاڭعا تەك ءبىردى-ەكىلى وتاندىق ويىنشى عانا شىعىپ ءجۇر. لەگيونەرلەر سانىن قالاي شەكتەۋگە بولادى؟
–وتاندىق فۋتبول تاربيەلەنۋشىلەرىنىڭ سانىن ارتتىرۋ ءۇشىن مىندەتتى تۇردە جۇمىس جۇرگىزەتىن بولامىز. جەرگىلىكتى فۋتبولشىلاردىڭ دامۋىن جەتىلدىرۋ ماقساتىندا پرەمەر-ليگا ەرەجەسى قايتا قارالماق.
– قۇرامانىڭ قارقىنى ءتاۋىر بولعانىمەن, كلۋبتاردىڭ ناتيجەسىنە قاراپ قارنىڭ اشادى. چەمپيوندار ليگاسى مەن ەۋروپا ليگاسىن ايتپاعاننىڭ وزىندە, بيىل كونفەرەنتسيا ليگاسىنىڭ توپتىق كەزەڭىنە بىردە-ءبىر كوماندا وتە المادى. مۇنداي ساتسىزدىكتىڭ سەبەبى نەدە؟
– سوڭعى 10 جىلداعى ەۋروپالىق ماۋسىمدا ءبىزدىڭ كلۋبتار 7 رەت ەۋروكۋبوكتىڭ توپتىق كەزەڭىندە ويناعانىن اتاپ وتكەن ابزال. بيىل كلۋبتار ءساتسىز ويناعانى راس. بۇعان كەرى اسەر ەتكەن ءبىر عانا سەبەپ بار. ول – بارلىق كلۋبتاعى مەنەدجمەنت دەڭگەيىنىڭ تومەندىگى. ءار كوماندا جەكە تەحنيكالىق جانە قارجىلىق مۇمكىندىكتەرىنە قاراي دامىپ كەلەدى. سول سەبەپتى ناتيجە دە ءارتۇرلى بولۋى ىقتيمال.
كلۋبتارعا قاتال تالاپ قويۋعا دايىنبىز
– ىشكى چەمپيوناتتى دامىتۋ ءارى قىزىقتى ەتۋ ءۇشىن قانداي جۇمىستار اتقارىلماق؟
– فەدەراتسيانىڭ مىندەتى – چەمپيوناتتى ۇيىمداستىرۋدىڭ ءتيىمدى جۇيەسىن قۇرۋ. باسەكەگە قابىلەتتى بىرىنشىلىك قالىپتاستىرۋ ءۇشىن ماتچتاردىڭ سانىن ۇلعايتىپ, تىعىز ويىن كۇنتىزبەسىنە كوشۋ كەرەك. سونىمەن قاتار ينفراقۇرىلىم بويىنشا فۋتبول كلۋبتارىنا قاتال تالاپ قويۋعا دا دايىنبىز. جابىق ليگا جوباسى دا قاراستىرىلدى. بىراق كلۋب جەتەكشىلەرىنىڭ مەنە-دجەرلىك جانە قارجىلىق ساۋاتتىلىعىن ارتتىرماي, مۇنىڭ بارلىعى ناتيجە بەرمەيدى.
– ءوزىڭىز ايتقان ولقىلىقتاردىڭ ورنىن تولتىرۋ ءۇشىن ءتيىستى جوبالار قولعا الىناتىن شىعار؟
– ارينە. قازىرگى تاڭدا فۋتبول مەنەدجەرلەرىن دايارلايتىن مەكتەبىن ىسكە قوسۋ جۇمىستارىن جۇرگىزىپ جاتىرمىز. ويتكەنى مىقتى ماماندار قاجەت. باپكەرلەر شتابىن دايارلاۋ مەكتەپ اشۋ دا جوسپاردا بار. تورەشىلەر جۇمىسى دا ماڭىزدى. تورەشىلەردى تاربيەلەۋدە ويىنشى مەن باپكەر سياقتى ۇزاق دايىندىقتى تالاپ ەتەدى. باتىستىڭ ماماندارىن شاقىرىپ, جاس تورەشىلەر مەكتەبىن دامىتۋدى قاراستىرىپ وتىرمىز.
