ارعى بابالاردىڭ اڭ ءستيلى اتانعان ايشىعى مەن ورنەگىنەن دە, التىن كيىمدى ساق جاۋىنگەرىنىڭ ونە بويىنان دا, تەمىر داۋىرىندەگى ەسكەرتكىشتەردەن دە بارىس بەينەسىن كورەمىز. بارىس ايباتتىلىق پەن قايراتتىڭ, تەكتىلىك پەن مىقتىلىقتىڭ, وجەتتىك پەن ومىرشەڭدىكتىڭ, ەلدىك پەن ەرلىكتىڭ, تىنىشتىق پەن جايلىلىقتىڭ سيمۆولى بولعانىن بايقايمىز. وسىدان ەكى مۇشەل بۇرىن, 1986 جىلدىڭ جەلتوقسانىندا وتارشىل جۇيەنىڭ وزبىرلىعىنا قارسى اتىلعان جاستاردىڭ وتتى كوزىنەن دە وسى بارىستىڭ رۋحىن كورگەن جوق پا ەدىك؟!. سول جىل دا بارىس جىلى بولاتىن. «بارىس جىلى – نامىس جىلى» دەگەن ءسوز دە سودان بەرى ارتىقشا ءمان العان. وزگەرىستى تالاپ ەتكەن ورىمدەي وسكەلەڭ جاستاردىڭ وجەتتىگىن دە بارىسقا بالاعانبىز.
بىزدەن ىلگەرىدە وتكەندەر بارىس جىلىن بىرلىك جىلى دەگەن ەكەن. بىرلىك, ابايعا سۇيەنگەندە, اقىلعا بىرلىك. ار مەن نامىستاعى بىرلىك, ادامدىق پەن ادالدىقتاعى بىرلىك, سەنىم مەن سەرتكە بىرلىك, ماقسات پەن مۇراتتاعى بىرلىك, مۇددەگە بىرلىك. ءبىر بايراقتىڭ استىنداعى ءبىرتۇتاس بايتاق ەلدىڭ بىرلىگى. ۇلان-عايىر قازاق دالاسى ۇلىستىڭ ۇلى كۇنىن قارسى العاندا ءبىز وسى بىرلىكتى كوردىك.
قاڭتار قاسىرەتىنەن قامكوڭىل بولعان ەلدىڭ قايتا سەرپىلگەنىن سەزىندىك. كۇن مەن ءتۇن تەڭەلەر قاستەرلى مەزەتتىڭ قارساڭىندا مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى توقاەۆ ۇلىستىڭ ۇلى مەيرامى – ناۋرىز مەرەكەسىن تويلاۋدىڭ جاڭا فورماتىن ۇسىندى.
ۇلىستىڭ ۇلى كۇنىنىڭ ءمانىن ارتتىرىپ, مەملەكەتتىك ماراپاتتاردى تاپسىردى. ادەتتە جىل سوڭىندا بەرىلەر ماراپاتتاردىڭ جىل باسىندا بەرىلۋى دە ناۋرىز مەرەكەسىنىڭ ناقىشىنا ناقىش قوستى. الاش بالاسىنىڭ ارداقتى قۇندىلىقتارىنىڭ اق بەسىگى – الماتى شاھارىنا ارنايى باردى. الاكوڭىل بولعان الماتىلىق قاۋىمنىڭ ورتاسىنا بارىپ, وردالى جيىن وتكىزدى. ەل قۇشاعىندا ەمىن-ەركىن, قاتارلاسىپ, قاپتالداسىپ ءجۇردى, ەتەنە ارالاستى, ەلدىكتىڭ, بىرلىكتىڭ ءسوزىن ايتتى. قورعانعان جوق, قولداستى, بولەكتەنگەن جوق, بىرىگە ءتۇستى. وسى ارقىلى مەملەكەت باسشىسى ءوزىنىڭ شىنايى حالىقتىق پرەزيدەنت ەكەنىن كورسەتتى.
«جاڭا قازاقستان: جاڭارۋ مەن جاڭعىرۋ جولى» اتتى 16 ناۋرىزدا جاساعان جولداۋىندا دا ەلدى ۇلكەن وزگەرىستەر كۇتىپ تۇرعانىن مەڭزەگەن ەدى. سول وزگەرىستەردىڭ رۋحىن سەزىنە باستادىق. «اسسالاۋماعالەيكۇم» دەپ باستالعان الماتىداعى ءسوزدى تىڭداعان ساتتە ەلدىڭ دە, ەل باسشىسىنىڭ دا نار ەمەس, ار عانا كوتەرەتىن ءۇش جىلدى ارتقا تاستاپ, الداعى جاڭا قازاقستانعا جان-تانىمەن ۇمتىلىپ تۇرعانىن اڭعارماۋ مۇمكىن ەمەس ەدى.
