«VII cەزد تاريحي جانە بىرەگەي وقيعا بولدى. فورۋم دىنارالىق جانە وركەنيەتارالىق ديالوگتىڭ ايتۋلى الاڭىنا اينالدى. ءدىن ليدەرلەرى سەزد مىنبەرىنەن بەيبىتشىلىك پەن ديالوگتى قولداۋعا ارنالعان ماڭىزدى ويلار ايتتى. ناتيجەسىندە, ايتىلعان ۇسىنىستار تۇجىرىمدالىپ, ورتاق دەكلاراتسيا قابىلداندى. وندا ديالوگ پەن ءوزارا تۇسىنىستىك مادەنيەتىن ىلگەرىلەتۋ جانە جانجالدار مەن قاقتىعىستاردى توقتاتۋ بويىنشا الەمدىك قاۋىمداستىقتىڭ الدىندا تۇرعان ماڭىزدى ماسەلەلەر كورسەتىلدى», دەپ ماۋلەن اشىمباەۆ سەناتورلارعا cەزگە بەلسەندى قاتىسقاندارى ءۇشىن العىس ايتتى.
سونىمەن قاتار وتىرىس بارىسىندا دەپۋتاتتار ەكى زاڭدى قاراپ, قابىلدادى. «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە كينەماتوگرافيا, مادەنيەت جانە مەرەكەلەر ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭ مادەنيەت جانە كينەماتوگرافيا سالاسىنداعى مەملەكەتتىك ساياساتتىڭ قۇقىقتىق, ەكونوميكالىق, الەۋمەتتىك جانە ۇيىمداستىرۋشىلىق نەگىزدەرىن جەتىلدىرۋگە باعىتتالعان. اتالعان قۇجات جونىندە مادەنيەت جانە سپورت ۆيتسە-ءمينيسترى نۇرعيسا داۋەشوۆ بايانداما جاسادى.
«بۇل زاڭدى ىسكە اسىرۋ اياسىندا ۇلتتىق كينونى قولداۋ مەملەكەتتىك ورتالىعى قۇرىلىپ, ونىڭ قىزمەتى ەڭ الدىمەن كينو وندىرىسىنە, فيلمدەردى پروكاتتاۋ مەن كورسەتۋگە جانە ۇلتتىق فيلمدەردى ودان ءارى ىلگەرىلەتۋگە بولىنەتىن بيۋدجەتتىك جانە بيۋدجەتتەن تىس قاراجاتتى شوعىرلاندىرۋعا جانە بولۋگە باعىتتالىپ وتىر. مۇنداي ۇيىمدار بارلىق جەتەكشى كينو ءوندىرۋشى ەلدەردە قىزمەت اتقارادى.
زاڭ جوباسىن قابىلدانعانعا دەيىن بارلىق كينوكارتينا, ولاردىڭ پروكاتىن قوسا العاندا, تولىق كولەمدە قارجىلاندىرىلىپ كەلدى. بۇل ءوز كەزەگىندە شىعارىلاتىن فيلمدەردىڭ سانىن, سونداي-اق ولاردىڭ نارىقتاعى كوممەرتسيالىق ىلگەرىلەۋىن ايتارلىقتاي شەكتەدى.
بۇگىنگى قارجىلاندىرۋ سحەماسىندا فيلمدەردى قارجىلاندىرۋ كولەمى بويىنشا ناقتى گراداتسيا قاراستىرىلعان. ماسەلەن, ۇلتتىق فيلمدەر دەپ تانىلۋعا ۇمىتكەر كينوجوبالاردى قارجىلاندىرۋ تۋرالى شەشىمدى ۋاكىلەتتى ورگان ساراپتامالىق كەڭەستىڭ وڭ قورىتىندىسى جانە ۇلتتىق فيلمدەردى مەملەكەتتىك قارجىلىق قولداۋ ماسەلەلەرى جونىندەگى ۆەدومستۆوارالىق كوميسسيانىڭ ۇسىنىمى نەگىزىندە قابىلدايدى. سونداي-اق 2019 جىلدان باستاپ قازاقستاندا ەلىمىزدىڭ اۋماعىندا ءتۇسىرىلىم جاساۋ ءۇشىن ءىرى شەتەلدىك كينوكومپانيالاردى تارتۋعا باعىتتالعان كينەماتوگرافيا سالاسىندا سۋبسيديالار (ريبەيت) بەرۋ ءتارتىبى زاڭنامالىق دەڭگەيدە رەتتەلىپ وتىر», دەدى ن.داۋەشوۆ.