وزدەرىڭىزگە ءمالىم, 2022 جىلعى فۋتبول ماۋسىمىنداعى ماتچتاردى العاش رەت تولىققاندى VAR-جۇيەسىن قولدانۋ ارقىلى وتكىزىپ جاتىرمىز. مۇنى ۇلكەن جەتىستىك دەپ ايتۋعا بولادى. ۋەفا-عا مۇشە 55 ەلدىڭ بارلىعى مۇنداي جۇيەمەن ماقتانا المايدى. قىسقا مەرزىمدە تەحنيكالىق ماماندار مەن تورەشىلەردى وقىتىپ, ليتسەنزيا الىپ, ءارى قاراي ەل بىرىنشىلىگىنە ەنگىزە الدىق. مۇنىڭ ءوزى چەمپيوناتتىڭ دەڭگەيىن ارتتىردى. كەلەسى ماۋسىمنان باستاپ فۋتبول كلۋبتارىنان ستاديونداعى جاسىل الاڭعا جىلۋ قوندىرعىلارىن ورناتۋدى, سپورتتىق ينفراقۇرىلىمدى جاقسارتۋدى تالاپ ەتەمىز. بۇل مىندەتتەر دە ىشكى بىرىنشىلىكتىڭ دامۋىنا جاردەمدەسە الادى.
– كەيبىر كوماندالاردىڭ ويىندارىنا باراتىن جانكۇيەرلەردىڭ قاراسى از. ولاردى قىزىقتىراتىن جوبالار ۇسىنۋ ويدا بار ما؟
– ەل چەمپيوناتىنىڭ ويىندارىن تاماشالايتىن جانكۇيەرلەردىڭ سانى وتە تومەن دەپ ايتا المايمىن. ماسەلەن, اقتوبەدە جانكۇيەرلەر وتە بەلسەندى. تاراز بەن شىمكەنت ستاديوندارىندا دا جانكۇيەرلەر سانى ارتا باستادى. ارينە, بۇل – ءبىرىنشى كەزەكتە فۋتبول كلۋبتارىنىڭ جۇمىسى, ولار جانكۇيەرلەردىڭ جينالۋىنا قىزىعۋشىلىق تانىتۋعا ءتيىس. ءبىز ءوز تاراپىمىزدان «Amanat» پارتياسىمەن بىرلەسىپ, ەلىمىزدىڭ بارلىق ايماعىندا جاستار قورىن قۇرۋ ارقىلى ورتاق جوبالاردى ىسكە اسىرىپ جاتىرمىز. سول ارقىلى فۋتبولدى ايماقتاردا ناسيحاتتاۋ كوزدەلىپ وتىر.
– تاعى ءبىر ماڭىزدى ماسەلە – ايەلدەر فۋتبولى. قازاقستاندا ايەلدەر فۋتبولىن دامىتۋ ءۇشىن نە ىستەۋ كەرەك؟
– جۇمىستى ەلىمىزدەگى اۋەسقوي جانە كاسىبي ايەلدەر فۋتبولىنىڭ جۇيەسىن دايىنداۋدان باستاۋىمىز كەرەك. مۇنىڭ نەگىزى پرەمەر-ليگا كلۋبتارى جانىنداعى بەلسەندى فۋتبول ورتالىقتارى بولماق. ءبىز قىزداردىڭ فۋتبولعا دەگەن قىزىعۋشىلىعىن بايقاپ وتىرمىز. ال ەندىگى مىندەت – چەمپيوناتتى كەڭەيتۋ جانە قۇراما كوماندالاردىڭ ناتيجەسىن جاقسارتۋ ءۇشىن جاعداي جاساۋ. سونداي-اق ايەلدەر فۋتبولىنىڭ جاتتىقتىرۋشىلار شتابىنىڭ دەڭگەيىن كوتەرۋگە دەن قويۋىمىز كەرەك.
جاسوسپىرىمدەر چەمپيوناتى قۇرىلادى
– بالالار مەن جاسوسپىرىمدەر جانە بۇقارالىق فۋتبولدىڭ دامۋى تۋرالى نە ايتاسىز؟
– بيىل ءبىز قازاقستان فۋتبولىنىڭ 2034 جىلعا دەيىنگى دامۋ ستراتەگياسىن بەكىتتىك. الداعى 3 جىلداعى نەگىزگى رەسۋرستاردى بۇقارالىق جانە بالالار مەن جاسوسپىرىمدەر فۋتبولىن دامىتۋعا, سونداي-اق فۋتبول كادرلارىن دايارلاۋ سالاسىنداعى ساپالى سەرپىلىسكە جانە بۇقارالىق فۋتبولدىڭ ينفراقۇرىلىمىن جاڭعىرتۋعا باعىتتاۋعا نيەتتىمىز.
