پىكىر • 09 قاڭتار, 2022

ەلدىك سىنعا تۇسكەن ءسات...

11131 رەت
كورسەتىلدى
6 مين
وقۋ ءۇشىن

ءتۇپ تاريحىمىزدا تۇركى بالاسىنا تەگىن كەلگەن, ارعى اتا جولىندا الاش جۇرتىنا ارزانعا تۇسكەن ەشتەڭە بولعان جوق. ءبىز ءبارىنىڭ وتەۋىنە قانىمىز بەن جانىمىزدى بەرگەن حالىقپىز. باسىمىزدى بايگەگە تىگىپ, بايراعىمىزدى العان جۇرتپىز. ەگەسىپ ءجۇرىپ, ەگەمەن بولعان ەلمىز.

ەلدىك سىنعا تۇسكەن ءسات...

تاۋەلسىزدىك بىزگە توبەدەن تۇسە سالعان, توتەننەن كەلە سالعان سىي ەمەس, تاعدىردىڭ تەزىنەن, توزاقتىڭ وزىنەن  وتكەن تارلان ەلدىڭ ءتاڭىر بەرگەن ەنشىسى ەدى. ازاتتىقتىڭ الماعايىپ جولىنا قاراساڭ, اعاراڭداپ جاتقان اتا-باباڭنىڭ سۇيەگىن, ءشايىت كەشكەن ەرلەردىڭ سەمسەردىڭ جۇزىندە كەرتىلىپ قالعان كەگىن كورەسىڭ. ەندى, مىنە, قاڭتاردىڭ قارالى كۇندەرىنىڭ بىزگە قانشالىقتى قىمباتقا تۇسكەنىن قاراساڭىزشى! ورنىندا بار وڭالار, بىزگە قىمباتقا تۇسكەن ب ۇلىنگەن دۇنيە ەمەس قوي, ءتايىرى, باۋىردىڭ كەسىلگەن باسىن, بالانىڭ قاندى جاسىن, قارىنداستىڭ توگىلگەن ارىن, اڭىراپ قالعان اتا-انانىڭ زارىن نەمەن وتەي الامىز؟

كۇنتىزبەلىك جاڭا جىلدى قارسى الىپ, ەسكى جىلعا ەسىركەسىن ايتىپ, جاڭا جىلعا جارىلقاسىن ايتىپ, جايباراقات جاتقان ەل ەدىك. ەلىمىزدىڭ باتىسىندا بەيبىت شەرۋ باستالدى. باسالقالى جۇرتپىز عوي, شەرۋشىلەر بەيبىت تۇردە تالابىن قويدى, بيلىك باس بۇردى, ەل تىلەۋى ەسكەرىلدى, حالىق قالاۋى قاناعاتتاندىرىلار دەدىك. بىراق, ءبىر-اق ساتتە ب ۇلىك بۇرق ەتە قالدى. بۇرىن-سوڭدى مۇندايدى كورمەگەن بەيبىت ەلدىڭ بەرەكەسى قاشتى. ۇلىس ءىشىن ۇرەي كەزدى. مىڭداعان حالىق شەرۋلەتىپ, وعان ەلىمىزدىڭ بارلىق ايماعى ءۇن قوسىپ جاتتى. الەۋمەتتىك ماسەلەلەردى ايتۋمەن باستالعان شەرۋ مەن ادىلەتتىلىك سۇراعان جۇرتتىڭ جانايقايىن ءاپ-ساتتە بۇزاقىلاردىڭ ب ۇلىگى باستى. ايماق القىندىردى. الماتى ابىرجىتتى. جەگىدەي جەمقورلىققا قىستىعىپ جۇرگەن وكپە, جۇيەگە دەگەن سەنىمسىزدىك, شيرىعىپ تۇرعان, شەمەن بوپ قاتقان شەر لىقسىپ كەلىپ, شەرۋمەن بىرگە لاقىلداپ سىرتقا شىقتى. ىمىراعا كەلمەس, ىرىققا كونبەس ىزانىڭ ىزبارى قاڭتاردىڭ ىزعارىمەن بىرگە جان-جۇرەگىمىزدى قارىدى. اقىلدى اشۋ جەڭدى. كوڭىلى كۇپتى كوپپەن بىرگە كورگەنىمىزدەن شوشىنىپ, ەستىگەنىمىزدەن ەسىمىز شىعىپ وتىردى.

