كوللاجدى جاساعان امانگەلدى قياس, «ەQ»
«سامۇرىق-قازىنا» اق ساتىپ الۋ ادىستەمەسى سەكتورىنىڭ مەڭگەرۋشىسى يۋليا ارحيپوۆانىڭ ايتۋىنشا, جاڭا ساتىپ الۋ ەرەجەلەرى بيزنەس-قاۋىمداستىقپەن, ونىڭ ىشىندە «اتامەكەن» ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پالاتاسىمەن, قارجى مينيسترلىگىمەن, باسەكەلەستىكتى قورعاۋ جانە دامىتۋ اگەنتتىگىمەن, پرەزيدەنت اكىمشىلىگىمەن بىرلەسىپ ازىرلەنگەن. الەۋمەتتىك جەلى ارقىلى تۇسكەن پىكىرلەر دە ەسكەرىلىپتى.
– جاڭارتىلعان ساتىپ الۋ ەرەجەلەرى «سامۇرىق-قازىنا» قوعامدىق كەڭەسىنىڭ 22 ساۋىردە بيزنەس قوعامداستىقپەن بىرلەسە وتكىزگەن وتىرىسىندا تالقىلاندى. كاسىپكەرلەردىڭ كوبى قوردىڭ بۇگىنگى ساتىپ الۋ جۇيەسى باسقا جۇيەلەرمەن سالىستىرعاندا بارىنشا تۇسىنىكتى, انىق ءارى اشىق, بيزنەس ءۇشىن قولايلى ەكەنىن اتاپ ءوتتى, – دەدى يۋ.ارحيپوۆا.
«سامۇرىق-قازىنا كونتراكت» جشس باس ديرەكتورى مۇرات تۇرعانباەۆتىڭ ايتۋىنشا, قازىردىڭ وزىندە ساتىپ الۋ دەرەكتەرىن ماشينا وقيتىن فورماتتا اشىق قولجەتىمدىلىككە بەرۋ ءۇشىن ارنايى فۋنكتسيا ىسكە قوسىلعان (zakup.sk.kz). ەندى كەز كەلگەن ادام قور كومپانيالارىنىڭ بارلىق ساتىپ الۋلارىن ءتۇرلى پارامەترلەر بويىنشا تالداي الادى.
– تەندەر ناتيجەلەرىنە شاعىمدانۋ ينستيتۋتى دا ەنگىزىلدى. ەندى وتكەن تەندەردىڭ ناتيجەسىنە قاناعاتتانبايتىن كاسىپكەر اپەللياتسيالىق شاعىم تۇسىرە الادى. بارلىق شاعىم zakup.sk.kz ۆەب-پورتالىندا اشىق جاريالانادى. سونىمەن قاتار قوردىڭ ساتىپ الۋ دەرەكتەرىن سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل اگەنتتىگى مەن باسەكەلەستىكتى قورعاۋ جانە دامىتۋ اگەنتتىگى تەكسەرەدى. «سامۇرىق-قازىنانىڭ» بارلىق تاۋارلاردى, جۇمىستار مەن قىزمەتتەردى ساتىپ الۋىنا كەز كەلگەن ادام قاتىسا الادى. بۇگىندە ءبىزدىڭ جۇيەدە 70 مىڭنان استام پايدالانۋشى تىركەلدى, – دەدى م.تۇرعانباەۆ.
ونىڭ ايتۋىنشا, وتاندىق تاۋار وندىرۋشىلەردى قولداۋدىڭ ءتيىمدى تەتىكتەرىنىڭ ءبىرى – قازاقستاندا جاڭا وندىرىستەردى قۇرۋدى ىنتالاندىراتىن يمپورتتى الماستىرۋ باعدارلاماسى. قولداۋ تاسىلدەرىنىڭ ءبىرى وففتەيك كەلىسىمشارتتار, ياعني ءالى وندىرىلمەگەن ءونىمدى ساتىپ الۋ وپەراتسيالارى ءۇشىن قارجى كوزدەرىن تارتۋ. «سامۇرىق-قازىنا» قورى مۇنداي كەلىسىمشارتتاردى ساتىپ الۋلارعا ءبىرىنشى بولىپ ەنگىزىپ وتىر.
بۇگىنگى تاڭدا 54 جوبا ماقۇلدانىپ 82,2 ملرد تەڭگەگە 192 وففتەيك شارت جاسالعان. اشىقتىقتى ارتتىرۋ ءۇشىن قازاقستاندا ءالى وندىرىلمەيتىن 4,15 مىڭ تازا يمپورت پۋلى تىزىمدەلدى. بۇل – ءوندىرىس كىلتتەرىن جاساۋدان باستاپ مۇناي وڭدەۋگە ارنالعان كاتاليزاتورلارعا دەيىنگى جوبالار. كەز كەلگەن ادام ولارمەن «سامۇرىق-قازىنا كونتراكت» جانە svoyzavod.kz سايتتارىندا تانىسا الادى. قور الداعى ۋاقىتتا ونى وتاندىق كومپانيالار ازىرلەپ شىعارادى دەپ سەنەدى.
