قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسىنىڭ كىتاپحاناسى مەن مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگى بىرلەسە ۇيىمداستىرعان «تاۋەلسىزدىك جانە ەلباسى: جاسامپازدىقتىڭ جاڭا تاريحى» تاقىرىبىنداعى حالىقارالىق كونفەرەنتسياعا ەلىمىزدىڭ بىرقاتار جوعارى وقۋ ورنىنىڭ, عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتتارىنىڭ, مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ, سونىمەن قاتار رەسەي, تۇركيا, بىرىككەن اراب امىرلىكتەرى, قىرعىزستان جانە وزبەكستان ەلدەرىنىڭ وكىلدەرى قاتىستى. قاتىسۋشىلارعا مەملەكەتتىك حاتشى قىرىمبەك كوشەرباەۆ, ۇكىمەت باسشىسى اسقار مامين مەن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسى كەڭسەسىنىڭ باسشىسى ماحمۇد قاسىمبەكوۆ قۇتتىقتاۋ جولدادى.
«تۇڭعىش پرەزيدەنت – ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ كەمەڭگەرلىگى مەن كورەگەندىگىنىڭ جانە حالقىمىزدىڭ تاعاتتىلىعى مەن ىنتىماق-بىرلىگىنىڭ ارقاسىندا اسقار اسۋلار مەن بيىك بەلەستەردى باعىندىردىق. ەڭسەلى ەلگە اينالدىق. ادام ساناسى تۇڭعيىعىنا جەتىپ بولمايتىن, ۇشى-قيىرسىز تاريحتىڭ اسىل قازىناسى – ارحيۆ. ارحيۆ – شەجىرە-كەنىش, شەجىرە-سىر. ارحيۆتەگى دالەلدەر مەن دەرەكتەر قورى – وتكەننىڭ وشپەس ونەگەسىن وشىرمەي, وسكەلەڭ ۇرپاققا اماناتتايتىن اقيقات ايناسى. ولاي بولسا, مەرەيلى مەرەكەمىز تاۋەلسىزدىكتىڭ 30 جىلدىعىمەن تۇسپا-تۇس كەلىپ وتىرعان تاريحتىڭ قاراشاڭىراعى – ۇلتتىق ءارحيۆتىڭ 15 جىلدىق مەرەيتويى قۇتتى بولسىن! ەلىمىزدىڭ بايتاق تاريحي شەجىرەسىنەن سىر شەرتەتىن ارحيۆتەگى ءار قۇجات قۇندى. مۇنداعى ءار ءىس-قاعاز وسكەلەڭ ۇرپاققا شاشاۋى شىقپاعان كۇيدە جەتكىزىلەدى», دەلىنگەن قىرىمبەك كوشەرباەۆتىڭ كونفەرەنتسيا قاتىسۋشىلارىنا ارنالعان قۇتتىقتاۋ سوزىندە.
اتالعان ءىس-شارانىڭ اشىلۋ سالتاناتىندا سونداي-اق پرەمەر-مينيستر اسقار ءماميننىڭ ۇلتتىق ءارحيۆتىڭ 15 مەرەيتويىنا وراي قۇتتىقتاۋ ءسوزى وقىلدى.
«قازاقستان تاۋەلسىزدىگىنىڭ 30 جىلدىعىمەن ورايلاس كەلگەن 15 جىلدىق مەرەيتويلارىڭىزبەن شىن جۇرەكتەن قۇتتىقتايمىن! بۇگىندە مەملەكەت تاريحىنىڭ دەرەكتى ەسكەرتكىشى, قۇندىلىقتار قازىناسى سانالاتىن ۇلتتىق ارحيۆ – قازاقستان حالقىنىڭ تاريحي-مادەني مۇراسىنىڭ اجىراماس بولىگى. جانە ارحيۆ تاريحي, عىلىمي, ەكونوميكالىق, ساياسي ماڭىزدى قۇجاتتاردى ساقتاۋشى ۇلتتىق رەسۋرستار قويماسىنا اينالدى. جاس مەملەكەتتىڭ جاڭا تاريحىن مازمۇنىمەن بايىتىپ كەلە جاتقان ەلەۋلى وقيعالاردىڭ شەجىرەسىن جيناۋ, ەڭسەلى ەگەمەندىگىمىزدىڭ ءاربىر ءساتىن بولاشاق ۇرپاققا ميراس ەتىپ قالدىرۋ, كوزدىڭ قاراشىعىنداي ساقتاپ قالۋ – سىزدەر اتقارىپ جاتقان ىزگىلىكتى ءىس ەكەنى ءسوزسىز», دەلىنگەن ا. ءماميننىڭ قۇتتىقتاۋىندا.
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسى كەڭسەسىنىڭ باسشىسى ماحمۇد قاسىمبەكوۆتىڭ قاتىسۋشىلارعا جولداعان قۇتتىقتاۋ حاتىندا ءارحيۆتىڭ مەملەكەت تاريحىنداعى ورنى مەن ءرولى جايلى ايتىلعان.
«كەز كەلگەن مەملەكەتتىڭ مۇراعاتى سول ەلدىڭ قاعازعا قاتتالعان وتكەنى مەن بۇگىنىن كوزدىڭ قاراشىعىنداي ساقتاپ, كەلەشەك ۇرپاققا امانات ەتەدى. ارحيۆ – ۇلت تاريحىنىڭ التىن قويماسى, قاستەرلى قازىناسى. وسى رەتتە ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ باستاماسىمەن ىرگەسى قالانعان قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇلتتىق ءارحيۆى ەگەمەن ەلدىڭ قۇندى قۇجاتتارىن شاشاۋ شىعارماستان بولاشاققا جەتكىزۋ ميسسياسىن بۇلجىتپاي ورىنداپ كەلەدى», دەلىنگەن م.قاسىمبەكوۆتىڭ قۇتتىقتاۋ حاتىندا.
