قازاق پوەزياسىنىڭ قۇلاگەرى ءىلياس جانسۇگىروۆتىڭ مۋزەيى جەتىسۋ وبلىسىنىڭ ورتالىعى تالدىقورعان قالاسىندا ورنالاسقان. بۇل رۋحاني وردانىڭ عيماراتىن 1898-1905 جىلدارى تاتار كوپەسى راحمەتوللا بۇعىباەۆ سالدىرعان. 1920 جىلدارى وبلىستىق «قوسشى» وداعىنىڭ ۋەزدىك ءبولىمى بولعان بۇل ۇيگە ۇلى اقىن اقسۋدان جۇمىس بابىمەن كەلىپ-كەتىپ جۇرگەن ەكەن. باياعى قالپىنان اينىماعان شىرايلى شاڭىراق اقىننىڭ كوزىندەي الىستان كوزگە وتتاي باسىلادى.
1918 جىلدان 1976 جىلعا دەيىن كەڭەس وكىمەتى ىشكى ساياساتىنا بايلانىستى ءار ءتۇرلى مەكەمە رەتىندە پايدالانعان. اتاپ ايتساق, وبلىستىق «قوسشى» وداعىنىڭ ۋەزدىك ءبولىمى, وبلىستىق «وكتيابر تۋى» گازەتىنىڭ رەداكتسياسى, اۋىلشارۋاشىلىق مال ۇرىقتاندىرۋ لابوراتورياسى, 1976-1980 جىلدارى وبلىستىق ولكەتانۋ مۋزەيى سەكىلدى مەكەمەلەر رەتىندە كەڭەس يدەولوگياسىنا قىزمەت ەتكەن. ايتسە دە جەل ديىرمەنىندەي جىلدار شىر اينالدىرعانىمەن قابىرعاسى قۇلاماعان, ىرگەسى سوگىلمەگەن. باياعى قالپىندا قالانىڭ قاق ورتاسىندا تۇر, قۇددى قاراشانىڭ رۋحاني مەكتەبى دەرسىز. اقىندى ساعىنعان جۇرت جىل سايىن اعىلىپ كەلىپ, ءنار الىپ كەتەدى. جاستاردىڭ وي قورىتار ورداسى.
وسىلايشا, قاراشاڭىراق حالىقتىڭ قالاۋىمەن 1984 جىلى مامىر ايىندا, ياكي اقىننىڭ 90 جىلدىق تورقالى تويىندا ء«ى.جانسۇگىروۆ ادەبي مۋزەيى» بولىپ جاڭادان اشىلدى. 2003 جىلى وبلىس ورتالىعى تالدىقورعان قالاسىنا كوشكەننەن كەيىن, قوعامدىق ۇيىمداردىڭ تىلەگىن ەسكەرە كەلە مۋزەي ءۇيى كەڭەيتىلەدى. قوسىمشا جادىگەرلەر قورىن ساقتايتىن بولمە, كىتاپحانا, ءماجىلىس زالى سالىنىپ, ۇلكەن ءىس-شارالار وتەتىن رۋحاني مەكەمەگە اينالادى.
مۋزەيدىڭ كولەمى – 268 شارشى مەتر, ەكسپوناتتاردىڭ جالپى سانى – 6 507. ءۇي ساۋلەت ونەرىنىڭ ءحىح عاسىرداعى ۇلگىسى رەتىندە مەملەكەتتىك قورعاۋعا الىنعان. مۋزەي بولىمدەرى 6 بولمەدەن تۇرادى. تۇستەپ وتسەك:
- ء«ى.جانسۇگىروۆتىڭ دۇنيەگە كەلگەن, تۋىپ-وسكەن ورتاسى»;
- «اقىننىڭ ازاماتتىق تۇلعاسىنىڭ قالىپتاسۋ, قالامىنىڭ ۇشتالا باستاعان ىزدەنۋ جولى»;
- «اقىننىڭ جۇمىس بولمەسى»;
- «اقىننىڭ شىعارماشىلىعى»;
- ء«ىلياس ماڭگى ەستە»;
- ء«ىلياس جانسۇگىروۆتىڭ ءىزباسارلارى».
