بيىل وقۋشىلاردىڭ جازعى لاگەردە دەمالۋىنا جاعداي جاساۋدى الماتى وبلىسى مەن جەتىسۋ وبلىسى تەڭدەي ءبولىپ, قولعا العان ەكەن. ءمالىم بولعان دەرەكتەرگە سۇيەنسەك, الماتى جانە جەتىسۋ وبلىستارى بويىنشا 10 993 وقۋشى جاز ايلارىندا تەگىن لاگەرمەن قامتىلعان. مۇنىمەن قاتار ەكى وبلىسقا قاراستى 763 جالپى ءبىلىم بەرەتىن مەكتەپ پەن 36 مەملەكەتتىك قوسىمشا ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارىنىڭ جانىنان دا جازعى الاڭدار ۇيىمداستىرىلىپ, تاعى 155 868 بالانىڭ دەمالۋىنا جاعداي جاسالعان كورىنەدى. سونداي-اق 66 460 وقۋشىنى اۋدان, قالا اۋماعىنداعى مادەني-تاريحي ورىندارعا ەكسكۋرسياعا اپارۋ, 91 319 بالانى اتا-انالار مەن دەمەۋشىلەر ەسەبىنەن دەمالدىرۋ, 1 200 بالدىرعاندى رەسپۋبليكالىق «بالداۋرەن», «بوبەك» لاگەرلەرىنە جىبەرۋ سياقتى ءىس-شارالار اتقارىلىپتى. ياعني ەكى وبلىستاعى جالپى 443 312 وقۋشىنىڭ 80 پايىزى جازعى دەمالىس كەزىندە ساۋىقتىرۋ ورىندارىمەن قامتىلىپ وتىر. ال الماتى جانە جەتىسۋ وبلىستارىندا وقۋشىلاردى جازعى دەمالىسپەن, ساۋىقتىرۋمەن قامتۋ ماقساتىندا جۇمىس ىستەيتىن 28 لاگەر بار ەكەن. ونىڭ 8-ءى – مەملەكەتتىك, 20-سى – جەكەمەنشىك ساناتىندا.
جالپى, وتكەن جىلدىڭ بيۋدجەتى بويىنشا ايماقتاعى وقۋشىلاردى جازعى ساۋىقتىرۋ ورىندارىمەن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن 447 ملن تەڭگە ءبولىنىپ, جۇمسالعان. وبلىستا اقىلى لاگەرلەردەگى دەمالۋ قۇنى 35 مىڭنان باستالىپ, 225 مىڭ تەڭگەگە دەيىنگى باعادا بولعان. ارينە, لاگەر اقىسى دەمالىس ورنىنىڭ ورنالاسۋىنا, كورسەتەتىن قىزمەتىنە بايلانىستى وزگەرىپ تۇرادى. مۇنان بولەك ايماقتا جازعى تىلدىك, تۋريستىك لاگەرلەر, دارىندى وقۋشىلاردى وليمپياداعا دايىنداۋ ماقساتىندا ۇيىمداستىرىلاتىن لاگەرلەر دە قارقىندى جۇمىس ىستەدى. سونداي-اق وقۋشىلاردىڭ نەگىزگى بولىگىن جازعى دەمالىسپەن قامتۋ ءۇشىن مەكتەپ جانىنان جازعى الاڭدار ۇيىمداستىرىلدى. وقۋشىلار مۇندا ازداعان ۋاقىتىن وتكىزىپ, ويىن ويناپ, ونەرىن ورتاعا سالىپ, سپورتتىق شارالارعا قاتىسىپ, ۇيىنە قايتادى. مۇنداي ورتالىقتار بالالاردىڭ عالامتور شىرماۋىنان ءبىر مەزگىل بولسا دا الشاقتاپ, تىنىعۋىنا جول اشادى. مەملەكەتتىك لاگەر بولعاندىقتان بالالار تولىقتاي تەگىن دەمالادى.
بيىل بالالارعا قۋانىش سىيلاعان ساۋىقتىرۋ لاگەرىنىڭ ءبىرى – قوناەۆ قالاسىنان اشىلعان Jellyfish Camp جەكەمەنشىك ورتالىعى. بۇل ورتالىقتاعى ءبىر اپتالىق قىزمەت كورسەتۋ قۇنى 56 مىڭ تەڭگە بولسا, ون كۇندىك دەمالىس اقىسى 80 مىڭ تەڭگە شاماسىندا بولىپتى. ال جاز مەزگىلىندە الماتى وبلىسىنىڭ اۋداندارىندا تۇراتىن 75 جەتكىنشەك تەگىن دەمالعان.