سول ساتتەن ءۇش جىل بۇرىن, 2019 جىلدىڭ 20 ناۋرىزى كۇنى قاسىم-جومارت كەمەل ۇلى توقاەۆ قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتى مىندەتىن اتقارۋشى بولىپ تاعايىندالعان ەدى. ويلى دا سويلى, قيىندىعى مەن قاۋىپ-قاتەرى, ازابى مەن مەحناتى قاتار كەلگەن وسى ءۇش جىل ەل جادىندا ەرەكشە قالارى بەلگىلى. وسى ۋاقىت ەلگە دە, ەل باسشىسىنا دا جەڭىل تيگەن جوق. قيىن كۇندەردىڭ قامىتىن شەشىپ, كۇردەلى كەزەڭنىڭ كۇرمەۋىن تارقاتىپ, ەل قالاعان ەرەن كۇندەرگە دەگەن ۇمتىلىس – ۇلتتىڭ مۇراتى. ابدىراتقان ارىستاعى جارىلىس, قوردالانعان قورداي ماسەلەسى, تورىقتىرعان تارازداعى جارىلىس, ءۇش جىلعا سوزىلعان پاندەميا, قاسىرەتتى قاڭتار وقيعاسى ءبارىمىزدى ءارى-ءسارى كۇيگە ءتۇسىرىپ, ابدەن تيتىقتاتقان, وزەككە وت سالعان جاي ەدى.
وسىنىڭ ىشىندە ەڭ قاۋىپتىسى – قاڭتار قاسىرەتى بولدى. اۋەلى بەيبىت باستالعان شەرۋدە ەل تالابىن ايتتى, ەر مۇراتىن ايتتى. الەۋمەتتىڭ ارزۋى ەسكەرىلدى. ال ودان كەيىنگى استاڭ-كەستەڭنىڭ استارىندا اسكەري توڭكەرىس بولعانىن اشىق ايتۋىمىز كەرەك. ول جاعداي ەشقاشان دا ەل تولقۋىنىڭ تاساسىندا, كوپتىڭ كوتەرىلىسىنىڭ كولەڭكەسىندە قالا المايدى.
قارا كۇشكە سەنگەن سىبايلاس توپتىڭ بيلىكتى كۇشپەن باسىپ الۋعا دەگەن تالپىنىسىن اۋەلدە تاپ باسىپ تاني الماعانىمىز راس. ءتىپتى ءالى دە وسى وقيعانىڭ اق-قاراسىن اجىراتىپ, ونىڭ زاردابى مەن زالالىن تولىق سەزىنىپ ۇلگەرگەن جوقپىز. ونىڭ قانداي قورقىنىشتى قۇبىلىس ەكەنىن ۋاقىت وتە كەلە بىلەرمىز. شىندىقتىڭ بەتى اشىلعاندا كۇيزەلەرمىز, كۇيەرمىز, تۇرشىگەرمىز. اسكەري توڭكەرىس جاساۋعا ۇمتىلعاندار پرەزيدەنتكە كوپە-كورنەۋ جالعان اقپاراتتار بەردى. شىندىعى قايسى, شىلعي وتىرىگى قايسى ەكەنى بەلگىسىز وسى شىم-شىتىرىق اقپاراتتار اعىنى ءبىزدى دە شىرعالاڭعا سالدى. ال ونىڭ تەرىس پيعىلىن تانىپ, تاباندى قارسى تۇرعان قاسىم-جومارت توقاەۆ تاۋەلسىزدىك پەن تۇتاستىقتى ساقتاپ قالدى.
قۇداي بەتىن ءارى قىلسىن, ەگەر اسكەري توڭكەرىسشىلەردىڭ تۇپكى ويى جۇزەگە اسقاندا نە بولار ەدى؟ ويلاۋدىڭ ءوزى قورقىنىشتى. بىراق ويلاۋ كەرەك, ويلانۋ كەرەك.
ەڭ اۋەلى بەلگىلى ءبىر توپتارعا ۇناماعان رەفورمالار توپتاماسى توقتار ەدى, مەملەكەتتىڭ دامۋى تەجەلىپ, ارتقا شەگىنەر ەدى, الەمدىك قاۋىمداستىق توڭكەرىلىپ جاتقان جۇرتتىڭ اۋىلىن الىسقا قوندىرار ەدى. حالىقارالىق بەدەلدەن ايىرىلعان مەملەكەتىمىز ارىق بويلاعان قاعاز قايىقتاي قاڭعالاقتار ەدى. ەڭ سۇمدىعى, توڭكەرىس – ەلدىڭ تاعدىرىن تالقى مەن تالكەككە سالىپ, سوزىلمالى دەرتكە ۇلاسار ەدى. ونىڭ مىسالىن الىس-جاقىن مەملەكەتتەردەن دە انىق كورىپ وتىرمىز.
زورلىق-زومبىلىق ارقىلى بيلىككە كەلگەن توڭكەرىس ەشبىر ەلدى ۇشپاققا شىعارعان ەمەس. ۇيىعىنا تارتىپ, ۇيقى-تۇيقى كۇيگە تۇسىرەدى. دەموكراتياعا دەگەن بارلىق تالپىنىس باسىپ-جانىشتالىپ, دۇلەي ديكتاتۋرا بيلىك قۇرار ەدى. ونىڭ سىرتىندا ەل ءب ۇلىنىپ, توزعان بوزدەي سەتىنەر ەدىك. بەتىن اۋلاق قىلسىن. قۇدايشىلىعىن ايتقاندا, ءبىز وسىنداي ءبىر سۇمدىقتان, الاپات زاۋالدان امان قالدىق.