مىنە, زاماننىڭ تالابىنا ساي تۇرلەنگەن قاسيەتتى شاڭىراق 38 جىلدان بەرى حالىققا قالتقىسىز قىزمەت ەتىپ كەلەدى. العاشقىداي ەمەس, جىل جاڭارعان سايىن مۋزەي دە جاڭارا تۇسكەن. عيماراتىنا كۇردەلى جوندەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ, مۋزەي قورى قۇندى ەكسپوناتتارمەن تولىقتىرىلىپ, جاڭا ەكسپوزيتسيالار كەلىپ قوسىلعان. وسى ۋاقىتقا دەيىن مۋزەيگە ەلىمىزدىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن, ءتىپتى الىس-جاقىن شەت ەلدەردىڭ كەلگەن ادامداردا ەسەپ جوق.
مۋزەي قىزمەتكەرلەرى اقىننىڭ مۇراسىن كورۋگە حالىق ءجيى كەلەتىنىن ايتادى, اسىرەسە ولەڭ-جىرعا قۇمار, ادەبيەتكە اۋەس جاستاردىڭ تالابى ۇلكەن. راسىمەن, بۇگىندە مۋزەي كورەرمەندەردىڭ كوزايىمىنا اينالعان. جىلىنا ون مىڭنان استام ادام مۋزەي جۇمىسىمەن تانىسىپ, تاماشالاپ قايتادى ەكەن. ءىلىم ىزدەگەن جاستارعا وتكەن تاريحتان ءتالىم-تاربيە بەرىپ, پاتريوتتىق رۋح سىيلاپ, ىزگىلىككە باۋلىپ, يگىلىكتى ىستەردى جۇزەگە اسىرىپ كەلەدى.
مۇندا Iلياس جانسۇگىروۆتىڭ قۇجاتتارى, باسپا ىسىنە پايدالانعان ماشينكاسى, ءوزى ساتىپ العان كىلەمى, كيگەن پلاششى, ۇستاعان تاياعى, ءدام تاتقان ىدىستارى, قولجازبالار قورى, ءار جىلدارى شىعارىلعان كiتاپتارى جانە اقىن شىعارماشىلىعىن زەرتتەۋشiلەردiڭ ەڭبەكتەرi ساقتالعان. ءبارىن قوسقاندا التى مىڭنان استام قۇندى جادىگەر بار. قالامگەردىڭ قۇلاعىنا ازان شاقىرىپ, «قىزىرىلياس» دەپ ەسىمىن قويعان, كىندىك اكەسى سانالاتىن قوبىزشى مولىقباي بايساق ۇلىنىڭ قاسيەتتى قوڭىر قوبىزى – مۋزەيدەگى قۇندى ەكسپوناتتاردىڭ ءبىرى. بۇل قوبىزدىڭ تاريحىنا ءبىز گازەتىمىزدىڭ كەلەسى ءبىر سانىندا كەڭىرەك توقتالامىز.
«بۇل رۋحاني وردا – قۇندى قۇجاتتار مەن ءماندى مالىمەتتەرگە تولى ادەبي مۋزەي عانا ەمەس, جاستاردى ءبىلىم نارىمەن سۋسىنداتىپ قانا قويماي, قوعام قايراتكەرىنىڭ ءومىر بەلەستەرىنىڭ بەيمالىم سىرلارىنا قانىقتىراتىن كيەلى ورىن. قاشاندا قازاق حالقى بارىن باعالاپ, ۇرپاعىونا ساپالى ءبىلىم بەرىپ, تاربيەلەي بىلگەن. مۋزەي – اسىرەسە جاس ۇرپاق ءۇشىن وتە باعالى مەكەمە. مۋزەيدەن العان مالىمەتتەرى ارقىلى كەلۋشى جاستار بىلىمدەرىن بەكىتە تۇسەدى», دەيدى مۋزەي مەڭگەرۋشىسى نۇرگۇل جاۋىنباەۆا.
