ايتەۋىر سانگەر بالا پاتشا گالستۋكتىڭ ءتۇپاتاسى بولعانى ايتىلادى. ۇلكەن قىزمەتتى ۋىسىندا ۇستاپ وتىرعان ازاماتتىڭ اجارىنا ءسان بەرىپ, بازارىنا قان جۇگىرتەتىن بۇيىم رەتىندە برەندكە اينالدىرعان دا سول اڭگۇدىك ءامىرشى.
1648 جىلى فرانتسۋز سارايىندا قىزمەت ەتەتىن جالدامالى حورۆات پولكى جەڭىسىنىڭ قۇرمەتىنە پاريج كوشەلەرىمەن سالتاناتتى شەرۋگە شىعادى. ونى بايقاپ قالعان ون جاسار ليۋدوۆيك XIV حورۆات ساربازدارىنىڭ موينىنا بايلانعان ەرەكشە شارفقا ۇقساس ءساندى زاتقا قاتتى قىزىعادى. كورسەقىزار پاتشا بىردەن سونى قالايتىنىن مالىمدەيدى. قىزىعى سول, جاڭا اكسەسسۋار سانگە ەنىپ كەلە جاتقان ۇلكەن پاريكتەرمەن جاقسى ۇيلەسە كەتەدى. ءسويتىپ, اينالاسىنداعى يگى جاقسىلار, اسىرەسە ساراي قىزمەتكەرلەرى بۇيرا شاشتارى شىلتەرلى كيىمدەرىنە ءسان ەسەبىندە مويىنورامال تاعا باستايدى.
فرانتسۋزدار بۇل جاڭالىقتى «cravate» – «كراۆات» دەپ اتادى. فرانتسۋز تىلىندە «croate» «حورۆاتتىق» دەگەن ماعىناعا سايادى. بۇل اتاۋ كوپتەگەن تىلدە سولاي ءوربىدى. ماسەلەن, ۋكرايندىقتار ءالى كۇنگە گالستۋكتى «كراۆات» دەپ اتايدى.
اقىرى پاتشا سارايىندا جاڭا پوزيتسيا پايدا بولدى. ياعني «كراۆاتيەر» ماماندىعى قوسىلدى. كۇن سايىن تاڭەرتەڭ پاتشاعا ءبىر سەبەت گالستۋك اكەلەتىن جانە ونى تاڭداپ كومەكتەسەتىن قىزمەتشى جۇمىسقا الىندى. بۇل جەردە ءسىز بەن ءبىزدىڭ تاڭداناتىنداي ەشتەڭەمىز جوق. «قازانشىنىڭ ءوز ەركى, قايدان قۇلاق شىعارسا» دەگەندەي, اۋلەكى نەمە سول داۋىردە ءار نارسەنىڭ باسىن ءبىر شالدى ەمەس پە!؟ ونى ايتاسىز, سارايدا كورولدىك تاياقتى ساقتاۋشى نەمەسە قازان باقىلاۋشى سياقتى قىزىقتى لاۋازىمدار دا بولعان ەكەن.
جالپى, «كراۆات» شەجىرەسىنىڭ كۇڭگىرت تۇستارى كوپ ەكەنىن ايتا كەتۋ كەرەك. كەيبىر دەرەككوزدەر ونىڭ شىعۋ تاريحىن 1648 جىلعا جاتقىزسا, باسقالارى ليۋدوۆيك XIV 1646 جىلى شىلتەرلى گالستۋك تاققان دەپ سانايدى. ال حورۆات جالدامالىلارى پاريجدە ودان دا ەرتەرەك 1635 جىلى ليۋدوۆيك XIII كەزىندە پايدا بولدى دەگەن پىكىر تۇزەدى. دەگەنمەن حورۆاتتاردىڭ ىقپالىن ەشكىم جوققا شىعارمايدى. 1666 جىلى داڭعوي ليۋدوۆيك XIV جالدامالى پولكتەرگە «كورولدىك كراۆاتتار» دەگەن اتاق بەرىپتى. حورۆاتيا ءالى كۇنگە دەيىن بۇل فاكتىنى ماقتان تۇتادى. ول از دەسەڭىز, اتالعان مەملەكەتتە 18 قازان – حالىقارالىق گالستۋك كۇنى رەتىندە سالتاناتتى تۇردە اتاپ وتىلەدى.
حورۆات گالستۋگىنىڭ باستاپقى ءتۇسى بەلگىسىز. بىرەۋلەر قىزىل دەسە, باسقالارى اققا بالايدى. 1630 جىلى حورۆات اقىنى يۆان گۋندۋليچتىڭ پورترەتىندە اق گالستۋك بەينەلەنگەن. سوعان قاراپ, اقشىل دەپ بولجاۋعا بولاتىنداي. قالاي بولعاندا دا, ليۋدوۆيك XIV اق ءتۇستى گالستۋكتەردىڭ جانكۇيەرى بولا ءبىلدى. ولاردىڭ ءتۇسى وزگەرىپ وتىردى, كەيدە تۇيىنگە توقىلعان ءتۇرلى-ءتۇستى لەنتالارمەن بەزەندىرىلدى.