– بۇرىن الاتاۋ تاۋىنىڭ ەتەگىندە جازعى دەمالىس ۇيىمداستىرساق, بيىل قاپشاعاي جاعالاۋىنان دەمالىس ايماعىن جالعا الىپ, جۇمىسىمىزدى جۇرگىزۋدەمىز. ەكى ۇلكەن باسسەين بار. بالالار سوندا شومىلىپ, كۇنگە قىزدىرىنىپ, سپورتپەن اينالىسادى. ۆولەيبول, فۋتبول الاڭدارىندا دوپ ويناپ, بويلارىن دا, ويلارىن دا سەرگىتۋدە. وقۋشىلاردىڭ وسىنداعى ءار كۇنى قىزىقتى ءوتۋى ءۇشىن ءتۇرلى شارالار ۇيىمداستىرامىز. شىعارماشىلىقپەن اينالىسىپ, سۋرەت سالادى, اكتەرلىك شەبەرلىكتەرىن شىڭداپ, تەاترلىق قويىلىمدار قويادى. بەس مەزگىل تاماق ىشەدى. جەمىس-جيدەكتى تۇراقتى بەرىپ, ءسۇت ءىشۋ جاعىن قاداعالاپ وتىرامىز, – دەيدى قوناەۆ قالاسىنداعى Jellyfish Camp لاگەرىنىڭ باسشىسى دينارا قۋاتبەكوۆا.
ايتپاقشى, بيىل ايماقتا تۋريستىك باعىتتا «جاندى ساباقتار» اتتى جوبا جۇزەگە اسقان بولاتىن. جوبا اياسىندا 5-11-سىنىپ وقۋشىلارى ءوڭىردىڭ كورىكتى جەرلەرىنە ەكسكۋرسيالارعا باردى. بيىل جوبا نەگىزىنەن الماتى وبلىسىنىڭ ەڭبەكشىقازاق, تالعار, قاراساي, جامبىل اۋداندارىنىڭ جانە جەتىسۋ وبلىسىنىڭ تالدىقورعان جانە تەكەلى قالالارىنىڭ مەكتەپتەرىن قامتىپتى. ال ساياحاتتى Jetysu travel تۋريستىك اقپاراتتىق ورتالىعى ۇيىمداستىردى. جوبانىڭ ماقساتى قازاقستان تاريحى, بيولوگيا, حيميا سىندى مەكتەپ پاندەرى بويىنشا ءبىلىمدى جەتىلدىرۋگە باعىتتالعان. ەكسكۋرسيالار الماتى وبلىسىنىڭ ەڭ تانىمال كورىكتى جەرلەرىن قامتىعان ەكەن. ولاردىڭ قاتارىندا «ەسىك» تاريحي-مادەني مۇراجاي-قورىعى, Green Eco جىلىجاي كەشەنى, الماتى قورىعىنىڭ تابيعات مۋزەيى, تەكەلىدەگى «الاقاي» كونديتەرلىك فابريكاسى, م.تىنىشپاەۆ اتىنداعى الماتى وبلىستىق تاريحي-ولكەتانۋ مۋزەيى, «تاڭبالى» قورىق-مۇراجايى جانە تاڭبالى ارحەولوگيالىق لاندشافتىنىڭ پەتروگليفتەر نىسانى مەن «باتىر بابالار» مەموريالدى كەشەنى بار. جالپى, بۇل ەكسكۋرسيالارعا بارلىعى 200-گە جۋىق وقۋشى قاتىسىپ, ءوڭىردىڭ كورىكتى جەرىنە ساياحاتتادى.
– بيىلعى بالالار جىلىنا وراي, ايماقتا وزدىگىنەن ساياحاتتاۋعا مۇمكىندىگى جوق, از قامتىلعان وتباسىنان شىققان بالالارعا ارناپ وسىنداي ەكسكۋرسيالار وتكىزۋ تۋرالى شەشىم قابىلداندى. ءبىز وسىنداي بالالاردى قولداپ, وقۋشىلاردىڭ قورشاعان ورتانى تانىپ, تابيعاتتىڭ ءتۇرلى قۇبىلىستارى, تاريحي ەسكەرتكىشتەر تۋرالى اقپاراتپەن ءبىلىمىن تولىقتىرۋ ارقىلى وقۋ پروتسەسىنە ءوز ۇلەسىمىزدى قوسقىمىز كەلدى. ناتيجەسى كەرەمەت, مۇنداي فاكۋلتاتيۆتەر بالالارعا وتە ۇنادى, – دەيدى Jetysu travel تۋريستىك اقپاراتتىق ورتالىعىنىڭ باسشىسى داۋلەت ەسەناليەۆ.
الماتى وبلىسى