جىل سايىن اقىننىڭ تۋعان كۇنىن اتاپ ءوتۋ جانە رەپرەسسيا قۇربانى بولعان ازالى جىلدارعا ارنالعان اقىندى ەسكە الۋ جيىندارىن وتكiزۋ داستۇرگە اينالعان. اتاپ ايتساق, ء«ىلياس الەمى» اتتى رەسپۋبليكالىق ستۋدەنت-جاستار فەستيۆالى, ء«ىلياس وقۋلارى» قالالىق, وبلىستىق بايقاۋلارى «تالانتقا تاعزىم» قولونەر شەبەرلەرى مەن كاسىپقوي سۋرەتشىلەر بايقاۋى, ء«ىلياس تاعىلىمى», جىلجىمالى كورمەلەر «ونەرگە ۇمتىل, ونەردى ءبىل, زامانداس!» اتتى مەكتەپارالىق, ساحنالىق قويىلىمدار بايقاۋى جىل سايىن ءداستۇرلى تۇردە ءوتىپ تۇرادى. اقىننىڭ ونەگەلى ءومىرى مەن شىعارماشىلىعىن كەڭىنەن ناسيحاتتاۋ ماقساتىندا «اقىننان قالعان ءان مۇرا», «سۇلۋ ءسوزدىڭ سۇلەيى», «ۇلتىن ۇلىقتاعان دارا تۇلعا», «جانسۇگىروۆتىڭ بالالارعا ارنالعان شىعارمالارىنداعى ۇلتتىق قۇندىلىقتار» اتتى لەكتسيالار مەن تاقىرىپتىق ەكسكۋرسيالار ۇزدىكسىز جۇرگىزىلىپ كەلەدى.
سوڭعى جىلدارى مۋزەي قورى قۇندى جادىگەرلەرمەن تولىعا تۇسكەن. ماسەلەن, 2016 جىلى اقسۋ اۋدانى, ەڭبەك اۋىلىنىڭ تۇرعىنى ايتىسكەر اقىن بەكبولات اتامباەۆ مۋزەيگە ءىلياس جانسۇگىروۆتىڭ جەيدەسىن تاپسىرىپتى. 2017 جىلى الماتى وبلىستىق ىشكى ىستەر دەپارتامەنتىنىڭ اقپاراتتىق-اناليتيكالىق ورتالىعى ءى.جانسۇگىروۆتىڭ 1936 جىلى الماتى قالاسىندا بەرىلگەن تولقۇجاتىن جانە اقىرعى بەينەسى, ياكي تۇتقىندالعان كەزدەگى فوتوسۋرەتىنىڭ تۇپنۇسقاسىن مۋزەي قورىنا سىيعا تابىستاعان.
العاشىندا نكۆد ارحيۆىندە ساقتالىپ, كەيىن ىشكى ىستەر دەپارتامەنتىنە بەرىلگەن اقىننىڭ جەكە كۋالىگى 80 جىلدان كەيىن ءوز مەكەنىن تاپتى. 2018 جىلى الماتى قالاسىنداعى ۇلتتىق كىتاپحانانىڭ سيرەك كەزدەسەتىن قولجازبالار قورىنان بەلگىسىز سەبەپتەرمەن وسى ۋاقىتقا دەيىن جيناقتارعا ەنگىزىلمەي قالعان ءى.جانسۇگىروۆتىڭ «قۋات» پوەماسى مەن «باقىتتى جامال» اڭگىمەسى تابىلىپتى. ونى مۋزەي قىزمەتكەرلەرى لاتىن قارپىنەن كيريلليتساعا ءتۇسىرىپ, «قازاق ادەبيەتى» گازەتىندە جاريالاعان.
