كوللاجدى جاساعان امانگەلدى قياس, «EQ»
ول مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسى بويىنشا الەۋمەتتىك كومەك كورسەتۋدىڭ اشىقتىعى مەن وبەكتيۆتىلىگىن قامتاماسىز ەتۋ, سونداي-اق ەڭبەككە ىنتالاندىرۋ ماقساتىندا 2020 جىلدان باستاپ قازاقستاندا ااك كورسەتۋدىڭ جاڭا تاسىلدەرى ەنگىزىلگەنىن ەسكە سالدى.
«بۇل – تابىسى وڭىرلىك ەڭ تومەنگى كۇنكورىس دەڭگەيى مولشەرىنىڭ 70%-ىنان اسپايتىن ازاماتتارعا توقسان سايىن الەۋمەتتىك كومەك تاعايىنداۋ (وتباسىنىڭ ءاربىر مۇشەسىنە ايىنا ورتا ەسەپپەن 10 270 تەڭگە), تۇرمىسى تومەن وتباسىلاردىڭ 1 جاستان 6 جاسقا دەيىنگى بالالارىنا ازىق-ت ۇلىك جانە تۇرمىستىق حيميا جيىنتىعى تۇرىندەگى كەپىلدىك بەرىلگەن الەۋمەتتىك توپتاما (الەۋمەتتىك توپتاما) ۇسىنۋ ء(بىر بالاعا ايىنا ورتا ەسەپپەن 8 مىڭ تەڭگەگە دەيىن). وسى رەتتە ااك الاتىن وتباسىلارعا ومىرلىك قيىن جاعدايدان شىعۋ بويىنشا جاردەم شارالارى كورسەتىلەدى. اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك, بۇل مەملەكەتتىڭ ۋاقىتشا قولداۋى. ونىڭ باستاپقى ماقساتى – جۇمىسقا قابىلەتتى وتباسى مۇشەلەرىن جۇمىسقا ورنالاستىرۋ, ءوز ءىسىن اشۋعا ىنتالانعان وتباسىلارعا گرانتتار بەرۋ, كاسىپكەرلىك باستامانى قولداۋ, قاجەت بولعان جاعدايدا بىلىكتىلىكتى ارتتىرۋ كۋرستارىنا جىبەرۋ ارقىلى تابىسى از وتباسىلاردى كەدەيلىك جاعدايىنان شىعارۋعا قول جەتكىزۋ», دەدى ا.نيازوۆ.
ونىڭ ايتۋىنشا, بىلتىر ااك-ءتى جالپى سوماسى 65,6 ملرد تەڭگەگە 198,4 مىڭ وتباسى (990,5 مىڭ ادام), بيىلعى 1 مامىرداعى جاعداي بويىنشا 18,8 ملرد تەڭگەگە 111,4 مىڭ وتباسى (571,1 مىڭ ادام) الدى. وڭىرلىك بولىنىستە 2021 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ااك الۋشىلاردىڭ ەڭ كوپ سانى شىمكەنت قالاسىندا – 47,2 مىڭ وتباسى (23,8%), تۇركىستان وبلىسىندا – 42,9 مىڭ وتباسى (21,7%) جانە الماتى وبلىسىندا – 22,6 مىڭ وتباسى (11,4%) بايقالادى. ااك الۋشىلار سانى ەڭ از وڭىرلەر قاتارىندا سولتۇستىك قازاقستان وبلىسى – 2,7 مىڭ وتباسى (1,3%) جانە اتىراۋ وبلىسى – 1,6 مىڭ وتباسى (0,8%). كومەك الۋشىلار قۇرىلىمىندا باسىم كوپشىلىگى بالالار ۇلەسىنە تيەسىلى – 63,1% نەمەسە 623,9 مىڭ ادام. 18,3% نەمەسە 181,6 مىڭ ادام – جۇمىس ىستەيتىن ازاماتتار; 10,2% نەمەسە 101,4 مىڭ ادام – بالالاردى, قارت ادامداردى, مۇگەدەكتىگى بار ادامداردى كۇتەتىن ادامدار; قالعان 8,4%-ى ازاماتتاردىڭ باسقا ساناتتارىنا تيەسىلى.
«بيىلعى 1 مامىرداعى جاعداي بويىنشا, اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك الىپ وتىرعان 571,1 مىڭ ادامنىڭ 63,6%-ى نەمەسە 363,1 مىڭى – 18 جاسقا دەيىنگى بالالار. بۇل رەتتە جۇرگىزىلگەن تالداۋ ناتيجەلەرىنە سايكەس, ااك الۋشى وتباسىلاردىڭ 99%-دا كەمىندە ءبىر بالاسى بولادى. كومەك الۋشى وتباسىلار اراسىندا كوپبالالى وتباسىلار – 40,4% (44 966 كوپبالالى وتباسى). بۇل وتكەن جىلدىڭ كورسەتكىشىنەن 2,5%-عا جوعارى (37,9%)», دەپ اتاپ ءوتتى ا.نيازوۆ.
