زاڭ جوباسى پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ 2020 جىلعى 1 قىركۇيەكتەگى حالىققا جولداۋىندا بەرىلگەن تاپسىرمالارى اياسىندا ازىرلەنگەن. قازىرگى ۋاقىتتا زاڭ جوباسى پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ قاراۋىندا.
«تازا پاراقتان» رەتتەۋدىڭ جاڭا تاسىلدەرى مەملەكەت پەن بيزنەستىڭ ءوزارا ءىس-قيمىلىنىڭ نەگىزگى قاعيداتتارىن جەتىلدىرۋدى, «1 in 2 out» قاعيداتىن ەنگىزۋدى, مىندەتتى تالاپتار ءتىزىلىمىن, بيزنەستىڭ ەسەپ بەرۋىن تسيفرلاندىرۋ مەن مەملەكەتتىك باقىلاۋدى جەتىلدىرۋدى كوزدەيدى», دەدى ءا.ەرعاليەۆ.
ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگىنىڭ باسشىسى اتاپ وتكەندەي, اكىمشىلىك شىعاسىلاردى بولدىرماۋ, شامادان تىس جانە ءتيىمسىز بيزنەس شارتتارىن الىپ تاستاۋ ءۇشىن تالاپتاردى بەلگىلەۋدىڭ شارتتارى زاڭدا بەلگىلەنەدى. «1 in 2 out» قاعيداتىن ەنگىزۋ ارقىلى مەملەكەت جاڭا تالاپتاردى ەنگىزگەن كەزدە قۇقىقتىق رەتتەۋدىڭ سول سالاسىنداعى ارەكەت ەتەتىن ەكەۋى شەگەرىلەدى.
بۇدان باسقا نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق اكتىلەر (نقا) جانە وزگە دە قۇجاتتار تۇرىندە بيزنەس ءۇشىن بارلىق تالاپتاردىڭ تىزبەسىنەن تۇراتىن بىرىڭعاي اقپاراتتىق رەسۋرسقا اينالاتىن مىندەتتى تالاپتار ءتىزىلىمى قۇرىلادى. تىزىلىمدە نقا-نىڭ جاڭا رەتتەۋشىلىك ساياساتقا سايكەستىگىن قاراۋ مەرزىمى انىقتالادى. قۇقىقتىق اكتىلەر سايكەس كەلمەگەن جاعدايدا قايتا قارالادى نەمەسە جويىلادى. وسىلايشا, ءتىزىلىم بيزنەس ورتاعا كەرى اسەر ەتەتىن تالاپتارعا قاتىستى «رەتتەۋشىلىك گيلوتينا» ءادىسىن قولدانۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, ەسەپتى اقپاراتتىق جۇيەنى پايدالانۋ ارقىلى تەك ەلەكتروندى نىساندا بەرۋ, سونداي-اق باقىلاۋ جانە قاداعالاۋ سۋبەكتىسىن ىرىكتەۋ كەزىندەگى باعالاۋدى اۆتوماتتاندىرۋ مەن تاۋەكەلدەردى باسقارۋ تۋرالى تالاپ زاڭ جۇزىندە بەكىتىلەدى.
2022 جىلى اقپاراتتىق جۇيەنى ينتەگراتسيالاۋ وتكىزىلىپ, بۇل بويىنشا اۆتوماتتى تۇردە ەسەپ بەرۋ جوسپارلانۋدا. 2023 جىلى اۆتوماتتاندىرىلماعان ەسەپ بەرۋ, سونداي-اق باعالاۋ جۇيەسى مەن تاۋەكەلدەردى باسقارۋ تسيفرلاندىرىلادى.
زاڭ جوباسى ارقىلى مەملەكەتتىك باقىلاۋ مەن قاداعالاۋ جۇيەسىن رەفورمالاۋ كوزدەلۋدە. مەملەكەتتىك باقىلاۋدىڭ جاڭا نىسانى تەكسەرۋدەن الدىن الۋ ءىس-شارالارىنا وتۋدەن تۇرادى. بارلىعى 3 الدىن الۋ ءىس-شاراسى كوزدەلگەن. بۇعان رۇقسات بەرۋ تالابىنا سايكەستىگىن تەكسەرۋدى قوسقاندا, ناقتى فاكتىلەر مەن جاعدايلار بويىنشا بەلگىلەنەتىن جوسپاردان تىس تەكسەرۋ جانە «تەرگەپ-تەكسەرۋ» جاتادى. ەرەكشە تارتىپپەن جۇرگىزىلەتىن تەكسەرۋ, تاۋەكەل دارەجەسىن باعالاۋ نەگىزىندە الىنىپ تاستالادى.
