اتالعان وقۋ ورنىندا 1993 جىلدان باستاپ كينوتانۋ, كينوتەلەدراماتۋرگيا, كينو رەجيسسەرى (كوركەمسۋرەتتى, دەرەكتى, انيماتسيا), كينو جانە تەلەۆيزيا وپەراتورى, ت.ب. ماماندىقتارى اشىلىپ, العاشقى شاكىرتتەرى قابىلداندى. امەن قايداروۆ, اكىم تارازي, كامال سمايىلوۆ, باۋىرجان نوگەربەك, ەرسايىن ءابدىراحمانوۆ سياقتى قازاق ونەرى مەن ادەبيەتىنىڭ, مادەنيەتىنىڭ بەلگىلى قايراتكەرلەرى وسى يگى ىستەردىڭ باسى-قاسىندا بولىپ, وزدەرى دە وزەگىن جارىپ ءدارىس وقىدى. ولار قازاقتىڭ ءوز كينومەكتەبىنىڭ اشىلعانىنا شىنايى قۋاندى, ارقايسىسى بولاشاق كينەماتوگرافيستەردىڭ رۋحاني ۇستازىنا اينالدى. ويتكەنى ولار تاۋەلسىزدىكتىڭ قادىرىن بىلەتىن ۇرپاقتىڭ وكىلدەرى ەدى. وسىلايشا, جاڭا مەملەكەتتىڭ قۇرىلىسى ءجۇرىپ جاتقان تۇستا دۇنيەگە كەلگەن كينوپەداگوگيكا ۇلتتىق كينەماتوگرافتاعى ۇرپاقتار ساباقتاستىعىنىڭ ۇزىلمەۋىنىڭ بىردەن-ءبىر سەبەپشىسى بولدى. جالپى, بۇل – كەلەشەك ءۇشىن قازاق كينوسىنىڭ ەڭ ءبىر ۇتقان ماڭىزدى ءساتى ەدى.
1993 جىلى العاشقىلاردىڭ ءبىرى بولىپ اشىلعان ماماندىقتاردىڭ قاتارىندا كينوتانۋ دا بولدى. وسى جىلى بەلگىلى كينوتانۋشى, پروفەسسور باۋىرجان رامازان ۇلى نوگەربەك ءوزىنىڭ العاشقى شەبەرحاناسىنا ون ءبىر ادام قابىلدادى. سولاردىڭ ءبىرى – كەيىن ءوزى دە ۇستازىنىڭ جولىن قۋىپ, قانشاما شاكىرت تاربيەلەگەن, قازاق كينوتانۋ سالاسىنا ۇلكەن ۇلەس قوسقان گۇلجان قۇرمانعاليقىزى ناۋرىزبەكوۆا بولاتىن.
ارينە ءاربىر جاڭالىقتىڭ دۇنيەگە كەلىپ, قالىپتاسۋى, ءبىر ارناعا ءتۇسۋى وڭاي ەمەس. بارلىق كەزەڭنەن وتەتىنى بەلگىلى. كينوتانۋ مەكتەبى دە وسى جولداردىڭ بارلىعىنان ءوتتى. ستۋدەنتتىك جىلداردان باستاپ تاۋەلسىز قازاقستاننىڭ ۇلتتىق كينو مەكتەبىنىڭ, سونىڭ ىشىندە كينوتانۋ سالاسىنىڭ قالىپتاسۋ ساتتەرىنىڭ كۋاسى بولۋ مۇمكىندىگىنە يە بولدىق. مىنە, وسى كەزەڭدە گۇلجان قۇرمانعاليقىزى ۇستازىمىز باۋىرجان رامازان ۇلىنىڭ جانىندا ءجۇرىپ, العاشقى وقۋ باعدارلامالارىن قۇراستىرىپ, ولاردىڭ وقۋ پروتسەسىنە ەنىپ, ستۋدەنتتەردىڭ ءبىلىم الۋىنا وڭتايلى جاعداي جاساۋعا زور ەڭبەك سىڭىرگەندەردىڭ قاتارىنان بولدى.
