تەڭىز دەسە, باسقانى بىلمەيمىز, ءبىزدىڭ كوز الدىمىزدى وسىنداي ءبىر وبرازدى سۋرەت كومە كەتەدى. نەگىزى بۇل كۇيدى تەڭىزدىڭ جاعاسىنا جالعىز بارعان كەز كەلگەن جان سەزىنسە كەرەك. ادام مەن سۋدىڭ اراسىنداعى تىعىز بايلانىستى ءبىزسىز دە عالىمدار نەشەمە تەوريالارمەن ناقتى دالەلدەپ, ايتىپ, جازىپ كەلەدى. ونىڭ عىلىمي تۇسىندىرمەسىنە تۇپتەپ ۇڭىلۋگە دە بولار ەدى, بىراق ايتپاعىمىز ايۆازوۆسكي بولعان سوڭ سول تەوريالاردى تەرمەلەپ جاتۋدىڭ كوپ قاجەتى جوق سياقتى.
راسىمەن بۇنداي ۇلى قۇبىلىستاردى قىلقالام شەبەرى شىن سەزىنگەندە ونىڭ جان الەمى قانداي كۇيگە دۋشار بولاتىنىن, ونىڭ قالاي جاقسى ماعىناسىندا دەرتتەنەتىنىن, تۇلا بويىن شىن شابىت قالاي بۋاتىنىن قاراپايىم تىلمەن جەتكىزۋ ءتىپتى مۇمكىن ەمەس.
جالپى, كەز كەلگەن ونەر ادامىنىڭ شىعارماشىلىعىندا تەڭىز تاقىرىبى مىندەتتى تۇردە ورىن الاتىنى بەلگىلى. مەيلى ول اق ايدىننىڭ ارىستان جال تولقىندارىنا ورانىپ وسپەسىن, مەيلى ول كوكشە تەڭىزدىڭ ىستىق جاعالاۋلارىن بويلاي جۇگىرىپ بالالىق شاعىنىڭ ارمان قۇسىن قۋالاماسىن, كەز كەلگەن تالانت تەڭىز تاقىرىبىن قايتسە دە ءبىر ءوز تۋىندىلارىنا تۇعىر ەتەرى حاق. ال ەندى شىعارماشىلىعىنىڭ تۇتاس گالەرەياسىن تەك قانا تەڭىز تاقىرىبىنا ارناعان تۋىندىگەر بولسا, ونىڭ شىعارمالارى البەتتە الەم نازارىن اۋداراتىنى اقيقات. ايۆازوۆسكي بۇل جاعىنان تەك ءبىر عانا ۇلتتىڭ ماقتانىشى ەمەس, بۇكىل ادامزات تاريحىندا ءوز ورنىن ەرەكشە ايقىنداعان فەنومەن دەر ەدىك. الەم مادەنيەتىنىڭ تاريحىنا تەڭىزدىڭ ءتۇرلى مىنەزىن تۇگەندەي كىرگەن تالانت تۋرالى تالاي شىعارما, تالاي تولعامدى سىر تۇيىلگەن بولار. دەگەنمەن ونىڭ سۋرەتىنە اربالىپ قالعان ءار ادام قايتسە ءوزىنىڭ ويىن, وزەگىن جارىپ شىققان سەزىم ساۋلەلەرىن قايتسە دە قاعاز بەتىنە تۇسىرمەي تىنبايتىنداي.
كلاسسيكالىق پەيزاجدىڭ كانىگى شەبەرى يۆان ايۆازوۆسكيدىڭ «توعىزىنشى ۆال» تۋىندىسى, البەتتە, اتاقتى كارتينا. جالپى, ونىڭ بارلىق كارتيناسىنا جەكە-جەكە توقتالۋعا دا بولار ەدى, الايدا شەتى-شەگى جوق ءتۇپسىز تەرەڭ تۇڭعيىق الەمنىڭ قاي شەتىن قامتىپ ۇلگەرە العاندايسىز؟
تەڭىز ستيحياسىن تەڭدەسسىز جىرلاعان اقىندار دا بار, جازۋشىلار دا جەتەرلىك, دەگەنمەن سۋرەتشى قيالىنداعى جاندى تولقىندار ادامدى ءاپ دەگەندە وزىنە بىردەن تارتىپ اكەتەتىنى تىلسىم دا تاڭعالارلىق.