كوشەلى ماسەلەنىڭ كوشەدە شەشىلمەيتىنىن كوز كوردى. بەيبىت شەرۋ باسقا سيپات الىپ كەتتى. «كوسەمسىگەندەر» كوسەۋگە, كەيبىر ەرەۋىلشىلەر «ەسەرگە» اينالدى. ونى شەرۋشىلەردىڭ ءوزى دە اڭعارماي قالدى. شەرۋگە شىققان ادامدار ەرەۋىلدىڭ الدىندا ايعايعا سۇرەن قوسىپ, ادام ءولتىرىپ, مەكەمەلەردى ورتەپ, دۇكەن توناپ جۇرگەن بوتەن ادامداردىڭ بوگدە پيعىلىن كەش ءتۇسىندى. ءتىپتى سۇراپىل سوعىستىڭ وزىندە مەديتسينا قىزمەتكەرلەرى مەن جۋرناليستەرگە وق اتىلمايتىن ەدى. سۇرقاي سوعىستىڭ وزىندە بوزبالانىڭ باسى كەسىلىپ, بەسىكتەن بەلى ەندى شىققان بالا ولتىرىلمەيتىن ەدى. جالدامالى جانالعىشتار جايپاپ ءوتتى. ولاردى ەلدىڭ قامى دا, ۇلتتىڭ ارمانى دا, مەملەكەتتىڭ مۇددەسى دە ويلاندىرعان جوق. اڭعال حالىقتىڭ كوڭىل كۇيىن قالاۋىنا قاراي پايدالانىپ كەتكەن سودىرلار الدىن-الا ۇيىمداستىرىلعان جوسپارى بويىنشا ارەكەتكە كوشتى. ۇلتتىق قاۋىپسىزدىگىمىز بەن مەملەكەتتىك تۇتاستىعىمىزعا قاتەر ءتوندى. توبەمىزگە تۇتقان تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ ءبىر-اق ساتتە ۋىسىمىزدان سۋسىپ, تالىقسىپ كەتكەندە ءتاتتى تۇستەي بۇلدىراپ, كوزىمىزدەن بۇل-بۇل ۇشارىن ۇقتىق.

حالىق – تەلەگەي تەڭىز عوي, تەبىرەنىپ, تولقىپ, تولىسىپ جاتاتىن. سول تەڭىزدى ارنا-ارناعا ءبولىپ, ارانداتقىسى, جىرا-جىراعا ءبولىپ, جىرىمداي وتىرىپ, جويقىن قۋاتىن جىمىسقى ماقساتىنا پايدالانعىسى كەلگەن توپتار جۇمىس ىستەدى. سىرتتان كەلگەن سۇرقيا توپتارمەن سىبايلاس, ىم-جىمى ءبىر ىشتەن شىققان جاۋ جاعادان الدى. ءدىن اتىن جامىلعان اداسقان اعىمدار مەن انتىن بۇزعاندار اسىر سالدى, ارامزا پيعىلىن جۇزەگە اسىرعىسى كەلىپ, اتويلاپ شاپتى. تۇتاس ەلدى تۋ-تالاقاي ەتىپ ءبولىپ العىسى كەلدى. ب ۇلىكشىلەر بيلىكتى باسىپ, توڭكەرىسشىلەر تاۋەلسىزدىك تۋىن تاپتاپ وتۋگە تىرىستى. شاۋىپ بارا جاتقان اتتىڭ جالىنا جارماسقىسى كەلگەندەر جامىراپ جاتتى. ب ۇلىك ەلدىگىمىزگە سىنا قاقتى, ءبىرىمىزدى ءبىرىمىز تۇسىنۋدەن, تىڭداۋدان, سوزگە توقتاۋدان قالدىق. تۇتقيىلدان كەلگەن توتەنشە كۇشتەر تاجالداي ءتوندى, ءابجىلانداي اربادى. ءبىر-اق ساتتە ءوزىمىزدىڭ قورعانسىز ەكەنىمىزدى سەزىندىك.

وسىنشا وپاسىزدىق پەن وزبىرلىق قايدان شىقتى؟ بۇل ب ۇلىكشىلەر قايدان كەلدى؟ سىرتتان كەلگەندەر شەگارادان قالاي ءوتتى؟ ىشتەن شىققانداردى قالاي اڭعارماي قالدىق؟ سۇراق كوپ. ونىڭ بارىنە جاعداي تۇراقتانعاندا جاۋاپ تابىلادى دەپ سەنەمىز. ال قازىر ءبىر-بىرىمىزگە كىنا ارتپاي, ەس جيىپ, ەتەك جاۋىپ, ەلدىگىمىزدى قالپىنا كەلتىرۋ قاجەت! ول ءۇشىن جۇرت بولىپ جۇمىلىپ, تاۋەلسىزدىكتى توڭكەرىستەن قورعاپ قالعان, تىعىرىققا تىرەلگەن ساتتە تىزگىندى قولعا الىپ, تاعدىرلى شەشىمدەر قابىلداعان پرەزيدەنتىمىزدىڭ جانىنان تابىلىپ, تولىق قولداعانىمىز ابزال.

ەلدىگىمىز سىناققا ءتۇستى, ەندى وسى ساتتەن ساباق الۋىمىز قاجەت! ەرلەرىمىز ەلىمىزدىڭ ەرتەڭى ءۇشىن ءشايىت كەشكەن بۇل قارالى كۇندى ەشقاشان ۇمىتپاۋىمىز كەرەك! قانقۇيلى قاراقشىلاردىڭ قولىنان قازا تاپقان, قىرشىن كەتكەن بوزداقتارىمىز – ءبىزدىڭ ۇلتتىق باتىرلارىمىز! وسى تاعزىم مەن تاعىلىم كۇنىندە تاۋەلسىزدىگىمىزگە قاۋىپ توندىرەتىندەرگە سەس, وزىمىزگە ەس بولۋ كەرەكتىگىن ۇعىنساق, بۇل تۇنەكتەن سەرپىلىپ, وسال تۇسىمىزدى وي ەلەگىنەن وتكىزىپ, بۇرىنعىدان دا مىقتى بولىپ شىعاتىنىمىز انىق! ويتكەنى بىزدە باسقا وتان دا, باسقا جول دا جوق!

سوڭعى جاڭالىقتار