وسى ءۇش مىندەت دامۋدىڭ نەگىزگى ىرگەتاسى ەكەنىن اتاپ وتكىم كەلەدى. ونسىز كاسىبي فۋتبولداعى ۇلكەن جەڭىستەر تۋرالى ايتۋدىڭ قاجەتى شامالى. بۇل ناتيجەلەرگە قول جەتكىزۋ ءۇشىن فۋتبولدى ناسيحاتتاۋ, جارىستاردى دايىنداۋ جۇيەسى مەن فۋتبول ينفراقۇرىلىمىن جىل بويى قامتاماسىز ەتۋ مۇمكىندىگىن قاراستىرۋ كەرەك.
ەل فۋتبولىنىڭ الەۋەتى زور. سوندىقتان فۋتبولمەن كاسىبي تۇردە اينالىسقىسى كەلەتىن بالالارعا ينۆەستيتسيا جاساپ, ۇلكەن مۇمكىندىكتەرگە جول اشۋىمىز كەرەك. اۋەسقوي فۋتبولمەن جۇيەلى تۇردە اينالىساتىن 300 مىڭنان استام بالانىڭ الەۋەتى جوعارى ەكەنى قازىردىڭ وزىندە ءمالىم بولىپ وتىر. كەلەسى ماۋسىمنان باستاپ سەرىكتەستەرىمىزدىڭ قولداۋىمەن جاسوسپىرىمدەر كوماندالارى اراسىندا باسەكەگە قابىلەتتى ليگا قۇرامىز.
– تاۋەلسىزدىك العالى بەرى ەلىمىزدە تەك ەكى ستاديون عانا سالىندى. بۇل ماسەلەنى دە رەتتەۋ كەرەك ەكەنى ايتپاسا دا تۇسىنىكتى.
– ينفراقۇرىلىمدىق وبەكتىلەردى سالۋ مىندەتىن مەملەكەت شەشەدى. مەملەكەت فۋتبول سالاسىنىڭ باستى ينۆەستورى سانالادى. ەڭ الدىمەن, بالالار مەن جاسوسپىرىمدەر جانە بۇقارالىق فۋتبولدىڭ ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋىمىز كەرەك. ەلىمىزدىڭ 17 ءوڭىرىن جانە رەسپۋبليكالىق ماڭىزى بار 3 قالانى جىل بويى قولدانىسقا قولايلى جابىق مانەجدەرمەن جانە الاڭدارمەن قامتاماسىز ەتۋ جونىندەگى باعدارلامانى ىسكە اسىرۋ بويىنشا ۇلكەن جۇمىس جۇرگىزىپ جاتىرمىز.
– ءسىزدىڭ ويىڭىزشا, ءبىزدىڭ قوعامعا فۋتبول قانشالىقتى ماڭىزدى؟
– فۋتبول باستى بۇقارالىق سپورت ءتۇرى رەتىندە قوعام مەن مەملەكەتكە ۇلكەن قوعامدىق, الەۋمەتتىك جانە ەكونوميكالىق ارتىقشىلىقتار اكەلەتىنىنە سەنىمدىمىن. فۋتبول – سالاماتتى ءومىر سالتىن قالىپتاستىرۋدىڭ نەگىزى. ول قىلمىسپەن, الكوگوليزممەن, ناشاقورلىقپەن جانە ينتەرنەتكە تاۋەلدىلىكپەن كۇرەس. فۋتبول – تەڭ مۇمكىندىكتەر سپورتى, سونىمەن قاتار باقىتتى جانە سالاماتتى وتباسىنىڭ, ءوسىپ, وركەندەگەن قوعام مەن ىرگەسى مىقتى مەملەكەتتىڭ كەپىلى.
قازىرگى تاڭدا قازاقستان فۋتبولى تۇبەگەيلى دە مۇقيات رەفورمالاۋدى قاجەت ەتەدى. ءبىزدىڭ ەندىگى بارلىق كۇش-جىگەرىمىز وسى مالەلەنى شەشۋگە باعىتتالاتىن بولادى.
اڭگىمەلەسكەن
الماس ماناپ,
«Egemen Qazaqstan»
