الەم • 28 اقپان, 2022

ۋكراينا-رەسەي كەلىسسوزدەرى: ءتۇيىن قالاي شەشىلەدى؟

1851 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

ۋكراينانىڭ بىرنەشە قالاسىندا ۇرىس ءجۇرىپ جاتىر. ۋكراينا مەن رەسەي وكىلدەرىنىڭ اراسىندا ەكى ەل اراسىنداعى قاقتىعىستار باستالعالى بەرى العاش رەت كەلىسسوز ءوتتى.

 

ۋكراينا-رەسەي كەلىسسوزدەرى:  ءتۇيىن قالاي شەشىلەدى؟

ۋكراينا پرەزيدەنتى ۆولو­ديمير زەلەنسكي بۇل كەزدەسۋ ناتيجەسىنە ۇل­­كەن ءۇمىت ارتپايتىنىن اشىق ايت­قان. الايدا ول بەيبىتشىلىك ورنا­تۋعا نيەت­تى ەكەنىن كورسەتۋ ءۇشىن ۋكراي­نا وكىلدەرىن كەلىسسوز جۇرگىزۋگە جى­بەر­گەن.

كەلىسسوز بولادى دەگەن ۋاقىت­تا حار­كوۆ قالاسىندا كەسكى­لەسكەن ۇرىس ءجۇ­رىپ جاتتى. جا­رى­لىستار تاڭەر­تەڭ كيەۆ پەن حاركوۆتا ەستىلسە, سول­تۇستىكتەگى چەرنيگوۆ قالاسىن­داعى تۇرعىن ۇيگە زىمىران تۇس­كەن. ۋكراينا پرەزيدەنتىنىڭ اكىم­شىلىگى اتىستى دەرەۋ توقتاتىپ, رەسەي اس­كەر­­لەرىنىڭ ەل اۋماعىنان شىعا­رىلۋىن تالاپ ەتىپ وتىر. كەلىس­سوزگە قاتى­سۋشى رەسەي وكىلى ۆلا­ديمير مە­دين­سكيدىڭ ايتۋىن­شا, ماسكەۋ ەكى تاراپتىڭ مۇددە­لەرىنە ساي كەلەتىن كەلىسىمگە قول جەتكىزگىسى كەلەدى. كەز­دەسۋ
باس­تالار الدىندا ۋكراينا پرە­زي­­دەنتى ۆولوديمير زەلەن­سكي رەسەي اس­كەر­لەرىن شابۋىل­داماۋعا شاقىر­عان ەدى.

تاعى ءبىر ماڭىزدى ماسەلە,  ۋكراي­نانىڭ ەۋروپالىق وداققا قوسىلۋى تۋرالى بولىپ تۇر. زەلەنسكي ەۋرووداق مۇشەلەرىنە ءوز ەلىن ۇيىم قاتارىنا تەز ارادا قوسۋ تۋرالى ۇندەۋ جولدادى. ء«بىزدىڭ ماقساتىمىز – بارلىق ەۋروپالىقتارمەن بىرگە, ەڭ باستىسى, تەڭ دارەجەدە بولۋ. مەن مۇنىڭ ءادىل شەشىم ەكەنىنە سەنىمدىمىن. جانە بۇل مۇمكىن ەكەنىنە سەنەمىن», دەدى ول.

وسىعان دەيىن ەۋروپالىق وداققا مۇشە مەملەكەتتەر جەتەكشىلەرىنىڭ وتىرىسىنان كەيىن بەرگەن سۇحبا­ت­ىندا ەۋروپالىق كوميسسيا تور­اعاسى ۋرسۋلا فون دەر ليايەن ۋكراي­نانى ەۋرووداق قاتارىنا قوسى­لۋعا شاقىردى. ء«بىز تىعىز ىنتىماق­تاستىقتا جۇمىس ىستەيمىز, مىسالى ەنەرگەتيكا بويىنشا. ودان بولەك بىرلەسكەن جوبالارىمىز كوپ, ۋاقىت وتە كەلە ولار بىزگە جاقىنىراق بولىپ كەتتى. ۋكراينانىڭ بىزگە قوسىلعانىن قالايمىز», دەدى ەۋروپالىق كوميسسيا توراعاسى.