جالپى, «كينەماتوگرافيا تۋرالى» زاڭ كينەماتوگرافيا سالاسىن دەربەس باعىتقا اينالدىرعان مادەنيەت سالاسىنداعى العاشقى رەسمي قۇجات. ۆيتسە-ءمينيستردىڭ سوزىنە سۇيەنسەك, اتالعان زاڭنىڭ قابىلدانعانىنا كوپ ۋاقىت وتپەسە دە, الەمدەگى كينەماتوگرافيا سالاسىنىڭ قارقىندى دامۋىن نازارعا الا وتىرىپ, ونى جەتىلدىرۋدىڭ زاڭدى قاجەتتىلىگى تۋىنداعان.
«زاڭ جوباسىنىڭ تۇجىرىمدامالىق نورمالارىن ايتىپ وتۋگە رۇقسات ەتىڭىزدەر. ءبىرىنشى, «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى مەرەكەلەر تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ زاڭىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنداعى ۇلتتىق مەرەكە رەتىندە – 25 قازاندا اتاپ وتىلەتىن رەسپۋبليكا كۇنىن بەلگىلەۋ ۇسىنىلادى. بۇل نورما پرەزيدەنتتىڭ 2022 جىلعى 16 ماۋسىمداعى پرەزيدەنت جانىنداعى ۇلتتىق قۇرىلتاي وتىرىسىندا بەرىلگەن تاپسىرماسىن ورىنداۋ ماقساتىندا جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر.
ەكىنشى, مەملەكەتتىك بيۋدجەت قاراجاتى ەسەبىنەن ەلىمىزدە جانە شەتەلدەردە ۇيىمداستىرىلاتىن الەۋمەتتىك ماڭىزى بار مادەني ءىس-شارالاردى قارجىلاندىرۋدىڭ تاقىرىپتىق باعىتتارى مەن تاسىلدەرىن ايقىنداۋ ءتارتىبىن بەكىتۋ جونىندەگى ۋاكىلەتتى ورگاننىڭ قۇزىرەتىن كەڭەيتۋ ۇسىنىلادى. قازىرگى تاڭدا رەسپۋبليكا جانە وڭىرلىك دەڭگەيدە الەۋمەتتىك ماڭىزى بار مادەني ءىس-شارالاردى وتكىزۋ ماسەلەسىن زاڭدى تۇرعىدا رەتتەۋ قۇرالى بولماۋىنا بايلانىستى تۋىندايتىن بىرقاتار پروبلەما بار. بۇل رەتتە, اتالعان ماسەلەنى شەشۋ ماقساتىندا ارنايى رەگلامەنت قابىلداۋ بويىنشا نورما قاراستىرىلعان», دەدى ن.داۋەشوۆ.
كەلەسى نورما كينەماتوگرافيا سالاسىندا مەملەكەتتىك قارجىلىق قولداۋ الۋ ءۇشىن كينەماتوگرافيالىق قىزمەت سۋبەكتىلەرىنىڭ اياسىن كەڭەيتۋگە باعىتتالعان. زاڭ جوباسىندا مەملەكەتتىك قارجىلاندىرۋ سۋبەكتىسى قاتارىنا جەكە كاسىپكەرلەردى قوسۋ ۇسىنىلىپ وتىر.
ء«تورتىنشى, فيلمدەردىڭ مەملەكەتتىك قورىن ايقىنداۋ جانە ونى ساقتاۋدىڭ قاعيداتتىق تاسىلدەرى وزگەرتىلدى. بۇگىنگى تاڭدا, مەملەكەتتىك فيلمدەر قورى – كينوكوللەكتسيا بولىپ تابىلادى. ۇسىنىلىپ وتىرعان تۇزەتۋدىڭ نەگىزىندە بارلىق مەملەكەتتىك فيلمدەر قورىن ساقتايتىن ءبىر زاڭدى تۇلعانى بەلگىلەۋ ۇسىنىلىپ وتىر.