«مەن قازاقتان «قۇلاگەردى» قىزعانامىن»
2016 جىلى نەمىس جازۋشىسى گەرت حايدەنرايح ءىلياس جانسۇگىروۆتىڭ «قۇلاگەر» پوەماسىن نەمىس تىلىنە اۋدارسا, 2019 جىلى «ۇلتتىق اۋدارما بيۋروسى» قوعامدىق قورى مەن ءىلياس جانسۇگىروۆ قورىنىڭ بىرلەسكەن جۇيەلى جۇمىسىنىڭ ناتيجەسىندە پوەما اعىلشىن ءتىلدى وقىرماننىڭ نازارىنا ۇسىنىلدى. شىعارمانى اعىلشىن تىلىنە اۋدارعان بەلگىلى اقىن, اۋدارماشى بەليندا كۋك.
بۇگىندە قازاق پوەزياسىنىڭ تورىنەن ورىن العان ءى.جانسۇگىروۆتىڭ «قۇلاگەر» پوەماسىنىڭ اعىلشىن تىلىنە اۋدارىلۋى – رۋحاني ومىرىمىزدەگى ەلەۋلى وقيعا بولىپ تابىلادى. نەمىس قالامگەرى كىتاپتىڭ تانىستىرىلىمى بارىسىندا «مەن قازاقتان «قۇلاگەردى» قىزعانامىن» دەپ اعىنان جارىلا سويلەگەن ەكەن. بۇل ۇلى اقىندى الەم مويىندادى دەگەن ءسوز.
ايتا كەتەر تاعى ءبىر جاڭالىق, 2019 جىلى 18 مامىر – حالىقارالىق مۋزەي كۇنىندە اقىننىڭ ادەبي مۋزەيىنىڭ حالىققا قىزمەت ەتىپ جاتقانىنا 35 جىل تولۋىنا ارنالعان كەشتە 1972 جىلى تۇسىرىلگەن ء«ى.جانسۇگىروۆتىڭ ءومىرى مەن شىعارماشىلىعى» اتتى دەرەكتى فيلم كورسەتىلدى. 47 جىلدان كەيىن وڭدەلىپ ءھام جاڭا فورماتقا كوشىرىلگەن ء«ىلياس جانسۇگىروۆ. بيبليوگرافيالىق كورسەتكىش» جانە ء«ى.جانسۇگىروۆتىڭ شىعارمالارىن جاڭاشا وقىتۋ» كىتاپتارىنىڭ تۇساۋكەسەرى وتكەن. سونىمەن قاتار سول جىلى مۋزەي ءۇيى اعىمداعى جوندەۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ, جاڭا تىنىس الىپ, قالا قوناقتارى مەن وبلىس تۇرعىندارىن قۋانتقان ەكەن.
ء«ىلياس جانسۇگىروۆتىڭ ءومىر جولى مەن ادەبي-عىلىمي مۇراسىن تۇگەندەۋ, قولدا جوق شىعارمالارىن جيناستىرۋ جانە جازۋ ماقساتىندا اقىننىڭ 125 جىلدىق مەرەيتويىنا وراي ء«ىلياس ىزىمەن» حالىقارالىق عىلىمي-تانىمدىق ەكسپەديتسيا رەسەي ەلىنە بارىپ قايتتى. ەكسپەديتسيا مۇشەلەرىنىڭ ىشىندە مۋزەيدىڭ اعا-عىلىمي قىزمەتكەرى سالتانات تولەگەنوۆا دا بولدى. ولار ماسكەۋ قالاسىنداعى ءىلياس جانسۇگىروۆتىڭ كوزى تىرىسىندە جارىق كورگەن 18 كىتابىن تاۋىپ, رەسەي فەدەراتسياسىنىڭ مەملەكەتتىك ارحيۆىنەن 73 تاريحي قۇجاتىن الىپ كەلدى. سونىمەن قاتار اقىننىڭ ءومىرى مەن شىعارماشىلىعىنا ارنالعان 20 تومدىق شىعارمالار جيناعى جارىق كورىپ, مۋزەي قورىن تولىقتىردى. 19-شى تومى ء«ىلياس جانسۇگىروۆتىڭ ادەبي مۋزەيى» انىقتامالىق-كىتاپ بولىپ شىقتى. جاڭا كوپتومدىققا ارحيۆتە ساقتالعان ەڭبەكتەرى, حاتتارى, قابىرعالى قالامگەر جونىندەگى زەرتتەۋلەر ەنگىزىلگەن», دەيدى ءىلياس جانسۇگىروۆ ادەبي مۋزەيىنىڭ مەڭگەرۋشىسى نۇرگۇل جاۋىنباەۆا.