سونداي-اق ۋرسۋلا فون دەر ليايەن Eu­ronews تەلەارناسىنا بەرگەن سۇح­باتىندا: «ەۋروپالىق وداق تاريحتا العاش رەت شابۋىلعا ۇشىراعان ەل­گە قارۋ-جاراق پەن باسقا دا جاب­دىق­تاردى ساتىپ الۋدى جانە جەتكى­زۋدى قارجىلاندىرادى», دەدى. ەۋرو­كو­ميس­سيانىڭ مالىمەتى بويىنشا قارۋ-جاراق ساتىپ الۋعا 450 ميلليون ەۋرو جانە تاعى مەديتسينالىق قۇ­رال-جابدىقتار الۋعا جۇمساۋ ءۇشىن 50 ميلليون ەۋرو بەرۋ جوسپارلانىپ وتىر.

ء«بىز ەۋرووداقتىڭ اۋە كەڭىستىگىن رە­سەيگە جاۋىپ جاتىرمىز. ءبىز رەسەي­گە تيەسىلى, رەسەيدە تىركەلگەن, رەسەي با­قى­لاۋىنداعى بارلىق ۇشاققا تىيىم سالۋدامىز. ولار ەندى ەۋرو­وداقتىڭ اۋە كەڭىستىگى ارقىلى ۇشا المايدى», دەدى ەۋروكوميسسيا توراعاسى.

ەۋروپالىق وداق سونداي-اق رە­­سەي­لىك RT جانە Sputnik تەلەار­نا­لارىنىڭ حابار تاراتۋىنا تىيىم سالادى جانە بۇل ولاردىڭ ەنشىلەس كومپانيالارىنا دا قاتىستى. سانك­تسيالاردىڭ بولەك پاكەتى الەكساندر لۋكاشەنكو بيلىگىنە دە قارسى.

ودان بولەك, ەۋرووداقتىڭ قور­عانىس مينيسترلەرى ۋكراينا-رە­سەي داعدارىسىن تالقىلاۋعا شاقى­رىل­دى. ەو-نىڭ سىرتقى ىستەر جانە قا­ۋىپسىزدىك ساياساتى جونىندەگى وكىلى ۋك­رايناداعى قاقتىعىستى تالقىلاۋ ءۇشىن بلوكتىڭ قورعانىس مينيستر­لەرىمەن كەزدەستى. جيىن ۋكراين­دىق­تارعا جەدەل گۋمانيتارلىق كومەكتى ۇيلەستىرۋگە ارنالدى.

ۋكراينا پرەزيدەنتى سونداي-اق ەلىن قورعاۋ ءۇشىن اسكەري تاجىريبەسى بار سوتتالعان ازاماتتاردى قاماۋدان بوساتاتىنىن مالىمدەدى. ونىڭ ايتۋىنشا, بۇل مورال جاعىنان قانشا اۋىر شەشىم بولعانىمەن, قورعانىس تۇرعىسىنان پايدالى بولماق.  

ال ەل استاناسى كيەۆتە قوعامدىق كولىك شەكتەۋلى رەجىمدە جۇمىس ىستەي باس­تادى. بۇل تۋرالى كيەۆ مەرى ۆي­تالي كليچكو حابارلادى.

رەسەي تاراپى ۇرىسقا جۇمسالعان شىعىندار جايلى ايتا باستادى. الايدا ناقتى سانى بەرىلمەدى. رەسەي پرەزيدەنتىنىڭ ءباسپاسوز حاتشىسى باتىس ەلدەرى سالعان سانكتسيالارعا قاتىس­تى پىكىرىندە رەسەيدىڭ سانك­تسيا­نىڭ سالقىنىن جەڭۋگە الەۋەتى جەتەتىنىن مالىمدەدى.

دەگەنمەن رەسەي قارجى نارىعىنا سالىنعان سانكتسيالاردىڭ اسەرى دە ءبىلىنىپ جاتىر.

بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمىنىڭ بوس­قىندار ءىسى جونىندەگى اگەنتتىگى 422 مىڭ ادام ۋكراينادان كورشى ەلدەرگە شەكارا اسقانىن حابارلادى. كورشىلەس ەلدەر شەكاراسىندا ازاماتتار 72 ساعاتقا دەيىن كەزەكتە تۇرعان.

سوڭعى جاڭالىقتار

شەرحان جانە گاملەت

ونەر • بۇگىن, 15:25

الماتى ماڭىندا جەر سىلكىندى

الماتى • بۇگىن, 15:02