كەشە الماتى, اقتوبە قالالارى مەن الماتى وبلىسىنداعى جاعداي قالپىنا كەلتىرىلدى. ەنگىزىلگەن توتەنشە جاعداي رەجيمى ءوز ناتيجەسىن بەردى. بۇكىل ەلىمىز بويىنشا كونستيتۋتسيالىق زاڭدىلىق ورناتىلدى.
بىراق تەرروريستەر مەملەكەتتىك جانە جەكە ازاماتتاردىڭ دۇنيە-مۇلكىنە ءالى دە زالالىن كەلتىرىپ, ازاماتتارعا قارسى قارۋ قولدانۋدا.
قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى مەن ارمياعا ەسكەرتۋسىز وق اتۋعا بۇيرىق بەردىم.
شەتەلدە تاراپتارعا كەلىسسوز جۇرگىزىپ, پروبلەمالاردى بەيبىت جولمەن شەشۋگە شاقىرعان سوزدەر ايتىلۋدا. نە دەگەن اقىماقتىق؟! قىلمىسكەرلەرمەن, قانىشەرلەرمەن قانداي كەلىسسوز بولۋى مۇمكىن؟
ءبىز قارۋلانعان ءارى دايىندىقتان وتكەن جەرگىلىكتى جانە شەتەلدىك سودىرلارمەن بەتپە-بەت كەلىپ وتىرمىز. ناقتى ايتقاندا, سودىرلارمەن جانە لاڭكەستەرمەن. سوندىقتان ولاردى جويۋ كەرەك. بۇل جۋىق ارادا جۇزەگە اسىرىلادى.
كۇشتىك قۇرىلىمدار بۇل مىندەتتى مورالدىق جانە تەحنيكالىق تۇرعىدان ورىنداۋعا دايىن.
وزدەرىڭىزگە ءمالىم, ۇقشۇ-نىڭ جارعىلىق قۇجاتتارىنىڭ نەگىزگى ەرەجەلەرىنە سايكەس قازاقستان كونستيتۋتسيالىق ءتارتىپتى رەتكە كەلتىرۋگە كومەك بەرۋ ءۇشىن ۇيىمعا مۇشە مەملەكەتتەردىڭ باسشىلارىنان بىرىككەن بىتىمگەرلىك كۇشتەرىن ەنگىزۋدى سۇرادى.
بىتىمگەرلىك كۇشتەر ەلىمىزدەگى ستراتەگيالىق نىسانداردىڭ قورعالۋىن جانە قىزمەتىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن قىسقا مەرزىمگە كەلدى.
ۇقشۇ-عا توراعالىق ەتىپ وتىرعان ارمەنيانىڭ پرەمەر-مينيسترىنە, سونداي-اق بەلارۋس, قىرعىزستان, تاجىكستان پرەزيدەنتتەرىنە شىنايى العىس ايتامىن.
رەسەي پرەزيدەنتى ۆلاديمير پۋتينگە ەرەكشە ريزاشىلىق بىلدىرەمىن. ول مەنىڭ ۇندەۋىمە جەدەل, ەڭ باستىسى, جولداستىق نيەتپەن ءۇن قاتتى.
سونىمەن قاتار قىتاي توراعاسىنا, وزبەكستان, تۇركيا پرەزيدەنتتەرىنە, بۇۇ-نىڭ جانە باسقا دا حالىقارالىق ۇيىمداردىڭ باسشىلارىنا قولداۋ كورسەتكەنى ءۇشىن العىس ايتامىن.
ەلىمىزدەگى قايعىلى جاعداي دەموكراتيا مەن ادام قۇقىعى ماسەلەلەرىنىڭ جاڭا قىرىن اشىپ كورسەتتى.
دەموكراتيا دەگەنىمىز – جۇگەنسىزدىك ەمەس, اسىرەسە بلوگوسفەرادا زاڭعا قايشى ارەكەت ەتەتىن ارانداتۋشىلىق ەمەس.
