قازاقستان • 24 ماۋسىم, 2022

ۇلتتىق بىرەگەيلىكتى دارىپتەۋ الاڭى

850 رەت
كورسەتىلدى
2 مين
وقۋ ءۇشىن

وتكەن اپتادا ۇلت ۇياسى سانالاتىن ۇلىتاۋ جەرىندە ۇلتتىق قۇرىلتايدىڭ ءبىرىنشى وتىرىسى ءوتتى. ۇلتتىق قۇرىلتاي نەگىزىنەن پرەزيدەنت جانىنداعى كونسۋلتاتيۆتىك كەڭەس بەرۋ ورگانى رەتىندە قۇرىلعان. ونىڭ قۇرىلۋىنىڭ العىشارتى رەتىندە 2019 جىلى ۇلتتىق قوعامدىق سەنىم كەڭەسى جۇمىسىن باستادى.

ۇلتتىق بىرەگەيلىكتى دارىپتەۋ الاڭى

جۋىردا ءۇش جىل بويى پرەزيدەنت باس­تاماشىل بولعان ساياسي رەفورمالاردى ودان ءارى جۇزەگە اسىرۋعا اتسالىستى. ازاماتتىق قوعام وكىلدەرى, بەلسەندىلەر, دەپۋتاتتاردىڭ مۇرىندىق بولۋىمەن كەڭەس رەفورمالارعا قاتىستى ءوز ۇستانىمدارى مەن ۇسىنىستارىن وتكىزدى. ناتيجەسىندە, ساياسي پارتيالار, بەي­بىت شەرۋلەر وتكىزۋ تۋرالى جانە باسقا دا الەۋ­مەتتىك ساياسي ماسەلەلەرگە بايلانىس­تى زاڭدارعا وزگەرىستەر ەنگىزىلدى. سونىمەن قاتار پرەزيدەنتتىڭ ساياسي رەفورمالارىنىڭ ءتورت پاكەتى جۇزەگە استى. بۇل ەلىمىزدەگى سايا­سي ليبەراليزاتسيا مەن دەموكراتيالىق باس­تامالاردىڭ ىسكە اسۋىنا ءوز ۇلەسىن قوستى.

ۇلتتىق قۇرىلتايدىڭ قۇرىلۋىن ۇلتتىق قوعامدىق سەنىم كەڭەسى اياسىنىڭ كەڭەيۋى دەپ قابىلداعان ءجون. مۇندا پرەزيدەنت ەڭ الدىمەن, قوعامنىڭ ءار سالاسىنداعى بىلىك­تى مامانداردى, عالىمدار, جۋرناليستەر, ازامات­تىق قوعام بەلسەندىلەرى, ايماقتارداعى قوعام­دىق كەڭەس مۇشەلەرىن شاقىرۋ ارقىلى جالپى­ۇلتتىق ديالوگ الاڭىنا اينالدىرۋدى كوزدەدى. ەلىمىزدەگى ءتۇرلى سالادا قوردالانعان ماسەلە­لەردى تالقىلاۋ الداعى ۋاقىتتا پرەزي­دەنت­تىڭ رەفەرەندۋمنان كەيىنگى ساياسي رەفورما­لارىنىڭ ودان ءارى جالعاسىن تابۋىنا سەپتەسەدى.

ۇلتتىق قۇرىلتايدىڭ باستى ماقساتى – قوعامدىق سانانىڭ وزگەرۋى. يدەولوگيا ماسەلەسى دە نازاردان تىس قالماق ەمەس. سونداي-اق ۇلتتىق بىرەگەيلىكتى قالىپتاستىرۋداعى باستامالاردى تالقىلاۋعا ارنالعان جالپىۇلتتىق ورتالىققا اينالماق.

ءبىرىنشى وتىرىستا مەملەكەت باسشىسى ەلىمىزدەگى قانداي قۇندىلىقتاردى دارىپتەۋ كەرەك جانە قانداي باعىتتا جۇمىس ىستەۋ قاجەت دەگەن ماسەلەگە قاتىستى ءوز ويىن ورتاعا سالدى. اسىرەسە ەڭبەككە باۋلۋ, تاربيە ماسەلەسىنە نازار اۋدارىلدى. بۇل قۇرىلتايدىڭ جيىر­ماسىنشى عاسىردىڭ باسىنداعى الاش ارداقتىلارىنىڭ قۇرىلتايىمەن تاريحي ساباقتاستىعى بار ەكەنىن دە اتاپ ءوتتى.

الەۋمەتتىك ماسەلە قاي كەزدە دە ماڭىزدى بولعا­نىمەن, قازىرگى تاڭدا رۋحانيات ماسەلە­سىنىڭ ءمانى زور ەكەنىن دە ۇمىتپاعان ءلازىم. سول تۇرعىدان الىپ قاراعاندا جاڭا پاراديگما­لار, قوعامدىق سانا مەن قوعامدىق قۇندىلىقتاردىڭ جاڭا ءبىر تۇجىرىمداماسى قاجەت. وسىعان باي­لانىستى تۇركىستاندا وتەتىن باسقوسۋدا ۇلتتىق قۇرىلتاي مۇشەلەرىنەن ناقتى ءبىر سالالار بويىنشا ۇسىنىستار ءتۇسۋى كەرەك. ناتيجەسىندە, ۇلتتىق بىرەگەيلىك پەن ۇلتتىق قۇندىلىقتاردى ودان ءارى قاراي دارىپتەۋ مەن دامىتۋدىڭ تىڭ باعدارى انىقتالۋعا ءتيىس.

 

قازبەك مايگەلدينوۆ,

«قازاقستاندىق قوعامدىق دامۋ ينستيتۋتىنىڭ» باسقارما توراعاسى,

ساياساتتانۋشى

سوڭعى جاڭالىقتار