شەتەلدىك باق دەرەككوزدەرى بويىنشا تابيعات اپاتىنان مىڭنان استام ادام قازا تاۋىپ, 1 500-گە جۋىق ادام جاراقات العان. ال ۇيىندىلەردىڭ استىندا قالعان تۇرعىنداردىڭ سانى بەلگىسىز. جەر سىلكىنىسىنەن, اسىرەسە وڭتۇستىك-شىعىستاعى پاكتيكا پروۆينتسياسى قاتتى زارداپ شەككەن. بۇۇ امان قالعانداردى شۇعىل باسپانامەن جانە ازىق-ت ۇلىكپەن قامتاماسىز ەتۋگە تىرىسۋدا. ەلدەگى قۇتقارۋ جۇمىستارىنا نوسەر جاڭبىر مەن تەحنيكالىق رەسۋرستاردىڭ جەتىسپەۋشىلىگى كەدەرگى كەلتىرۋدە. تابيعي اپاتتان ءتىرى قالعاندار مەن قۇتقارۋشىلار ۆۆس-گە ءزىلزالا وشاعىنا جاقىن جەردەگى تولىعىمەن قيراعان اۋىلدار, بۇزىلعان جولدار مەن ۇيالى تەلەفون مۇنارالارى تۋرالى ايتىپ, قازا تاپقانداردىڭ سانى كوبەيە تۇسەدى دەپ قاۋىپتەنىپ وتىرعانىن جەتكىزدى.
اۋعانستاندا سوڭعى جيىرما جىلداعى ەڭ جويقىن جەر سىلكىنىسى وتكەن جىلى باتىس قولداعان ۇكىمەت قۇلاعاننان كەيىن بيلىككە قايتا ورالعان يسلامشىل قوزعالىس تاليباندار ءۇشىن باستى پروبلەماعا اينالدى. جەر سىلكىنىسى حوست قالاسىنان شامامەن 44 شاقىرىم جەردە بولعان, جەراستى دۇمپۋلەرى ءتىپتى پاكىستان مەن ءۇندىستاندا دا سەزىلگەن. اۋعانستان ونسىز دا قازىر گۋمانيتارلىق جانە ەكونوميكالىق داعدارىس كەزەڭىندە, وسىنى جەلەۋ ەتكەن تاليبانداردىڭ جوعارى لاۋازىمدى شەنەۋنىگى ابدۋل كاحار بالحي ۇكىمەتتىڭ حالىققا قاجەتتى مولشەردە قارجىلاي كومەك كورسەتە المايتىنىن مالىمدەدى. «كومەك اگەنتتىكتەرى, كورشى ەلدەر مەن الەمدىك دەرجاۆالار كومەكتەسىپ وتىر», دەدى ابدۋل كاحار بالحي. بىراق ول: «كومەك وتە اۋقىمدى بولۋى كەرەك, ويتكەنى بۇل ونداعان جىلدار بويى بولماعان جويقىن جەر سىلكىنىسى», دەپ وزگە ەلدەردەن كومەك كۇتىپ وتىر.
بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمىنىڭ باسشىسى انتونيۋ گۋتەرريش بولسا اگەنتتىك اپات ايماعىندا «تولىق جۇمىلدىرىلعانىن» ايتتى. بۇۇ وكىلدەرىنىڭ ايتۋىنشا, جەر سىلكىنىسى بولعان ايماققا مەديتسينا ماماندارى, ءدارى-دارمەك, ازىق-ت ۇلىك جانە توتەنشە جاعدايعا ارنالعان باسپانالار جىبەرىلگەن. ازىرگە قۇربان بولعانداردىڭ كوبى پاكتيكانىڭ گايان جانە بارمال ايماقتارىندا تىركەلگەن. گاياندەگى تۇتاس ءبىر اۋىل جويىلدى دەپ حابارلاندى. پاكتيكا ەمحاناسىنىڭ دارىگەرى زارداپ شەككەندەر اراسىندا مەديتسينا قىزمەتكەرلەرى بار ەكەنىن ايتتى. «جەر سىلكىنىسىنە دەيىن بىزدە ماماندار مەن تەحنيكا جەتكىلىكسىز بولدى, ال قازىر جەر سىلكىنىسى ءبىزدىڭ از نارسەمىزدىڭ ءوزىن جويىپ جىبەردى, تۇك قالمادى. قانشا ارىپتەسىمىزدىڭ ءتىرى ەكەنىن بىلمەيمىن», دەدى دارىگەر. «جەر سىلكىنىسىنىڭ اسەرىنەن ءموبيلدى مۇنارالار زاقىمدالعاندىقتان بايلانىس قيىنداپ تۇر, قازا تاپقانداردىڭ سانى بۇدان دا ارتۋى مۇمكىن», دەدى جەرگىلىكتى جۋرناليست BBC-گە بەرگەن سۇحباتىندا. «كوپتەگەن ادام تۋىستارىنىڭ جاعدايىنان حابارسىز, سەبەبى تەلەفوندارى جۇمىس ىستەمەيدى. مەنىڭ اعام جانە ونىڭ وتباسى قايتىس بولدى, بۇل تۋرالى بىرنەشە ساعاتتان كەيىن ءبىلدىم. كوپتەگەن اۋىل جويىلىپ كەتتى», دەپ قوستى ول.
نەگىزى اۋعانستان جەر سىلكىنىستەرىنە بەيىم ەلدەردىڭ ءبىرى, سەبەبى ول تەكتونيكالىق بەلسەندى ايماقتا ورنالاسقان. چامان, حاريرۋد, ورتالىق باداحشان جانە دارۆاز اپاتتى ايماق سانالادى.
بۇۇ-نىڭ گۋمانيتارلىق ىستەردى ۇيلەستىرۋ باسقارماسىنىڭ مالىمەتىنشە, سوڭعى ونجىلدىقتا ەلدە جەر سىلكىنىسى سالدارىنان 7 مىڭنان استام ادام قازا تاپقان. وندا جەر سىلكىنىسى سالدارىنان جىل سايىن ورتا ەسەپپەن 560 ادام قايتىس بولادى. قاڭتار ايىندا ەلدىڭ باتىسىندا بولعان جەر سىلكىنىسى 20-دان استام ادامنىڭ ءومىرىن قيىپ, جۇزدەگەن ءۇيدى قيراتقان.
تاليباندار بيلىككە كەلگەنگە دەيىن دە اۋعانستاننىڭ توتەنشە جاعدايلار قىزمەتى تابيعي اپاتتارمەن كۇرەسىپ كەلدى, ول كەزدە دە قۇتقارۋشىلاردا ۇشاقتار مەن تىكۇشاقتار از بولدى. سوڭعى كەزدەرى ەلدە ءدارى-دارمەك تاپشىلىعى دا بايقالا باستاعان. بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمىنىڭ مالىمەتى بويىنشا, اۋعانستان وتباسىلارىنىڭ 93 پايىزى ازىق-ت ۇلىك جەتىسپەۋشىلىگىنەن زارداپ شەگەدى.
اقش گەولوگيالىق قىزمەتىنىڭ مالىمەتىنشە, اۋعانستاندا جەر سىلكىنىسى سارسەنبى كۇنى جەرگىلىكتى ۋاقىت بويىنشا ساعات 1:30-دا (بست 22:00) التى ميل (10 كم), حوست قالاسىنان وڭتۇستىك-باتىسقا قاراي 30 ميلدەي تەرەڭدىكتە بولعان.