مۋزەيگە كەلۋشىلەر اراسىندا شەتەلدىكتەر جانە ەلىمىزدىڭ ءار وڭىرىنەن كەلگەن مەيماندار جادىگەرلەردى ءوز كوزىمەن كورىپ, وتكەن ءومىردىڭ ءبىر بەلەسىن سەزىنگەندەي بولىپ, ريزاشىلىعىن ءبىلدىرىپ جاتادى ەكەن. بۇل دا بولسا مۋزەي قىزمەتكەرلەرىنىڭ ەڭبەگىنە بەرىلگەن ۇلكەن باعا دەپ تۇسىنەمىز.
جانسۇگىروۆتىڭ جەيدەسى
2016 جىلى 15 قىركۇيەكتە اتالعان جادىگەردى مۋزەي قورىنا اقسۋ اۋدانىنا قاراستى ەڭبەك اۋىلىنىڭ تۇرعىنى, ايتىسكەر اقىن بەكبولات اتامباەۆ سىيعا بەرگەن. 1921-1924 جىلدارى ءىلياس جانسۇگىروۆ «مامانيا» مەكتەبىنىڭ باسشىلارىنىڭ ءبىرى مەيىرمان ەرمەكتاسوۆتىڭ ۇيىندە تۇرىپتى دەگەن دەرەك بار. اقىن مەيىرمان اعامەن ەكەۋى ەلدى ارالاپ, مۇزبۇلاق, كۇرەڭبەل تاۋلارىندا يت جۇگىرتىپ, قۇس سالىپ, اڭ اۋلاعان.
سول كىسىنىڭ ايتۋى بويىنشا قىلىشىنان قان تامعان ستاليندىك كەڭەس وكىمەتى 30-جىلدارى جاپپاي قۋعىن-سۇرگىندى باستاعانى بەلگىلى. وسىنداي ەل باسىنا كۇن تۋعان كەزدە مەيىرمان ەرمەكتاسوۆ باس ساۋعالاپ قىتاي اسادى. وزىمەن بىرگە اقىننىڭ ءبىر كەزدەرى سىيعا تارتقان جەيدەسى مەن امانات ەتكەن ارابشا توتە قارىپتەگى قولجازباسىن الا كەتەدى. كەيىن قازاقستانعا 1958 جىلى بۇل جادىگەردى جارى التىن اپامىز اكەلگەن ەكەن. ال 1985 جىلى التىن اپامىز اقىننىڭ مۇراسىن بەكبولات اعامىزعا تابىستاعان. تالاي جىلدار بويى ساقتالىپ كەلگەن باعالى جەيدە, 2016 جىلدان باستاپ ءى.جانسۇگىروۆ ادەبي مۋزەيىنىڭ ەكسپوزيتسياسىندا تۇر.