مەملەكەتتىك باقىلاۋدىڭ جاڭا «تەرگەپ-تەكسەرۋ» نىسانى زاڭناما تالابى بۇزىلۋىنىڭ, ادامداردىڭ ءومىرى مەن دەنساۋلىعىنا, قورشاعان ورتاعا جانە ۇلتتىق قاۋىپسىزدىككە زاردابىن تيگىزەتىن وقيعالاردىڭ تۋىنداۋىنىڭ سەبەپتەرى مەن وعان جاۋاپتى تۇلعالاردى انىقتاۋدىڭ كەشەندى شارالارىنان تۇرادى.
«بۇل بيزنەسكە جۇكتەلەتىن اكىمشىلىك جازا شارالارىن ازايتۋعا, سونداي-اق مەملەكەتتىك باقىلاۋ كەزىندە جەدەل دەن قويۋ شارالارىن قولدانۋ ەسەبىنەن بيزنەستىڭ كىناسىنەن توتەنشە جاعداي قاۋپىن تومەندەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى», دەدى ءا.ەرعاليەۆ.
ۆەدومستۆو باسشىسى تۇبەگەيلى تەكسەرۋدىڭ ءبىرىنشى كەزەڭىنە ساۋدا, اۋىل شارۋاشىلىعى, كولىك, قوعامدىق تاماقتاندىرۋ, تۇرۋ جانە تاماقتانۋدا قىزمەت كورسەتۋ سەكىلدى باسىم سالالارداعى تالاپتار جاتاتىنىن حابارلادى. بۇل سالالاردا 2023 جىلعا دەيىن سانيتارلىق-ەپيدەميالىق قاداعالاۋ, ۆەتەريناريا, سەرتيفيكاتتاۋ جانە باسقا دا سالالارداعى تالاپتار قايتا قارالادى. باسقا سالاداعى تالاپتاردى قايتا قاراۋ 2023 جىلى جوسپارلانعان.
ءا.ەرعاليەۆ ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگى بيزنەس-ومبۋدسمەنمەن جانە «اتامەكەن» ۇكپ-مەن بىرلەسىپ, ساراپشىلار پۋلى مەن بيزنەس تالاپتارىنان تۇراتىن نقا-نى تالداۋ مەن باعالاۋدى جۇرگىزۋ قورىتىندىسىن تالقىلاۋ كەستەسىن قۇرعانىن حابارلادى. ساراپشىلار بيزنەس جانە مەملەكەتتىك ورگان وكىلدەرى ءۇشىن ارەكەت ەتۋدەگى مىندەتتى تالاپتار مەن جاڭا تاسىلدەردى تالداۋ مەن باعالاۋ بويىنشا وقۋ سەمينارلارىن وتكىزەدى.
بۇگىندە دەنساۋلىق ساقتاۋ, ساۋدا جانە ينتەگراتسيا, توتەنشە جاعدايلار, يندۋستريا جانە ينفراقۇرىلىمدىق دامۋ, ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىكتەرى مەن ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك كوميتەتى وكىلدەرىنىڭ قاتىسۋىمەن قوعامدىق تاماقتاندىرۋ سالاسىنداعى تالاپتاردى تەكسەرۋ جۇرگىزىلگەن. جۇمىس قورىتىندىسى بويىنشا قوعامدىق تاماقتاندىرۋ سالاسىنداعى 62 نقا قاراستىرىلىپ, تالاپتاردىڭ 48%-ى نەگىزگى شارتتارعا سايكەس كەلمەيتىنى انىقتالدى.
«زاڭناماعا وزگەرىستەر ەنگىزۋدى قابىلداۋ ناتيجەسىندە 2025 جىلعا قاراي مىندەتتى تالاپتار تىزبەسىن 50%-عا قىسقارتۋ جانە اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلعان بيزنەس سۋبەكتىلەرىنىڭ سانىن 50%-عا ازايتۋ, مەملەكەتتىك باقىلاۋعا ۇشىراعان سۋبەكتىلەر سانىن 60%-عا ازايتۋ بولجانۋدا», دەدى مينيستر.
