قازاقستان • 15 ماۋسىم, 2022

ۇلتتىڭ ۇيىسۋى

1050 رەت
كورسەتىلدى
3 مين
وقۋ ءۇشىن

وسىدان 105 جىل بۇرىن ورىنبوردا الاش وردانىڭ قۇرىلتايى ءوتتى. بۇل – جاڭا ۇلتتىق ۇكىمەتتىڭ ىرگەتاسىن قۇرۋعا جاسالعان العاشقى قادامداردىڭ ءبىرى ەدى. سول كەزدە الاش قايراتكەرى ءاليحان بوكەيحان «قازاققا ۇيىمداسۋ كەرەك», «قازاق بولىپ قامدانۋ قاجەت» دەپ, ەل تاعدىرىنا ىقپال ەتەتىن ەسىمدەرگە قۇرىلتاي جونىندە حات جولداعان ەكەن.

ۇلتتىڭ ۇيىسۋى

سۋرەتتى تۇسىرگەن ەرلان ومار, «ەQ»

بۇگىن ۇلىتاۋدا باس قوساتىن تاريحي قۇرىلتايدا دا قازاق بولىپ قامدانۋدىڭ ءبىر قامى قولعا الىنىپ جاتىر. بۇل دا – تۇپتەپ كەلگەندە الاشتىقتار اڭساعان ۇلتتىق مەملەكەت قۇرۋعا جاسالعان قادامنىڭ, ۇلت مۇددەسىن بەكەمدەتە تۇسەر العىشارتتاردىڭ ءبىرى.

ەل پرەزيدەنتى ۇلتتىق قۇ­رىل­تاي قۇرۋ تۋرالى جار­لىققا قول قويىپ, ونىڭ ەرەجەسى مەن قۇرامىن بەكىتتى. قۇرىلتايدىڭ قۇرامىنا ەركىن ويلى, تاۋەلسىز, ايتارى بار ازاماتتار ەندى. ەڭ باس­تىسى, بۇقارا مەن بيلىك اراسىندا ديالوگ ورناتۋدىڭ ءتيىمدى تە­تىگى وڭ جولعا قويىلدى. ەن­دىگى مىندەت – ۇلت بولىپ ۇيى­­سۋدىڭ جولىن انىقتاۋ, ەل تاع­دىر تارازىسىنىڭ قاي با­عىت­قا بەت العانىن ساراپ­تاپ, وڭ جولىن كورسەتۋ. ال تۇتاس ءبىر مەملەكەتتىڭ تاع­دىر تارازىسىنىڭ قايدا قا­راپ اۋاتىنى بيلىك باسىندا وتىر­عان ازاماتتار مەن حا­لىق تاع­دىرىنا جاۋاپتى تۇلعا­لار­دىڭ تاعدىرشەشتى ماسەلەنى قالاي تارقاتارىنا بايلانىستى. 

ۇلتتىق قۇرىلتاي ەلدىك ىستە بىرلىگى بەكەم, ىرگەسى اجى­­را­مايتىن ءبۇتىن ءبىر قۇرى­­لىمعا اينالا الا ما؟ شىنى كەرەك, بايراقتى باس­تا­مانىڭ باسى-قاسىنان تا­بىل­عان ۇلتجاندى ازامات­تاردىڭ, ەلدىڭ مۇڭ-مۇقتا­جى مەن حالىقتىڭ ماسە­لە­­سىن جەتكىزىپ جۇرگەن تۇلعا­لار­دىڭ اتى-ءجونىن وقىعاننان كەيىن بۇل سۇراققا دا جاۋاپ تابىلعانداي بولدى.

ۇلتتىق قۇرىلتايدىڭ ال­عاشقى جيىنى قازاق ءۇشىن قاسيەتتى مەكەن – ۇلىتاۋدان باستاۋ الۋىنىڭ ءوزى كوڭىلگە سەنىم ۇيالاتادى. بىلە بىلگەنگە بۇل دا ۇلكەن جاقسىلىقتىڭ بەلگىسىندەي. ۋاقىت تالابى مەن كۇن تارتىبىنە قويىلعان سۇراقتارعا وراي قۇرىلتاي قۇرامى وزگەرىپ تۇراتىنى – دۇرىس ءۇردىس. ونىڭ ۇستىنە قاراپايىم جۇرت قۇرىلتايعا دەگەن ۇسىنىس-تىلەگىن جولداي الاتىن ارنايى ونلاين-پلاتفورما قۇرىلاتىنى – قوعامداعى وزەكتى ماسەلەنىڭ ەشقايسىسى قالتارىستا قالمايدى دەگەندى بىلدىرەدى.

مەملەكەت باسشىسى رەفەرەندۋم قورىتىندىسى بو­يىنشا قازاقستان حالقىنا جاساعان ۇندەۋىندە ۇلتتىق قۇرىلتاي قۇرۋ تۋرالى باس­تاما كوتەرىپ, وسىلايشا ازا­مات­تاردىڭ مەملەكەت ىسىنە ات­سالىسۋ مۇمكىندىگى ارتا تۇسە­تىنىن ايتقان ەدى. «شىن مانىن­دە, ەلىمىزدىڭ تاع­دىرى – ار­قاي­سىمىزدىڭ قولى­مىزدا», دەدى بۇل جونىن­دە پرەزيدەنت. ال قۇرىل­تايدا «جالپىۇلتتىق قۇن­دى­لىقتاردى نىعايتا وتىرىپ, قوعامدى ودان ءارى ۇيىس­­تىرۋعا باعىتتالعان ۇزاق­مەر­­زىمدى ماسەلەلەر تال­ق­ى­لا­ناتىنىن» ەسكەرە­تىن بولساق, بۇل ماڭىزدى قادامدا دا جاڭا قازاقستاننىڭ ىرگەتاسى قالانىپ جاتقانىنىڭ تاعى ءبىر دالەلى بولار.

ءسوز باسىندا الاش ارىس­تارى­نىڭ قازاق قوعامىن ۇيىم­داستىرىپ, سوڭىنان ەرتىپ, مەملەكەتتىك يدەيا تاراتۋدى قۇرىلتاي ارقىلى ىسكە اسىرعىسى كەلگەنىن ايت­تىق. تاريحتا قازاق جەرىن­دە 60-تان استام قۇرىل­تاي وتكەنى بەلگىلى. ءار قۇرىل­تايدا الاش­تىقتاردىڭ جان­كەش­تىلىگى جاتىر. حالىقتى بىر­لىك­كە باستاعان ءار جيىن­نىڭ ار­قالاعان جۇگى بار. ونىڭ ەڭ باستىسى – ەل بولاشاعىن جار­قىن ەتۋ, حالىقتىڭ ءوسىپ-وركەندەۋىنە سەپ بولۋ. ەن­دەشە ۇلىتاۋدان باستاۋ ال­عان بۇل ۇلتتىق قۇرىلتاي ەل تاع­دىرىنا ىقپال ەتەر جيىن­عا اينالسىن دەپ تىلەيمىز.

سوڭعى جاڭالىقتار