تاۋەلسىزدىكتىڭ 30 جىلدىعىنا وراي سويلەگەن سوزىمدە زاڭ مەن ءتارتىپ ەلىمىزدىڭ يگىلىگى مەن بەرەكەسىنىڭ نەگىزگى كەپىلى ەكەنىن ايتتىم.
بۇل تەك قازاقستانعا عانا ەمەس, بارلىق وركەنيەتتى مەملەكەتكە ءتان. بۇل ازاماتتاردىڭ بوستاندىعى مەن ادام قۇقىعىن شەكتەۋ دەگەن ءسوز ەمەس. كەرىسىنشە, الماتىداعى جانە قازاقستاننىڭ وزگە دە قالالارىنداعى قايعىلى جاعداي زاڭنىڭ ساقتالماۋى, شەكتەن شىققاندىق جانە انارحيا ادام قۇقىعىنىڭ بۇزىلۋىنا اكەپ سوقتىراتىنىن كورسەتتى.
الماتىدا سودىر-لاڭكەستەردىڭ قولىنان اكىمشىلىك عيماراتتار عانا ەمەس, بەيبىت تۇرعىنداردىڭ مۇلكىنە دە زالال كەلدى.
سونداي-اق جۇزدەگەن بەيبىت تۇرعىن مەن اسكەري قىزمەتشىنىڭ دەنساۋلىعى مەن ومىرىنە قاتەر ءتوندى.
قازا تاپقان ازاماتتاردىڭ وتباسىلارى مەن جاقىندارىنا قايعىرىپ كوڭىل ايتامىن.
ەستەرىڭىزدە بولسا, 2020 جىلدىڭ مامىر ايىندا مەنىڭ ۇسىنىسىممەن ازاماتتاردىڭ بەيبىت جينالىستاردى وتكىزۋى تۋرالى زاڭ قابىلداندى.
بۇل زاڭ, شىن مانىندە, ەلىمىزدە دەموكراتيانى ىلگەرىلەتۋ باعىتىندا جاسالعان ماڭىزدى قادام. ويتكەنى قۇجاتتا ميتينگىلەر مەن جينالىستاردى وتكىزۋ ءۇشىن رۇقسات الۋدىڭ قاجەت ەمەستىگى, تەك بيلىك ورگاندارىنا ەسكەرتۋ جەتكىلىكتى ەكەنى قاراستىرىلعان. جيىندى ەلىمىزدىڭ كەز كەلگەن قالاسىنىڭ ورتالىعىندا وتكىزۋگە بولاتىنى كورسەتىلگەن. الايدا قاي جەردە جينالىپ, نە ايتساق تا قۇقىمىز بار دەپ سانايتىن كەيبىر «قۇقىق قورعاۋشىلار» مەن «بەلسەندىلەر» وزدەرىن زاڭنان جوعارى قويادى.
وسىنداي شولاق بەلسەندىلەردىڭ جاۋاپسىز ارەكەتتەرىنىڭ كەسىرىنەن پوليتسيا قىزمەتكەرلەرى وزدەرىنىڭ نەگىزگى قۇقىقتىق ءتارتىپتى ساقتاۋ قىزمەتىنە تولىق كوڭىل بولە المايدى. ولارعا كوبىنەسە زورلىق-زومبىلىق كورسەتىپ, ءتىل تيگىزەدى.
وسىنداي «بەلسەندىلەردىڭ» كەسىرىنەن ينتەرنەت بۇعاتتالادى. ناتيجەسىندە ميلليونداعان ازامات پەن وتاندىق بيزنەس زارداپ شەگەدى.
ياعني, ىشكى ەكونوميكالىق, الەۋمەتتىك جانە ساياسي تۇراقتىلىققا وراسان زور زيانىن تيگىزەدى.
قۇقىقتىق ءتارتىپتى بۇزۋعا وزدەرىن «ەركىن» بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىمىز دەپ سانايتىندار مەن ءبىزدىڭ كوپۇلتتى حالقىمىزدىڭ نەگىزگى مۇددەلەرىنەن الشاق «سىرتتاعى قايراتكەرلەر» ىقپال ەتىپ, شىن مانىندە ارانداتۋشىلىق ءرول اتقارادى.