ول كەيدە ءوزىنىڭ جانىن تەڭىز تولقىندارىنا ماڭگىلىك ايىرباستاپ جىبەرگەن تالانتتاي كورىنەر ەدى. جالپى, تەرەڭ تۇيسىنگەن ادامعا ايۆازوۆسكيدىڭ تەڭىز گالەرەياسى تەك جابايى تەڭىز مىنەزىن عانا سۋرەتتەپ تۇرماعانى بىردەن بەلگىلى. ونىڭ پولوتنولارىنداعى بۋىرقانا بۇلقىنعان بوياۋلار, ەڭ الدىمەن, كوز الدىڭا ادام جانىنىڭ ەركىندىگى مەن بوستاندىعىن كەلتىرەدى. ونى ءوزى دە ءبىر ەستەلىگىندە: «العاش كورگەن سۋرەتتەرىم جيىرماسىنشى جىلداردىڭ اياعىنداعى گرەكيانى ازات ەتۋ جولىندا تۇرىكتەرمەن بىرگە شايقاسقان باتىرلاردىڭ ەرلىك ىستەرىن بەينەلەيتىن ليتوگرافيالار بولدى. كەيىننەن مەن ەۋروپانىڭ بارلىق اقىنىنىڭ نە ايتقىسى كەلگەنىن تۇسىنگەندەي بولدىم: بايرون, پۋشكين, گيۋگو ... بۇلاردىڭ ۇلى ويلارىنىڭ ءبارى ماعان قۇرلىقتاعى جانە تەڭىزدەگى شايقاستار تۇرىندە ءجيى كەلەتىن», دەيدى.
اتاقتى «توعىزىنشى ۆال» كارتيناسىنا ۇزاق قاراپ تۇرعان ادام قۋاتتى تولقىن تەڭىز ۇستىندە ءتىپتى ۇرەيلى, ءتىپتى قورقىنىشتى ەكەنىن جانى تۇرشىگە سەزەر ەدى. الايدا ايۆازوۆسكي قىلقالامى سول ادام توزگىسىز قورقىنىشتى قۇبىلىستىڭ ءوزىن اشىق تۇستەرمەن ايقىن بەدەرلەيدى. ءبىز ادەتتە ۇرەيلى ساتتەردىڭ بارلىعىنا قارا تۇنەكتى قاباتتاستىراتىنىمىز بار عوي. جوق, اڭىز ايۆازوۆسكي شەبەرلىگىنىڭ ءوزى سوندا, ول ادام ءۇمىتى, پەندە بالاسىنىڭ ومىرگە دەگەن ۇلى قۇشتارلىعى كەز كەلگەن اپاتتان بيىك, داۋىلدان كەيىن دە تىرشىلىك جالعاساتىنىن انىق تا اشىق بوياۋلار تىلىندە ب ۇلىڭعىرلاتپاي بەرە الۋىندا ەكەن.
ونىڭ پولوتنولارىنداعى تەڭىزدىڭ جاندى دا ءتىرى ءارى نانىمدى ەكەندىگى سونشالىق, اۋەلدە ول تەڭىزدەر سەنىڭ ەڭ جاقىن سىرلاسىڭداي نەمەسە قاتىگەز جاۋىڭداي شايپاۋ تولقىندار جانىڭا قالاي جاقىن كەپ قالعانىن ءبىر ساتكە سەزبەي دە قالاسىڭ...
الەم مۋزەيلەرىن اساۋ تولقىندارى الىپ قۇشاعىنا وراپ جاتقان ايۆازوۆسكي تەڭىزدەرى ءبىزدى دە ءدال قازىر جالقى ءسات سوعىپ وتكەندەي...