الەۋمەتتىك كومەك دەپارتامەنتىنىڭ ديرەكتورى تابىسى از وتباسىلاردىڭ ءال-اۋقاتىن ارتتىرۋ تۇراقتى نەگىزدە بارلىق ەڭبەككە قابىلەتتى ااك الۋشىلاردى جۇمىسپەن قامتۋعا جاردەمدەسۋ بويىنشا جۇمىس جۇرگىزىلىپ جاتقانىن اتاپ ءوتتى. وسىلايشا, 2021 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا جۇمىسپەن قامتۋ شارالارىمەن شارتتى اتاۋلى كومەك الاتىن 160,6 مىڭ وتباسىنىڭ 273,4 مىڭ ەڭبەككە قابىلەتتى تۇلعالارىنىڭ ىشىنەن 206,5 مىڭ ادام قامتىلدى. وسى جىلى ەلىمىزدە 199,8 مىڭنان استام ادامعا جۇمىسپەن قامتۋ ءىس-شارالارى بويىنشا كومەك كورسەتۋ كوزدەلگەن. ونىڭ ىشىندە ەلەكتروندى ەڭبەك بيرجاسى ارقىلى بوس جۇمىس ورىندارىنا جۇمىسقا ورنالاستىرۋ, ءوز ءىسىن اشقىسى كەلەتىن ازاماتتار ءۇشىن 20,3 مىڭنان استام گرانت, جاستار پراكتيكاسىنا 22 مىڭ جولداما كوزدەلگەن, وقۋ ورىندارىن بىتىرگەن ازاماتتار ءۇشىن 3 مىڭ العاشقى جۇمىس ورنى كوزدەلگەن, 36 مىڭ ادام بىلىكتىلىكتى ارتتىرۋ كۋرستارىنان وتە الادى, 16,6 مىڭ ۋاقىتشا جۇمىس ورىندارىن اشۋ, قوعامدىق جۇمىستاردا 52,1 مىڭ ۋاقىتشا ورىن, 8,1 مىڭ ادام ءۇشىن جۇمىس كۇشى ارتىق وڭىرلەردەن جۇمىس كۇشى تاپشى وڭىرلەرگە كوشۋگە سۋبسيديالار بەرىلەدى.
«2020 جىلى قابىلدانعان ءىس-شارالاردىڭ ناتيجەسىندە اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك العان 184,7 مىڭ وتباسىنىڭ ىشىنەن ءوز ءومىرىن قالىپقا كەلتىرۋ ءۇشىن بەرىلگەن مۇمكىندىكتى تابىستى پايدالانعان 47,4 مىڭ وتباسى كەدەيلىك جاعدايىنان شىقتى. 2021 جىلى ااك العان 198,4 مىڭ وتباسىنىڭ 51,4 مىڭى كەدەيلىك جاعدايىنان شىقتى», دەدى دەپارتامەنت ديرەكتورى.
ول سونداي-اق 2021 جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىنشا 1 جاستان 6 جاسقا دەيىنگى تابىسى از وتباسىلاردان شىققان 259,4 مىڭ بالا تۇرمىستىق حيميا جانە ازىق-ت ۇلىك جيىنتىعى تۇرىندە الەۋمەتتىك توپتامامەن قامتاماسىز ەتىلگەنىن, وسى جىلدىڭ 4 ايىندا – 144,6 بالا قامتاماسىز ەتىلگەنىن ايتتى جانە سىبايلاس جەمقورلىق تاۋەكەلدەرىن تومەندەتۋ جانە ۇزدىك ناتيجەلەرگە قول جەتكىزۋ ماقساتىندا ااك كورسەتۋ تەتىگىن جەتىلدىرۋ بويىنشا تۇراقتى نەگىزدە جۇمىس جۇرگىزىلىپ جاتقانىن اتاپ ءوتتى.
«2021 جىلدىڭ قازان ايىنان باستاپ اقمولا وبلىسىنىڭ اقكول اۋدانى مەن نۇر-سۇلتان قالاسىندا «ازاماتتارعا ارنالعان ۇكىمەت» مەملەكەتتىك كورپوراتسياسى» كەاق ارقىلى اتاۋلى الەۋمەتتىك كومەك تولەۋ بويىنشا قاناتقاقتى جوبانى ىسكە اسىرۋ باستالدى. وسى جىلدىڭ اقپان ايىنان باستاپ قاناتقاقتى جوبانىڭ گەوگرافياسى ەلدىڭ 2 وڭىرىنەن 8 وڭىرىنە دەيىن كەڭەيتىلدى. كەلەسى كەزەڭدە, مامىردان جەلتوقسانعا دەيىن جوبانى ىسكە اسىرۋعا رەسپۋبليكانىڭ بارلىق ءوڭىرىن قوسۋ جوسپارلانۋدا», دەدى الەۋمەتتىك كومەك دەپارتامەنتىنىڭ ديرەكتورى.