بۇل ماسەلەلەر Egemen Qazaqstan گازەتىندە دە ءار قىرىنان كەڭىنەن كوتەرىلدى. مەملەكەت باسشىسىنىڭ الەۋمەتتىڭ تىلەگىن الەۋمەتتىك جەلىدە دە كورىپ وتىراتىنىنا ءشۇبا جوق. سوندىقتان بۇل جولداۋ مەسسەدجدەرى «حالىق ۇنىنە قۇلاق اساتىن مەملەكەت» تۇجىرىمداماسىنىڭ ءىس جۇزىنە اساتىنىنىڭ ناقتى كورىنىسى.
ال اباي مەن شاكارىمنىڭ, مۇحتاردىڭ ەلى اتانعان سەمەيگە كەلسەك, بۇل – شىن مانىندە جەكە سۋبەكتى بولۋعا لايىق ءوڭىر. ءتىپتى بۇرىن دا جەكە گۋبەرنيا, جەكە وبلىس بولعانى تاريحتان بەلگىلى. الايدا توقسانىنشى جىلدارداعى وڭتايلاندىرۋدان سوڭ وماقاسا قۇلاعان, ەكونوميكاسى ابدەن تۇرالاعان. سول سەبەپتى جەكە وبلىس رەتىندەگى الەۋەتى تۋرالى ويلاندىق. مويىنعا مىنەتىن ماسىل (دوتاتسيالىق) ءوڭىر بولماۋى ءۇشىن مۇمكىندىكتەر بار ما؟..
سەمەي دەگەندە ەڭ اۋەلى ەت كومبيناتى ەسكە تۇسەدى. ونىڭ كونسەرۆى, شۇجىق سىقىلدى ونىمدەرى كەزىندە الەمدەگى اسكەري دەرجاۆا بولعان كسرو-نىڭ قارۋلى كۇشتەرىن ازىقتاندىراتىن. ال وعان قاجەتتى شيكىزاتتى بۇكىل وبلىس بولىپ مال سوڭىندا جۇرگەن سەمەيلىكتەردەن بولەك, بەرىسى جەتىسۋلىقتار, ءارىسى كەرەكۋلىكتەر, ءتىپتى موڭعوليادان دا مال ايداپ اكەلىپ ارەڭ تولتىراتىن. قانداي وندىرىستىك قۋات دەسەڭىزشى! ەندى وسى كومبيناتتى قايتا جاڭعىرتۋ ارقىلى وبلىستان بولەك, ماڭايداعى بىرنەشە ءوڭىردىڭ مال شارۋاشىلىعىن جولعا قويۋعا بولادى. ال نارىق – قوس قاپتالداعى رەسەي مەن قىتاي. بۇل – بۇرىن جەڭىل ونەركاسىپ ورتالىعى بولعان قالا. كەزىندە تەرى-بىلعارى كومبيناتى تاۋارلارىنىڭ داڭقى دا الىسقا كەتكەن. ەت كومبيناتىنا قوي قىزىلشاقا جالاڭاش كەلمەيدى عوي. ەتى اندا, تەرىسى مۇندا كەلەدى. بۇل دا بۇگىندە شوكەلەپ قالعان شاعىن ءوندىرىس. ياعني مال شارۋاشىلىعىن دامىتا بىلسەك, دالادا شاشىلىپ جاتقان قويدىڭ ءجۇنى مەن تەرىسىن قور قىلماي وسى كومبيناتقا وتكىزەر ەدىك. قانشاما جۇمىس ورنى, تابىس كوزى. تۇركيادان تەرلەپ-تەپشىپ تون تاسۋدى دا قويار ەدىك. سەمەيدە ارنايى تاپسىرىسپەن جۇمىس كيىمدەرى مەن كويلەك-كونشەك تىگىپ جاتقان ۇساق-تۇيەك تسەحتار دا ءبىرشاما بار. ولاردى دا ىرىلەندىرۋگە, فابريكاعا اينالدىرۋعا بولادى. ارماتۋرا زاۋىتى سىقىلدى ەسكى كاسىپورىنداردى دا جاڭعىرتۋ, قازىر جۇمىس ىستەپ جاتقان تۇرعىن ءۇي كومبيناتى, فانەر زاۋىتىنىڭ الەۋەتىن كەڭەيتۋ كەرەك. سەمەيدىڭ ايگىلى سيليكات كىرپىشى (اق كىرپىش) زاۋىتىن قايتا مودەرنيزاتسيالاۋ قاجەت. سوندا سىرتتان كەلەتىن قۇرىلىس ماتەريالدارىنىڭ دوللار قىمباتتاعان سايىن باعاسى ۇشا بەرمەيدى. قازىر سەمەيدە «سەماز» (تراكتور, اۆتوبۋس, جۇك كولىكتەرىن قۇراستىرادى), «سەمەي ينجيرينگ» (اسكەري تەحنيكا جوندەيدى) سىقىلدى زاۋىتتار بار. بۇلاردىڭ دا الەۋەتىن كوتەرۋگە بولار.