1692 جىلى ويدا جوقتا گالستۋكتىڭ جاڭا ءستيلى شىعادى. قالاي دەيسىز عوي, «يسپان مۇراگەرلىگى» سوعىسى كەزىندە ليۋدوۆيك XIV اسكەرى بەلگيانىڭ شتەينكەرك اۋىلىنىڭ ماڭىندا مايدانعا تۇسەدى. موينىنداعى ورامالدارىن ۇقىپتى بايلاۋعا ۋاقىت تاپشى بولعاندىقتان وفيتسەرلەر ولاردى مويىنعا اشەيىن وراپ, ۇشىن فورمانىڭ ىلمەكتەرىنەن وتكىزىپ جىبەرەدى. سونىمەن, اپتاپ ىستىقتا ورامال تاعۋدىڭ جاڭا ءستيلى – «شتاينكەرك» دۇنيەگە كەلدى.
كەيىننەن گالستۋك ەرلەردىڭ ارتىقشىلىعى بولعانىمەن, ايەلدەر دە تاجىريبە جاساۋعا كىرىستى. پاتشانىڭ سۇيىكتىسى لۋيزا موينىنا ورامال تاعىپ قانا قويماي, ونىڭ ۇشتارىن يەگىنىڭ استىنا ءتورت قاناتتى كوبەلەك تۇرىندە جاپتى. بۇل ستيل «لاۆالەر» دەپ اتالدى.
XVIII عاسىردا فرانتسۋزدار بۇيرا شاشتارىن قىسقارتىپ, ساندەپ قيا باستادى. وسىعان بايلانىستى جاڭا اكسەسسۋار «سوليتەر» پايدا بولدى. بۇل – ءساندى مويىن ورامالىنىڭ ۇستىنە بايلانعان جىڭىشكە قارا لەنتا. ونى تۇيرەۋىشپەن شانشىپ, نەمىستەر دە تاققان. نەگىزىندە گالستۋك اتاۋى نەمىستىڭ Halstuch» سوزىنەن شىققان, مويىن ورامالى دەگەن ماعىنا بەرەدى.
نەمىستەر دەمەكشى, گالستۋكتىڭ ەۋروپادا وركەندەۋ ءداۋىرى باستالدى. انگليا فرانتسيادان كەيىنگى گالستۋك ءسانىنىڭ ورتالىعىنا اينالدى. وسىلايشا, XIX عاسىردىڭ ەكىنشى جارتىسىندا ءبىز وسى كۇنگە دەيىن قولدانىپ جۇرگەن گالستۋكتەردىڭ بايلاۋ ءادىسى قالىپتاستى. ايتا كەتسەك, اسكوت, ءتورت قول, ۆيندزور, رەگاتا جانە كوبەلەك. بۇل ادىستەردىڭ ارقايسىسى جەكە-جەكە تانىمدىق ماڭىزعا يە. ماسەلەن, اسكوتتىڭ ۇشتارى قيىلىسىپ, كەڭ ءتۇيىندى قۇرادى, ءتۇيىن تۇيرەۋىشپەن بەكىتىلىپ, پيدجاك نەمەسە كۋرتكا استىنا جاسىرىلدى. بۇل ءادىستى مەرەكەلىك كەشتەرگە پايدالانۋعا بولادى. ال ءتورت قول, رەگاتا ادىستەرىمەن جينالىسقا بارساڭىز جاقسى. كوبەلەك ءادىسى ناعىز ۇيلەنۋ تويىنىڭ ءسانى دەۋگە بولادى. ارينە, چەرچيلل سياقتى ۇنەمى سولاي تاعىپ جۇرەمىن دەسەڭىز ءوز ەركىڭىز.
مىنە, پاتشا XIV ليۋدوۆيكتىڭ ەرىگىپ تاپقان ەرمەگى ەۋروپانى اينالىپ ءوتىپ, الەمدى جاۋلادى. قازىر جىگىت بىتكەننىڭ سانىنە اينالعان ءتۇرلى ءتۇستى گالستۋكتەر دۇكەندەردە سامساپ تۇر. وتانى – فرانتسيا, اناسى – حورۆاتتار. ال قازاقتار كوشەدە گالستۋك تاققان ادامدى كورسە, نە باستىق, نە جوعارى لاۋازىمدى ادام سانايدى. بۇل تۇيسىك بىزگە ورىستاردان جۇققان. ايتپەسە, قاراپايىم قىزمەتشىگە گالستۋك جاراسپايدى دەپ كىم ايتتى سىزگە!؟