ول كونفەرەنتسيا قاتىسۋشىلارىنا جولداعان حاتىندا سونداي-اق ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ «ارحيۆ-2025» باعدارلاماسى ۇلتتىق ءارحيۆتىڭ جۇمىسىنا سونى سەرپىن بەرىپ, الەم ەلدەرىنىڭ تۇكپىر-تۇكپىرىنەن ەلىمىزگە قاتىستى تىڭ دەرەكتەردى ىزدەپ تاۋىپ, سالانىڭ قايتا جاڭعىرۋىنا جول اشقانىن اتاپ ءوتتى.
قازاقستانداعى ارحيۆ ءىسى جانە قۇجاتتاما سالاسىنا جەتەكشىلىك ەتەتىن ۋاكىلەتتى مەملەكەتتىك ورگان – مادەنيەت جانە سپورت مينيسترلىگى. ۆەدومستۆو اتىنان ۆيتسە-مينيستر عابيدوللا ءابدىراحىموۆ ءسوز الىپ, سالا ماماندارىن مەرەيتويىمەن قۇتتىقتادى. ول سونداي-اق اتقارىلعان ءىس پەن سالانىڭ دامۋ بولاشاعى تۋرالى وي قوزعاپ, ارحيۆ ءىسى سالاسىنىڭ جەتىستىكتەرىنە توقتالدى.
كونفەرەنتسياعا قاتىسىپ, بايانداما جاساعاندار قاتارىندا قازاقستاننىڭ ۇلتتىق ءارحيۆى عىلىمي كەڭەسى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى ميربولات جاقىپوۆ, تۇركيا پرەزيدەنتىنىڭ جانىنداعى مەملەكەتتىك ءارحيۆتىڭ ديرەكتورى ۋگۋر يۋنال, حالىقارالىق تۇركى اكادەمياسىنىڭ پرەزيدەنتى, «ەگەمەن قازاقستان» رەسپۋبليكالىق گازەتى» اق باسقارما توراعاسى, اكادەميك دارحان قىدىرالى, رەسەي عىلىم اكادەمياسى رەسەي تاريحى ينستيتۋتىنىڭ جەتەكشى عىلىمي قىزمەتكەرى, تاريح عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور دينا امانجولوۆا, قازاقستان پرەزيدەنتى ءارحيۆى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى بەيسەمباي جۇمابەكوۆ, ءباا ۇلتتىق ءارحيۆىنىڭ باس ديرەكتورى, دوكتور ابدۋللا مۋحامماد ءال-رايسي, ورتالىق مەملەكەتتىك ارحيۆ ديرەكتورى, تاريح عىلىمدارىنىڭ كانديداتى ءسابيت شىلدەباي, قىرعىز رەسپۋبليكاسى ورتالىق مەملەكەتتىك ءارحيۆىنىڭ ديرەكتورى جۇماباي بەچەكوۆ, ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۋرازيا ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پرورەكتورى, فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور ديحان قامزابەك ۇلى سىندى وتاندىق جانە شەتەلدىك كورنەكتى عالىمدار بولدى.
القالى جيىنعا قاتىسقان بەلگىلى عالىمدار ارحيۆ سالاسىن دامىتۋدىڭ وزەكتى ماسەلەلەرىن قاراپ قانا قويماي, تاياۋ جانە الىس شەتەلدەردىڭ ارحيۆ مەكەمەلەرىنىڭ ءوزارا ىنتىماقتاستىعىن ارتتىرۋ ماسەلەسىن دە تالقىلادى. حالىقارالىق كونفەرەنتسيا جۇمىسىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ارنايى قارار قابىلداندى. قۇجاتتا تاۋەلسىزدىك كەزەڭىندەگى قازاقستان تاريحى بويىنشا زەرتتەۋلەر ماسەلەسىن كەشەندى قاراستىرۋ, تاۋەلسىز قازاقستان تاريحىن زەرتتەۋدىڭ تەورياسى مەن ءادىسناماسى سالاسىنداعى تۇجىرىمدامالىق تاسىلدەردى ازىرلەۋ بويىنشا عىلىمي قوعامداستىقتىڭ ءوزارا ءىس-قيمىلىن كۇشەيتۋ, كەيىنگى ۇرپاق ءۇشىن تاۋەلسىزدىك كەزەڭىنىڭ زەرتتەۋ بازاسىن جۇيەلەۋگە جان-جاقتى ىقپال ەتۋ, نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق بازانى ودان ءارى جەتىلدىرۋ, تسيفرلى ارحيۆ جۇيەسىن ەنگىزۋ ءۇشىن وتاندىق جانە شەتەلدىك ارحيۆ مەكەمەلەرىمەن جان-جاقتى ىنتىماقتاستىق ورناتۋ, ارحيۆ مەكەمەلەرىنىڭ ماتەريالدىق-تەحنيكالىق بازاسىن نىعايتۋ, ارحيۆتەردى قازىرگى زامانعى تەحنيكالىق قۇرالدارمەن جانە تەحنولوگيالارمەن قامتاماسىز ەتۋگە جانە ارحيۆ ءىسىن دامىتۋدىڭ نورماتيۆتىك جانە عىلىمي-ادىستەمەلىك بازاسىن جەتىلدىرۋگە بارىنشا ىقپال ەتۋ جايى اتاپ كورسەتىلگەن.
