مەديتسينالىق قالدىقتاردى جويۋدىڭ جولىن تاپتى

وتاندىق زەرتتەۋشىلەردىڭ عى­لىمي جۇمىسى ارنا­يى پاتەنتتەرمەن قور­عال­عان. عىلىمي پاتەنت – بيو­مە­ديتسينالىق قالدىق­تار­دى جويۋدىڭ يننوۆا­تسيالىق ءادى­سىن ازىرلەگەن ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋني­ۆەر­سيتەتىنىڭ عالىمدارىنا تيەسىلى.

قالدىقتاردى جويۋدىڭ پلاز­­مالىق تەحنو­لوگيا­سى­نىڭ بىرە­گەي­لىگى ونىڭ بيو­مە­ديتسينالىق قالدىقتاردى تولىق تەرميالىق زالال­سىز­داندىرۋعا مۇمكىندىك بە­رە­تىنىندە بولىپ وتىر. بىرەگەي تەحنولوگيانىڭ ناتي­جەسىندە وڭدەۋ تيىمدىلىگى ارتىپ, پروتسەسكە ەنەرگيا از شىعىندالادى. اتالعان تەحنولوگيا بيومەديتسينالىق قالدىقتاردى سۇرىپتاۋسىز قايتا وڭدەۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.

ءال-فارابي اتىنداعى قازۇۋ ەكسپەريمەنتتىك جانە تەوريالىق فيزيكا عىلىمي-زەرتتەۋ ينس­تيتۋتىنىڭ ءبولىم مەڭگەرۋشىسى الەكساندر ۋستيمەنكو: «قال­دىق­تاردى جويۋ­دىڭ پلازمالىق ءادىسىنىڭ قولدانىستاعى تەحنولو­گيا­لاردان باستى ايىر­ما­شى­لىعى – جوعارى تەمپەرا­تۋ­را­لى پلازمالىق الاۋ­دىڭ پايدالانىلۋىندا. بۇل كەز كەلگەن ورگانيكالىق جانە بەيور­گا­نيكالىق قوسى­لىس­تار­دى ىدىراتادى. سونىمەن قاتار پلازماداعى كۇردەلى قوسىلىستاردىڭ جويىلۋى­ وت­تەگىسىز ءتيىمدى جۇرەدى. مە­دي­­­تسينالىق قالدىقتاردى جاعۋ ادىس­تەرىمەن سالىس­تىر­­عاندا پلاز­مالىق ىدىراتۋ تەح­نو­لو­گيا­سى­نىڭ بىرقاتار ماڭىز­دى ارتىق­شىلىعى بار. اتاپ ايت­ساق, رەاكتور كولەمىنىڭ جوعارى ونىم­دى­لىكپەن 6-8 ەسە ازايۋى, قاجەتتى وندىرىستىك ءۇي-جايلاردىڭ اۋدانىن قىس­­قارتۋ, بولىنەتىن گازدار كولە­مى­نىڭ ءتارتىبىن تومەن­دەتۋ. پلاز­مو­حيميالىق رەاك­تور­داعى قالدىقتاردى وڭدەۋ 2000 ك دە­يىنگى تەمپەراتۋرادا جۇرەدى. بۇل مينەرالدى قالدىقتىڭ ەرۋىن جاق­سارتادى جانە ۋلى كوم­پو­نەنتتەردىڭ پايدا بولۋىنا جول بەرمەيدى», دەدى.

ايتا كەتەيىك, COVID-19 ىن­دەتىنە بايلانىستى قازاق­ستان­دا جانە جالپى الەم بو­يىنشا بيومەديتسينالىق قالدىقتاردىڭ كولەمى ارتتى. مەديتسينالىق ماس­كالار, قولعاپتار, باحيلالار, قورعانىس كومبينەزوندارى جانە باسقا دا مەديتسينالىق قۇرالداردى پايدالانعاننان كەيىن قالعان قالدىقتاردى جويۋ ماسەلەسى بۇرىنعىدان دا وزەكتى بولىپ وتىر. ينفەك­تسيا­لانعان جوعارى ۋىتتى مەديتسينالىق قالدىقتار ادام دەنساۋلىعى ءۇشىن دە, قورشاعان ورتا ءۇشىن دە قاۋىپتى. وسىعان بايلانىس­تى قازاقستاندىق عالىمداردىڭ ىزدەنىسى ۇلكەن ناتيجە بەردى. ەندى ەلىمىزدە مەديتسينالىق قال­­­­دىقتاردى قايتا وڭدەۋدىڭ ەڭ ءتيىمدى جانە ەكولوگيالىق ءادىسى بار.