1990 جىلداردىڭ سوڭىنا قاراي ەندى عانا قاناتىن قومداپ كەلە جاتقان كينوپەداگوگيكا سالاسىنا ءدارىس بەرەتىن ماماندار اۋاداي قاجەت ەدى. وقۋىن جاڭا عانا تامامداعان گۇلجان قۇرمانعاليقىزى كافەدراعا بىردەن وقىتۋشى بولىپ قابىلداندى. ويتكەنى ستۋدەنتتىك جىلداردىڭ وزىندە-اق ەرىك-جىگەرىنىڭ مىقتىلىعى, جان ادامدى جاتىرقامايتىن كوپشىلدىگى, ۇيىمداستىرۋشىلىق قاسيەتى, ەڭبەكقورلىعى, ماماندىعىنا دەگەن كەرەمەت سۇيىسپەنشىلىگى, ىزدەنىمپازدىعى ەرەكشە بايقالىپ تۇراتىن. كوپ ۋاقىت وتپەي-اق كافەدرا مەڭگەرۋشىسى بولىپ تاعايىندالدى. وسىلايشا, ءالى دە شەشىلۋگە ءتيىس ماسەلەلەرى كوپ كينوپەداگوگيكانىڭ كۇردەلى دە قىزىقتى ومىرىنە بەل شەشە ارالاسىپ كەتتى. ەڭ الدىمەن, كافەدرانىڭ وقىتۋشىلار قۇرامى تولىقتىرىلا باستادى. ويتكەنى جىل سايىن كوبەيىپ كەلە جاتقان ستۋدەنتتەرگە كينو ونەرىمەن بايلانىستى ءتۇرلى پاندەردەن ءدارىس بەرەتىن مامانداردىڭ كەلىپ قوسىلۋى زاڭدى ەدى. وسىلايشا, بولاشاق كينوتانۋشىلار مەن كينوتەلەدراماتۋرگتەردى دايىندايتىن كافەدرانىڭ ءىسى العا قاراي بىرتىندەپ ىلگەرىلەي باستادى.
ەلىمىزدەگى كينوپەداگوگيكانىڭ العاشقى كەزەڭىندەگى ەڭ ءبىر كۇردەلى ماسەلە – فيلمدەر قورىنىڭ تاپشىلىعى ەدى. كينو ماماندارى, اسىرەسە بولاشاق كينوتانۋشى ءۇشىن وتاندىق جانە الەم كينوسىمەن تانىس بولۋى وتە ماڭىزدى ەكەنى بەلگىلى. ول جىلدارى قازىرگىدەي كەز كەلگەن ۋاقىتتا قالاعان ءفيلمىڭىزدى ينتەرنەتتەن تاۋىپ كورە بەرەتىندەي مۇمكىندىك جوق. كينو ماماندارىن دايارلايتىن بولىمدەردىڭ العاشقى ستۋدەنتتەرى وتاندىق جانە الەم كينوسىنىڭ شىعارمالارىن نەگىزىنەن كينو ۇيىندە, كينوتەاترلاردا ءجيى ۇيىمداستىرىلاتىن كينو اپتالىقتارىندا, شەتەل كينوسىنىڭ ونكۇندىكتەرىندە كورىپ, تانىساتىن. ۋاقىت وتە كەلە الەمنىڭ بەلگىلى دەگەن نەبىر رەجيسسەرلەرىنىڭ فيلمدەرى جازىلعان العاشقى VHS, كەيىنىرەك Betacam بەينەكاسسەتالارى پايدا بولا باستادى. مىنە, وسى كەزدە كينوتانۋشى, ۇستازىمىز راۋشان وسپانوۆا فيلمدەر قورىن جيناۋعا ۇسىنىس بىلدىرەدى. ارينە جاڭالىقتى, جاڭاشىلدىقتى ءاردايىم جانى سۇيەتىن كافەدرا مەڭگەرۋشىسى گۇلجان قۇرمانعاليقىزى بۇل ۇسىنىستى قولداي كەتەدى. ءسويتىپ, كوپ ۋاقىت وتپەي-اق №116 اۋديتوريا بولاشاق كينوگەرلەر ءۇشىن جۇماق مەكەنگە اينالىپ سالا بەردى, ويتكەنى ونداعى شكافتىڭ سورەلەرىندە الەم كينوسىنىڭ نەبىر جاۋhارلارى جازىلعان كاسسەتالار ءتىزىلىپ تۇراتىن. بۇل فيلمدەر قورىنىڭ سول جىلدارى كينو ماماندارىن, سونىڭ ىشىندە كينوتانۋشىلاردى دايارلايتىن كافەدراعا تيگىزگەن كومەگى زور بولدى.