وسى جاۋاپسىز دەماگوگتاردىڭ بارلىعى قازاقستاندا قايعىلى جاعدايدىڭ تۋىنداۋىنا سەبەپكەر بولدى دەسەك, اسىرا ايتقانىمىز ەمەس. ءبىز قۇقىقتىق ءۆانداليزمنىڭ كەز-كەلگەن تۇرىنە قاتاڭ شارا قولدانامىز.
ءبىزدىڭ تاريحىمىزداعى وسى ءبىر قيىندىقتى تەز ارادا ەڭسەرەتىنىمىزگە ەشقانداي كۇمان جوق. ەڭ باستىسى, بولاشاقتا مۇنداي وقيعالاردىڭ قايتالانۋىنا جول بەرمەۋ كەرەك.
مەن قۇرعان ۆەدومستۆوارالىق توپ سودىرلار مەن لاڭكەستەردى ىزدەۋمەن جانە ولاردى ۇستاۋمەن اينالىسادى. ولاردىڭ ءبارى قاتاڭ قىلمىستىق جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلادى دەپ ازاماتتارىمىزعا ۋادە بەرەمىن.
بارشا قازاقستاندىقتان وتىنەرىم, ساقتىق تانىتىپ, بارىنشا قىراعى بولىڭىزدار. كۇماندى ادامداردىڭ قانداي دا ءبىر كۇدىك تۋدىراتىن بەلسەندى ارەكەتىن بايقاساڭىز, قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى مەن جەدەل جەلىلەرگە حابارلاڭىزدار.
قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى مەن ارميانىڭ ءىس-قيمىلىنا, سونداي-اق ولاردىڭ ۆەدومستۆوارالىق ۇيلەسىمىنە قاتىستى انىقتايتىن ماسەلە كوپ.
ارناۋلى جاساقتىڭ, ارناۋلى قۇرال-جابدىقتاردىڭ جەتىسپەيتىنى بەلگىلى بولدى. وسى ماسەلەلەردى شۇعىل تۇردە شەشۋىمىز كەرەك.
سودىرلاردىڭ تەرراكت جاساۋ تۋرالى جىمىسقى جوسپارى مەن جاسىرىن دايىندىعىن مەملەكەت قالايشا بىلمەي قالعانىن انىقتاپ, ءتۇسىنۋ اسا ماڭىزدى. تەك الماتىنىڭ وزىنە 20 مىڭ سودىر شابۋىل جاسادى.
بارلىق وبلىستا اسكەري, اكىمشىلىك جانە الەۋمەتتىك نىساندارعا ۇيىمداسقان تۇردە, جوعارى جاۋىنگەرلىك دايىندىقپەن جانە اسقان قاتىگەزدىكپەن شابۋىل جاساۋ ارەكەتى ولاردىڭ ناقتى جوسپارىنىڭ بولعانىن كورسەتتى.
سودىرلاردان بولەك, يدەولوگيالىق ديۆەرسيا جاساۋعا ابدەن جاتتىققان, جالعان اقپاراتتار مەن «فەيكتەر» تاراتۋدى شەبەر مەڭگەرگەن جانە ادامداردىڭ كوڭىل-كۇيىنە ىقپال ەتە الاتىن ماماندار جۇمىس ىستەگەن.
ولاردى دايىنداۋمەن جانە باسقارۋمەن ءبىرتۇتاس كوماندالىق پۋنكت اينالىسقانعا ۇقسايدى. بۇل ماسەلەمەن ۇقك مەن باس پروكۋراتۋرا اينالىسىپ جاتىر.
ەندى جاقسى جاڭالىقتار تۋرالى.
جاعدايدىڭ تۇراقتالعانىنا قاراي ەلىمىزدىڭ كەيبىر وڭىرلەرىندە ينتەرنەت-بايلانىستى بەلگىلى ءبىر ۋاقىتتاردا قوسۋ تۋرالى شەشىم قابىلدادىم. بۇل شەشىم ازاماتتارىمىزدىڭ تۇرمىس-تىرشىلىگىنە وڭ اسەر ەتەتىنىنە سەنىمدىمىن.