– جەرگىلىكتى تاۋار وندىرۋشىلەرگە ايتارلىقتاي باسىمدىق بەرىلىپ وتىر. ولار كەپىلدىڭ بارلىق تۇرىنەن بوساتىلدى. ولارعا شارت سوماسىنىڭ كەمىندە 30 پايىزى مولشەرىندە اۆانس تولەنىپ, تەندەردە جەڭىلدىكتەر قاراستىرىلعان. جەتكىزىلگەن تاۋارلارعا وتەم تولەۋ مەرزىمى 5 جۇمىس كۇنىنە دەيىن قىسقارتىلدى. وتاندىق تاۋار وندىرۋشىلەردەن ساتىپ الىناتىن بارلىق تاۋاردى جەتكىزۋدىڭ ەڭ قىسقا مەرزىمى كەمىندە 60 كۇن, كۇردەلى تاۋارلار ءۇشىن كەمىندە 120 كۇن دەپ بەلگىلەندى. پروگراممالىق قامتاماسىز ەتۋ مەن IT ونىمدەرىن ساتىپ الۋ دا تەك وتاندىق وندىرۋشىلەردەن جۇزەگە اسىرىلادى, – دەپ ناقتىلادى يۋ.ارحيپوۆا.
قور وكىلدەرىنىڭ ايتۋىنشا, ءبىر كوزدەن ساتىپ الۋلار سانى 34-تەن 20-عا دەيىن نەمەسە 41 پايىزعا قىسقارعان. سونىڭ ناتيجەسىندە, 400 ملرد تەڭگەگە جۋىق ساتىپ الۋ باسەكەلەستىك ورتاعا بەرىلدى. بۇل تاراپتا قارجى مينيسترلىگىمەن, باسەكەلەستىكتى قورعاۋ جانە دامىتۋ اگەنتتىگىمەن, ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پالاتاسىمەن بىرلەسە وتىرىپ باسەكەگە قابىلەتتى ەمەس ساتىپ الۋلاردى ازايتۋ بويىنشا جۇمىس جالعاسۋدا.
– مىسالى, باسەكەلەستىكتەن تىس ساتىپ الۋلار تىزبەسىنەن ستراتەگيالىق ينۆەستيتسيالىق جوبالاردى ىسكە اسىرۋ شەڭبەرىندەگى تاۋارلاردى, جۇمىستار مەن قىزمەتتەردى ساتىپ الۋ, تەلەكوممۋنيكاتسيا اكتيۆتەرى مەن جابدىقتارىن, مەرزىمدى باسىلىمداردى, ۇيالى بايلانىس وپەراتورلارىنىڭ قىزمەتىن, مەديتسينالىق تەكسەرۋلەر جانە باسقا دا جۇمىستار مەن قىزمەتتەردى ساتىپ الۋ الىنىپ تاستالدى. ەندى بۇلاردىڭ بارلىعى باسەكەلەستىك ارقىلى جۇزەگە اسىرىلادى. مۇنداي ساتىپ الۋدى ازايتۋدىڭ ءمانى زور. توپ ىشىندە ساتىپ الۋلاردىڭ الەۋمەتتىك قۇرامداس بولىگى بار. قور وندىرىستىك كاسىپورىنداردىڭ ەڭبەك ۇجىمدارى الدىندا جاۋاپتى. سوندىقتان ءبىز ءتيىستى مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ قاتىسۋىمەن مۇنداي ساتىپ الۋلاردى ازايتۋدى جۇيەلى تۇردە جالعاستىرا بەرەمىز, – دەدى يۋ.ارحيپوۆا.
ساتىپ الۋدىڭ اشىقتىعىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان شارالاردى كۇشەيتۋ ءۇشىن zakup.sk.kz ساتىپ الۋ ۆەب-پورتالى ۇلتتىق پالاتا جانە قارجى مونيتورينگى اگەنتتىگىمەن ينتەگراتسيالاندى. بۇعان قوسا قوردىڭ جانە ەنشىلەس ۇيىمداردىڭ ساتىپ الۋلارى تۋرالى مالىمەتتەردى سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى ءىس-قيمىل اگەنتتىگى جانە باسەكەلەستىكتى قورعاۋ جانە دامىتۋ اگەنتتىگىمەن قامتاماسىز ەتۋدىڭ ينتەگراتسيا ماسەلەسىن قاراستىرۋدا. الەۋەتتى جەتكىزۋشىلەردىڭ سالىقتارى بويىنشا مالىمەتتەردى مەملەكەتتىك كىرىستەر كوميتەتىنەن الىپ وتىرۋ دا جوسپارلانعان. مۇنداي ينتەگراتسيا باعانىڭ نەگىزسىز وسۋىنە, ساتىپ الۋ ءادىسىن تاڭداۋدىڭ نەگىزدىلىگىن باقىلاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. سونداي-اق ىقتيمال بۇزۋشىلىقتاردى انىقتاۋ ماقساتىندا باقىلاۋشى ورگانداردىڭ جۇمىسىن جەڭىلدەتەدى.
ەسكە سالا كەتەيىك, 2022 جىلدىڭ 1 ساۋىرىنەن باستاپ «سامۇرىق-قازىنا» اق ساتىپ الۋدىڭ جاڭا ءتارتىبىن ەنگىزدى. بارلىق ساتىپ الۋلار بۇرىنعىداي توعىز ەمەس, ءبىر قۇجاتپەن رەتتەلە باستادى. وتاندىق كاسىپكەرلەردى قولداۋ كۇشەيتىلدى, بيزنەسكە كەدەرگىلەر جويىلدى, سىبايلاس جەمقورلىق تاۋەكەلدەرى بارىنشا ازايتىلدى.