تاريحي تولقۇجات
مۋزەيىمىزدىڭ ەڭ قۇندى جادىگەرىنىڭ ءبىرى ۇلى اقىننىڭ قولىنىڭ تابى قالعان 1936 جىلى 11 شىلدە كۇنى بەرىلگەن تولقۇجاتى. قىلمىستىق ءىس ىشىندەگى تۇپنۇسقا 2 فوتوسۋرەتتى «الدىنان, جانىنان تۇسىرىلگەن (پروفيل جانە انفاس)» مۋزەي قورىنا الىنۋىنا مۇرىندىق بولعان الماتى وبلىستىق ىشكى ىستەر دەپارتامەنتىنىڭ اقپاراتتىق-اناليتيكالىق ورتالىعى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى پوليتسيا پولكوۆنيگى جانار تۇرعانبەكوۆا.
80 جىلدان كەيىن تابىلعان تاريحي تولقۇجات العاشىندا نكۆد قابىرعاسىندا ساقتالىپ, ارتىنان ىشكى ىستەر دەپارتامەنتىنە بەرىلگەن. سول جەردەگى كوزى قاراقتى, كوكىرەگى وياۋ, جاناشىرلىق تانىتقان قىزمەتكەرلەردىڭ بۇل يگىلىكتى ىسىنە ءتانتى بولاسىز. تولقۇجاتتى ۇلى اقىندىكى ەكەنىن تانىپ, ادەبي مۋزەيگە تابىستاۋعا اسىققان.
تولقۇجاتتىڭ مۇقاباسىندا كەڭەس وكىمەتىنىڭ ەلتاڭباسى جانە التى تىلدە جازىلعان «پاسپورت» دەگەن ءسوز بار. كەلەسى بەتىنە اۋىسساڭىز «پاسپورت 1941 جىلدىڭ 11 شىلدەسىنە دەيىن جارامدى» دەگەن ءبولىم باستالادى. ودان كەيىنگى جولداردا «دجانسۋگۋروۆ يلياس» دەپ باستالىپ, «1894 جىل اۋىل №4, اقسۋ اۋدانى, الماتى وبلىسى, ۇلتى قازاق, الەۋمەتتىك جايى قىزمەتكەر, تۇرعىلىقتى جەرى الما-اتا قالاسى» دەپ تاڭبالانعان. ءارى قاراي اسكەرگە قاتىسى جوق ەكەنى ايتىلىپ, ءىلياستىڭ ءوزىنىڭ قولتاڭباسى قويىلعان. تولقۇجاتتىڭ ەڭ تومەنگى جولىندا «اە№503124» دەگەن ءارىپ ارالاس ساندار بەرىلگەن. 3-ءشى بەتىندە قۇجات يەسىنىڭ وتباسى جازىلعان.
ءبىرىنشى جولدا 1930 جىلى تۋعان ۇلى ازات, ەكىنشى جولدا قىزى 1933 جىلى تۋعان ءۇمىت جازىلسا, ءۇشىنشى جولدا 1935 جىلى تۋعان قىزى يلفا, تومەنگى جولدا پاسپورت ۇستەلىنىڭ باستىعىنىڭ قولى تۇر. ءۇشىنشى بەتتە تۇگەلىمەن ءىلياستىڭ اتى-ءجونى, تۋعان جىلى, تىركەلگەن جەرى جونىندەگى مالىمەت لاتىن قارپىمەن جازىلعان. قالعان بەتتەرىندە اقىن جونىندە ناقتى مالىمەت, وتباسى جايلى تولىق اقپارات لاتىن قارپىمەن تولتىرىلعان. ەڭ سوڭعى 31-ءشى بەتتە ءىلياستىڭ تۇرعىلىقتى جەرى تۋرالى ناقتى اقپار بار. الىپ اقىننىڭ مۇراسىن قولمەن ۇستاپ كورگەن ادام ۇزاق ۋاقىت وي ۇستىندە جۇرەتىنى انىق. قازاقتى ءىلياسشا سۇيگەن اقىندار از. بار مۇراسى مۋزەيدىڭ قۇنىن ارتىرىپ, وقىرمانعا وي سالىپ تۇر.