ەڭ باستىسى, الاش استاناسى اتانعان شاھاردا رۋحاني ءتۋريزمنىڭ ينفراقۇرىلىمىن جەتىلدىرۋ, تانىمالدىلىعىن ارتتىرۋ جولىندا جاڭا ىزدەنىستەر كەرەك (جيدەباي-ءبورلى قورىعى, الاش ورتالىقتارى, دوستوەۆسكي مۋزەيى, نەۆزوروۆتار كورمەسى جانە ت.ب.). سايكەسىنشە, قالانىڭ سوناۋ جىلداردان بەرى وزىمەن ءوزى قالىپ قالت-قۇلت ەتىپ ءجۇرىپ جەتىلگەن قوناقۇي, مەيرامحانا سياقتى قىزمەت كورسەتۋ سالاسى اعىلعان تۋريستەر ارقىلى جان-جاقتى دامي تۇسەدى. قالانى قاق جارىپ اعاتىن ەرتىس وزەنى مەن قاراعايلى ورمانى دا تۋريستىك تارتىمدىلىقتى ارتتىرادى. بۇرىنعى اتوم جارىلىستارى الاڭدارىن دا وسى ماقساتتا پايدالانۋعا بولادى.
قالانىڭ قازىرگى پروبلەماسى – كوممۋنالدىق ينفراقۇرىلىمىنىڭ توزىعى جەتۋى. جىلۋ جۇيەسى جەمقورلىقتىڭ جىرىنا اينالدى, كەشكە قالانى قاراڭعىلىق باسادى, قاراڭعى كوشەدە قىلمىس ءورشىپ تۇر, جول ويدىم-ويدىم, ايگىلى اسپالى كوپىرى اپاتتىق جاعدايدا, قالالىق قوعامدىق كولىك جۇيەسىندە جۇيەسىزدىك كوپ, قالادا ءالى كۇنگە ىستىق سۋ جوق (سۋدى بويلەرمەن جىلىتادى). مىنە, وسىنىڭ ءبارىن رەتتەۋ اباي وبلىسىنىڭ الداعى اتقارۋشى بيلىگىنە وڭايعا سوقپايدى.
ال اۋداندار ازىرگە قالاي بولىنەتىنى بەلگىسىز. بۇل رەتتە ەڭ نەگىزگى باسىمدىق شەكارا شەبىندەگى شاعىن اۋىلداردى ادامعا تولتىرۋ, ولارعا جۇمىس كوزىن اشۋ باعىتىندا جۇرگىزىلسە, قانەكي؟!
جالپى, سەمەي ءوڭىرىنىڭ ەكونوميكالىق-لوگيستيكالىق دامۋ مۇمكىندىگى وتە مول. سوندىقتان پرەزيدەنت ۇيعارىمى سەمەيلىكتەردىڭ جانىن جادىراتقان, سەنىمىن نىعايتقان جاڭالىق بولدى. وڭىرلەردىڭ تەڭگەرىمدى دامۋىنىڭ باستاۋى وسى بولسا كەرەك.