بەسىنشى, ۇلتتىق فيلمدەردى شىعارۋ كەزىندە قالىپتاساتىن ساحنالىق-قويىلىمدىق قۇرالداردى ساقتاۋ جانە پايدالانۋ ماسەلەسى رەتتەلدى جانە ولاردى ساقتايتىن زاڭدى تۇلعا ايقىندالدى. وسىعان بايلانىستى, بيۋدجەت قاراجاتى ەسەبىنەن دايىندالعان نەمەسە ساتىپ الىنعان ۇلتتىق فيلمدەردىڭ ساحنالىق-قويىلىمدىق قۇرالدارىن ساقتاۋ ماقساتىندا ونى باسقا كينوجوبالاردى شىعارۋ كەزىندە ودان ءارى ءىس جۇزىندە قولدانۋ ءۇشىن وسى ساحنالىق-قويىلىمدىق قۇرالداردى ساقتاۋعا «شاكەن ايمانوۆ اتىنداعى «قازاقفيلم» اق-قا بەرۋ ۇسىنىلادى. بۇل ءوز كەزەگىندە بيۋدجەت قاراجاتىن ۇنەمدەۋگە ىقپال ەتەدى.
التىنشى, شەتەلدەن اكەلىنەتىن شەتەلدىك انيماتسيالىق جانە وتباسىمەن بىرگە كورۋگە ارنالعان فيلمدەردى قازاق تىلىنە دۋبلياجداۋعا مەملەكەتتىك قولداۋ كوزدەلگەن جانە ولاردى ىرىكتەۋ كريتەريلەرى مەن ءتارتىبى ايقىندالىپ وتىر. وسىلايشا, قازاق ءتىلىن قولداۋ جانە دامىتۋ ماقساتىندا بالالارعا ارنالعان شەتەلدىك انيماتسيالىق فيلمدەر مەن وتباسىمەن بىرگە كورۋگە ارنالعان فيلمدەردى قازاق تىلىنە دۋبلياجداۋعا مەملەكەتتىك قارجىلىق قولداۋ جۇيەسى ەنگىزىلىپ وتىر», دەدى ۆيتسە-مينيستر.
سونداي-اق حالىقارالىق كينووندىرىس ءۇشىن ءتۇسىرىلىم الاڭى رەتىندە ەلىمىزدى ىلگەرىلەتۋ ماقساتىندا ۇلتتىق كينوكوميسسيا قۇرۋ كوزدەلگەن. قازاقستانعا حالىقارالىق كينووندىرىستى تارتۋ, ەلدى ءتۇسىرىلىم الاڭى رەتىندە ىلگەرىلەتۋ ماقساتىندا ۇلتتىق كينونى قولداۋ مەملەكەتتىك ورتالىعىنىڭ بازاسىندا كونسۋلتاتيۆتىك-كەڭەسشى ورگان نىسانىنداعى ۇلتتىق كينوكوميسسيا قۇرىلادى.
بۇدان بولەك, قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اۋماعىن فيلم ءتۇسىرۋ الاڭى رەتىندە پايدالانۋ كەزىندە كينەماتوگرافيا سالاسىندا سۋبسيديالار (ريبەيت) الۋعا ۇمىتكەر حالىقارالىق كينەماتوگرافيالىق ۇيىمدارعا ارنالعان تالاپتار جەڭىلدەتىلەدى.
تاعى ءبىر ەرەكشەلىك – ۇلتتىق فيلمدەردى شىعارۋعا بولىنەتىن قاراجاتتى ءبولۋدىڭ جاڭا تاسىلدەرى بەلگىلەندى. زاڭ جوباسى اياسىندا, فيلمدەر شىعارۋعا بولىنەتىن جالپى بيۋدجەتتىڭ 70 پايىزىن تاريحي, پاتريوتتىق جانە يميدجدىك كينوجوبالاردى قارجىلاندىرۋعا, 30 پايىزىن جەكە كينوجوبالاردى بىرلەسىپ قارجىلاندىرۋعا باعىتتاۋ ۇسىنىلىپ وتىر.
«زاڭ كينەماتوگرافيا سالاسىن ودان ءارى دامىتۋعا قاجەتتى قۇقىقتىق نەگىز قالىپتاستىرادى. جاڭا نورمالار مادەني ءىس-شارالاردى جوعارى دەڭگەيدە وتكىزۋگە جانە حالقىمىزدىڭ تاريحى مەن مادەنيەتىن كەڭىنەن دارىپتەۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. سونداي-اق وسى زاڭعا سايكەس 25 قازان ۇلتتىق مەرەكە – رەسپۋبليكا كۇنى بولىپ بەكىتىلدى. بۇل – تاريحي جانە وتە ماڭىزدى شەشىم. الداعى ۋاقىتتا وسى مەيرام تاۋەلسىزدىگىمىزدى دارىپتەۋگە جانە نىعايتۋعا ءوز ۇلەسىن قوسادى دەپ سەنەمىز», دەدى سەنات توراعاسى.
وتىرىس بارىسىندا سەناتورلار دەپۋتاتتىق ساۋالدارىن دا جولدادى.