الايدا, ينتەرنەتكە ەركىندىك بەرىلگەنىمەن ويىنا كەلگەندى جازۋعا, جالعان اقپارات تاراتۋعا, بىرەۋگە ءتىل تيگىزۋگە, ارانداتۋشىلىققا جول بەرىلمەيتىنىن ەسكەرتەمىن.
ونداي ماتەريالدار شىقسا, ولاردىڭ اۆتورلارىن تاۋىپ جاۋاپكەرشىلىككە تارتۋ شارالارىن قابىلدايمىز.
لاڭكەستىككە قارسى وپەراتسيا جالعاسىپ جاتىر. سودىرلار ءالى دە قارۋلارىن تاستاعان جوق, قىلمىستارىن جالعاستىرۋدا نەمەسە سوعان دايىندىق جۇرگىزۋدە. ولارمەن سوڭىنا دەيىن كۇرەسۋ كەرەك. بەرىلمەگەندەردى جويامىز.
بولاشاقتا باسىمىزدان وتكەرگەن قايعىلى جاعدايدان ساباق الۋىمىز كەرەك. بۇنىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق اۋىرتپالىعى دا بار.
ۇكىمەت مەنىڭ 11 قاڭتاردا ماجىلىستە ايتاتىن سوزىمە قاتىستى ناقتى شەشىمدەر قابىلداۋى كەرەك.
ال ازىرگە ايتارىم, قادىرلى وتانداستارىم, مەن سىزدەردى ماقتان تۇتامىن.
وسى كۇندەرى سابىر ساقتاپ, تۇراقتىلىق پەن قوعامدىق ءتارتىپتى قامتاماسىز ەتۋگە كۇش سالعان قازاقستان ازاماتتارىنا العىس بىلدىرەمىن.
ارانداتۋ مەن دەسترۋكتيۆتى ۇراندارعا قاراماستان زاڭعا جانە ءوز ەلدەرىڭىزگە دەگەن ادالدىقتى ساقتاپ قالدىڭىزدار.
ءىرى قالالارداعى ستۋدەنتتەرگە, ەڭبەك ۇجىمدارىنىڭ مۇشەلەرىنە, ونەركاسىپ جانە اۋىل شارۋاشىلىعىنىڭ جۇمىسشىلارىنا ازاماتتىق ۇستانىمدارىڭىز ءۇشىن العىس ايتامىن.
نارازىلىقتىڭ بەيبىت ءتارتىبىن ساقتاعانى ءۇشىن ءوڭىر تۇرعىندارىنا ريزاشىلىعىمدى بىلدىرەمىن.
بەيبىت شەرۋدە قويىلعان تالاپتاردىڭ ءبارىن ەسكەرەمىز. ديالوگتىڭ ناتيجەسىندە كومپروميسكە كەلىپ, وتكىر الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق ماسەلەلەر بويىنشا شەشىمدەر قابىلداندى.
سوندىقتان جاعداي تۇراقتالعان وڭىرلەردە بىرتىندەپ توتەنشە جاعداي رەجيمىن الامىز.
قاستەرلى وتانىمىز – قازاقستان الەم كارتاسىنداعى ەگەمەن ەل رەتىندە قۋاتتى مەملەكەتكە اينالادى, ەكونوميكامىز اناعۇرلىم قارقىندى داميدى, ازاماتتارىمىزدىڭ الەۋمەتتىك جاعدايى جاقسارا تۇسەدى.
مەن مۇنى زور سەنىممەن ايتىپ تۇرمىن. ويتكەنى, وعان قول جەتكىزۋ ءۇشىن قاجەتتى رەفورمالار مەن ناقتى ءىس-شارالار جوسپارىن ۇسىناتىن بولامىن.
بارشاڭىزعا زور دەنساۋلىق, قۇت-بەرەكە تىلەيمىن.
تەك قانا امانشىلىقتا كەزدەسە بەرەيىك!