جانىنان جانە الدىنان تۇسىرىلگەن فوتوسۋرەتتە ءىلياستىڭ قاتتى ازاپ شەگىپ, قاسىرەتكە بايلانعان كەلبەتى تۇسىرىلگەن, ارىپ-اشىپ شاشى مەن ساقال-مۇرتى ءوسىپ, كوزقاراسىن باسقا جاققا بۇرادى. ۇستىنە كيگەن جەيدەسىنىڭ اسا قونىمسىز ەكەندىگىن اڭعارۋعا بولادى. بۇل سۋرەت ءىلياستىڭ ءوزىنىڭ قىلمىستىق ىسىنەن الىنعان. بۇل سونىمەن بىرگە تۇپنۇسقا ەكەندىگىن ايتا كەتكەن ءجون.
ءىلياستانۋشى مۇراتبەك يمانعازينوۆ جىر يەسى الماتىنىڭ شىعىس جاعىندا ورنالاسقان تالعار اۋدانىنىڭ «جاڭالىق» اۋىلىندا جەرلەنگەنىن ايتادى. 2 500 ادام جەرلەنگەن قورىمنىڭ اۋماعى وتە ۇلكەن.
«كەش بولسا دا, اقىن سۇيەگىنىڭ قايدا جاتقاندىعى انىقتالدى. اقسۋ اۋدانىنىڭ ساعابۇيەن سەلوسىندا نۇرتازا دۇيسەكوۆ دەگەن ادام تۇرعان. ول كىسى ىلياسپەن تانىس بولىپتى. 1930 جىلدارى ەلگە اشتىق كەلىپ, دۇنيەنىڭ وسىنداي استان-كەستەڭى شىعىپ جاتقاندا: «قىتاي ەلىنە بارىپ باس ساۋعالايىق» دەگەنىنە ىلەكەڭ كەلىسپەي, وسى جاقتا قالىپ قويعان ەكەن. سول اقساقالىمىز بۇگىنگى كۇنگە دەيىن «قايران اسىل ەر, وسىنداي بولارىن سەزىپ ەدىم, بوزداپ كەتتىڭ-اۋ!» دەپ كۇيىنەدى ەكەن. «ەلىم, جۇرتىم» دەپ قالىپ قويعان اقىننىڭ تاعدىرى قىتايعا كەتكەندە مۇنداي بولماس پا ەدى دەپ تە قوياسىڭ», دەيدى زەرتتەۋشى م.يمانعازينوۆ.
كوزى تىرىسىندە كەمەنگەر اقىن سۇيگەن جارى فاتيما عابيتوۆاعا سان الۋان عاشىقتىق حاتتار جازعان ەكەن. كەڭەس يدەولوگياسى كۇيە قولىمەن ۇستاپ, اقىننىڭ مۇراسىن وتقا جاقتى, جازىقسىز ەكەنىن بىلە تۇرا قارالادى. ايتسە دە فاتيما انامىز ءىلياستى ءبىر ساتكە بولسا دا كۇرەسىنگە تاستاماعان, ادال قالپىمەن دۇنيەدەن وزعان. ونىڭ شىنايى ماحابباتىنا سوڭىنان قالعان عاشىقتىق حاتتار كۋا. ەڭ اۋىرى اقىننىڭ جان جارى سۇيىكتىسىنىڭ قاي جەرگە جەرلەنگەنىن بىلمەي, ارماندا كەتكەن ەكەن. ءسوز سوڭىن اقىننىڭ عاشىعىنا جازعان جىرىمەن تامامداساق.
ىلايلانىپ, شىر اينالىپ,
اقسۋ سۋى اعادى.
ءبىزدىڭ جۇرەك, ءبىزدىڭ سۇيەك,
الدەقايدا قالادى.
ىلايلانىپ, شىر اينالىپ,
اقسۋ سۋى تىنباسىن.
بىزدەر كەشكەن قيىن جىلدار,
ەسكەرۋسىز قالماسىن.
جەتىسۋ وبلىسى