وتكەنگە سالامات. وشكەنىمىزدى جاعارمىز, ورتەلگەنىمىزدى جاڭارتارمىز, ولگەنىمىزدىڭ ءومىرىن ەل مۇراتىنىڭ جولىندا جالعاستىرارمىز. وسى قيىندىق پەن قاۋىپ-قاتەرگە تولى ءۇش جىلدا, اسىرەسە قاڭتار قاسىرەتىنە دەيىن جانە كەيىن ءبىز پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ ازاماتتىق بولمىسىنىڭ جاڭا قىرلارى اشىلعانىن كوردىك. بۇل سيپاتتار ءبىر عانا ادامنىڭ بويىندا ەمەس, تۇتاس حالىقتىڭ, اسىرەسە ءبىز ۇكىلەپ ءۇمىت كۇتىپ وتىرعان جاستاردىڭ بويىندا بولۋى كەرەك. ۇلتتىڭ جاڭا بولمىسىن قالىپتاستىرۋدا وسى تورتتاعان – ءتورت قاسيەتتى, ءتورت تىرەكتى الۋىمىز قاجەت-اق.
سانامالاساق, ءبىرىنشىسى, تازالىق. ارى دا, قولى دا تازا ادامنىڭ جولى دا تازا بولادى. بيلىككە تازا قالپىندا كەلگەن توقاەۆ سەنىمگە سەرت بەرىپ, سول تازالىعىن ساقتاپ وتىر. وعان ءبىر عانا مىسال, ناۋرىزداعى جولداۋىندا ايتىلعان پرەزيدەنتتىڭ جاقىن تۋىستارىنا ساياسي مەملەكەتتىك قىزمەت پەن كۆازيمەملەكەتتىك سەكتورداعى باسشىلىق قىزمەت اتقارۋعا زاڭ جۇزىندە تيىم سالۋ تۋرالى باستاماسى.
ەكىنشىسى, تۋرالىق. اتامىز قازاق «تۋرا بيدە تۋعان جوق, تۋعاندى بيدە يمان جوق» دەگەن. ادىلدىك, ادىلەتتىلىك پرينتسيپتەرىنە نەگىزدەلگەن قۇقىقتىق مەملەكەت قۇرۋ – پرەزيدەنتتىڭ باستى ۇستانىمى بولعانىن بىلەمىز. ءبىز مۇنىڭ كورىنىسىن ونىڭ مەريوكراتيالىق پرينتسيپتەرىنەن, جەمقورلىققا قارسى كۇرەسىنەن, ەكونوميكالىق رەفورمالارىنان, ساياسي ترانسفورماتسياسىنان كورىپ وتىرمىز.
ءۇشىنشىسى, تەرەڭدىك. ءوزىن ءوزى قازعان ادام عانا جۇرەگىنىڭ تۇكپىرىندەگى جاۋھاردى تابا الادى. ال ءوزىڭدى قازۋ ءۇشىن ءبىلىم كەرەك. پرەزيدەنتتىڭ بىرنەشە تىلگە جەتىك بولۋى, الەمدى جاقسى تانۋى, قانداي وزگەرىسكە دە ستراتەگيالىق ازىرلىگى, حالىقارالىق ۇيىمدارداعى ءىس-تاجىريبەسى, ادام تانۋى, ەل قالاۋىن ەرتە سەزىنۋى وسى تەرەڭدىكتىڭ بەلگىسى.
ءتورتىنشىسى, تاباندىلىق. قاڭتار قاسىرەتىنىڭ العاشقى كۇندەرىندە ەل كوڭىلىن ۇرەي مەن قورقىنىش بيلەگەن مەزەتتە «ەشقايدا كەتپەيمىن. مەملەكەت قۇلامايدى» دەگەن پرەزيدەنتتىڭ ءبىر اۋىز ءسوزى ەسىمىزدى جيعىزىپ, ەڭسەمىزدى كوتەرگەن ەدى. وسى تاباندىلىق قاسيەتى وسى ۋاقىت بويىنداعى كۇرەسكەرلىگىنەن, قاۋىپ-قاتەرلەرمەن بەتپە-بەت كەلۋىنەن, تۇبەگەيلى وزگەرىستەر جاساۋعا دەگەن بەتبۇرىسىنان-اق انىق كورىندى.
وسى تورتتاعان – تازالىق, تۋرالىق, تەرەڭدىك, تاباندىلىق سىندى ءتورت قاسيەت توردەگىدەن تومەندەگىگە دەيىن تۇمار بولسا, ءتورت قۇبىلاسى تەڭ ەل بولۋدىڭ دا اۋىلى الىس بولماس ەدى. سول ارقىلى جاڭا قازاقستاننىڭ جاڭا قۇندىلىقتارىنىڭ, شىنايى قۇندىلىقتارىنىڭ قاتارىن تولىقتىرا وتىرىپ, ۇلتتىڭ جاڭا بولمىسىن قالىپتاستىرارىمىز انىق.