گۇلجان قۇرمانعاليقىزى كينوتانۋ شەبەرحاناسىنىڭ جەتەكشىلىگى جانە كافەدرا مەڭگەرۋشىلىگىمەن بىرگە شىعارماشىلىعىن دا قاتار الىپ ءجۇردى. ءباسپاسوز بەتتەرىندە قازاق كينوسى تۋرالى ماقالالارى مەن ءتۇرلى تاقىرىپتارعا ارنالعان سۇحباتتارى ءجيى جاريالانىپ تۇردى. 2000 جىلى مۇحتار اۋەزوۆ شىعارمالارىنىڭ ەكراندالۋ ماسەلەلەرى ارنايى زەرتتەلگەن «اۋەزوۆ جانە كينو» اتتى مونوگرافياسى جارىق كوردى. سونداي-اق 2005 جىلى جارىق كورگەن «قازاق كينوسىنىڭ تاريحى» اتتى قازاق تىلىندەگى العاشقى وقۋلىقتىڭ اۆتورلارىنىڭ ءبىرى ءارى ونداعى قازاق كوركەمسۋرەتتى كينوسىنىڭ تاريحى تۋرالى ءبولىمنىڭ اۆتورى بولدى. بۇلاردان بولەك ستۋدەنتتەرگە ارنالعان قانشاما وقۋ-ادىستەمەلىك قۇرالداردى جاريالادى. ەلىمىزدىڭ كينوپەداگوگيكا سالاسىنا سىڭىرگەن تاعى دا باسقا كوپتەگەن ماڭىزدى ەڭبەك ەلەۋسىز قالماي, ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىنىڭ «ى.التىنسارين اتىنداعى توسبەلگىسىمەن» ماراپاتتالدى.
ۇستازى, قازاقستانداعى كاسىبي كينوتانۋدىڭ نەگىزىن قالاۋشى, بەلگىلى كينوتانۋشى باۋىرجان نوگەربەكتىڭ مەكتەبىنەن تۇلەپ ۇشقان گۇلجان قۇرمانعاليقىزىنىڭ قازاق كينوسىن زەرتتەۋ سالاسىنا, كينوپەداگوگيكاعا قوساتىن ۇلەسى, بولاشاق جوسپارلارى ءالى دە كوپ ەدى. بىراق امال نەشىك... «جازمىشتان وزمىش جوق» دەيدى, وسى جىلعى ناۋرىز ايىنىڭ سوڭىندا سۇم اجال ورتامىزدان الىپ كەتتى.
بۇگىنگى كينوپەداگوگيكادا, كينووندىرىسىندە, تەلەۆيدەنيەدە, كينوفەستيۆالداردا ت.ب. جەمىستى ەڭبەك ەتىپ جۇرگەن قانشاما شاكىرتتەرى, قۇرمەتتەيتىن دوستارى مەن ارىپتەستەرى بار گۇلجان قۇرمانعاليقىزىنىڭ قازاق كينوسى, كينوتانۋ سالاسى ءۇشىن ەتكەن ەڭبەگى ەشقاشان ۇمىتىلمايتىنىنا كامىل سەنەمىز!
نازيرا راحمانقىزى,
كينوتانۋشى,
قازاق ۇلتتىق ونەر ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى
