مەملەكەت باسشىسى ءوز سوزىندە سوڭعى ايلاردا اۋعانستانداعى اسكەري-ساياسي جاعدايدىڭ تەز وزگەرىپ, احۋالدىڭ تۇراقسىزدانۋ قاۋپى تۋىنداعانىن اتاپ ءوتتى.
– ۇجىمدىق قاۋىپسىزدىك تۋرالى شارت ۇيىمى مەن شانحاي ىنتىماقتاستىق ۇيىمىنىڭ مانداتىنا مۇنداي سىن-قاتەرلەردىڭ الدىن الۋ جانە وعان دەر كەزىندە ءمان بەرۋ ماسەلەلەرى كىرەدى. بۇل ءبىزدىڭ بەدەلدى ەكى ايماقتىق قۇرىلىم اراسىنداعى ءىس-ارەكەتتەردى ۇيلەستىرۋدىڭ ماڭىزدى ەكەنىن كورسەتەدى. اۋعانستاننىڭ ۋاقىتشا ۇكىمەتى الدىندا اسا كۇردەلى مىندەتتەر كەشەنى تۇر. جاڭا مەملەكەتتىك قۇرىلىمدى قالىپتاستىرۋ جانە جالپى ۇلتتىق تۇتاستىققا قول جەتكىزۋ سياقتى ستراتەگيالىق ماقساتتاردان بولەك كۇنكورىستىڭ كوكەيتەستى ماسەلەلەرىن دە شەشۋ قاجەت. ەكونوميكانىڭ قوردالانعان ماسەلەلەرىنىڭ شەشىلۋى, تۇپتەپ كەلگەندە, اۋعانستان مەملەكەتتىلىگىنىڭ شاما-شارقىن ايقىندايدى. شىندىعى وسى, – دەدى قاسىم-جومارت توقاەۆ.
پرەزيدەنتتىڭ ايتۋىنشا, داعدارىستان شىعۋ ءۇشىن بۇل ەلدەگى ىشكى رەسۋرستار مۇلدە جەتكىلىكسىز. بۇۇ-نىڭ باعالاۋى بويىنشا اۋعانستان گۋمانيتارلىق اپات جاعدايىندا تۇر.
– بۇل اسىرا ايتقاندىق ەمەس. جۋىق ارادا اۋعانستان اسا اۋىر ازىق-ت ۇلىك داعدارىسىنا ۇشىراۋى مۇمكىن. وسى قيىنشىلىق ورتالىق ازيا ايماعىنىڭ دا شەكاراسىن اينالىپ وتپەيدى. ونىڭ سالدارى جاھاندىق سيپات الادى. اتالعان جاعداي, ەڭ الدىمەن, تۇرعىنداردىڭ كوشۋگە ءماجبۇر بولۋىنان تۋىندايدى. الايدا, قازىر جاي بولجام جاساۋدىڭ ەمەس, ناقتى ىسكە كوشۋدىڭ ماڭىزى زور. ەلدەرىمىز بەن ۇيىمدارىمىز دەڭگەيىندە اۋعانستان حالقىنا كومەكتەسۋ ءۇشىن «گۋمانيتارلىق كوپىردى» جەدەل تۇردە سالعان ءجون. قازاقستاننىڭ ينفراقۇرىلىمى مەن لوگيستيكالىق مۇمكىندىكتەرىن ەسكەرە وتىرىپ, مۇنداي «كوپىردى» ۇيىمداستىرۋدىڭ ماڭىزدى بولىگى رەتىندە الماتى قالاسىندا ايماقتىق حاب قۇرۋ ۇسىنىلادى, – دەدى مەملەكەت باسشىسى.
قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ پىكىرىنشە, اتالعان جۇمىستى الماتى قالاسىنا بۇۇ باسشىلىعىنىڭ ءوتىنىشى بويىنشا قونىس اۋدارعان اۋعانستانعا كومەك كورسەتۋ جونىندەگى بۇۇ ميسسياسىنىڭ (UNAMA) مانداتى اياسىندا جۇرگىزۋگە بولادى. قاسىم-جومارت توقاەۆ بۇل ۇسىنىستى شىۇ مەملەكەتتەرى باسشىلارىنىڭ بۇگىنگى وتىرىسىندا ايتتى.
– گۋمانيتارلىق داعدارىستىڭ اۋىر كەزەڭىن ەڭسەرگەننەن كەيىن الداعى ۋاقىتتا اۋعانستانعا ءتۇرلى باعىتتار بويىنشا بۇۇ ينستيتۋتتارىنىڭ تاراپىنان جۇيەلى قولداۋ قاجەت بولادى. الماتىدا بۇۇ-نىڭ ايماقتىق حابىنىڭ قۇرىلۋى بۇل جۇمىستاردى ۇيلەستىرۋ ءۇشىن وڭتايلى مۇمكىندىكتەرگە جول اشادى, – دەدى قازاقستان پرەزيدەنتى.
مەملەكەت باسشىسى اۋعان ماسەلەسى بويىنشا ءوزارا ءىس-قيمىلدار جۇرگىزگەندە ۇقشۇ مەن شىۇ-عا مۇشە مەملەكەتتەردىڭ كەزەك كۇتتىرمەيتىن مىندەتتەرىن شەشۋدەن بولەك, كەلەشەكتى دە نازاردان تىس قالدىرۋعا بولمايتىنىن اتاپ ءوتتى.
– ساياسي جانە گۋمانيتارلىق احۋال قالاي قالىپتاسسا دا, ادامي كاپيتالعا تارتىلعان ينۆەستيتسيا عانا ۇزاقمەرزىمدەگى ورنىقتى بولاشاقتى قامتاماسىز ەتە الادى. وسىعان بايلانىستى اتالعان ەلدىڭ ازاماتتارى ءۇشىن ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىن جۇزەگە اسىرۋ ءىسىن جالعاستىرۋ ماڭىزدى. بۇگىندە قازاقستاندا اۋعانستاننىڭ 200-گە جۋىق ستۋدەنتى ءبىلىم الۋدا. اۋعانستاننىڭ جاڭا بيلىگى بۇل جاستاردىڭ جوعارى ءبىلىم الۋىنا ەش كەدەرگى جاسامايدى دەپ ۇمىتتەنەمىن, – دەدى قاسىم-جومارت توقاەۆ.
قازاقستان پرەزيدەنتىنىڭ پىكىرىنشە, ۇقشۇ مەن شىۇ-عا مۇشە مەملەكەتتەر اۋعانستاننىڭ جاڭا بيلىگىمەن بەيرەسمي ديالوگ قۇرۋعا باستاما جاساعانى ءجون.
– مۇنداي بايلانىستار تالىپتەردىڭ شىنايى نيەتىن باعالاۋعا, ايماقتىق تۇراقتىلىقتىڭ سىن-قاتەرلەرىنە قاتىستى پىكىرلەردى قالىپتاستىرۋعا, وسى ەلمەن ساۋدا-ەكونوميكالىق بايلانىستاردى قالپىنا كەلتىرۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. وسى رەتتە, رەسمي تۇردە مويىنداۋ تۋرالى ءسوز بولىپ وتىرعان جوق. كوپ نارسە جاڭا اكىمشىلىكتىڭ الداعى ناقتى ءىس-ارەكەتتەرىنە جانە بۇۇ قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ ءتيىستى شەشىمدەرىنە بايلانىستى بولاتىنىن تاعى دا قايتالاپ ايتامىن, – دەدى مەملەكەت باسشىسى.
قاسىم-جومارت توقاەۆ ءسوزىن قورىتىندىلاي كەلە, شىۇ مەن ۇقشۇ-عا مۇشە مەملەكەتتەر مۇددەلەرىنىڭ سايكەس كەلۋى جانە ولاردىڭ بىرلەسكەن كۇش-جىگەرى ايماقتىڭ قاۋىپسىزدىگى مەن ورنىقتى دامۋىنىڭ وزەكتى ماسەلەلەرىن شەشۋ جونىندەگى ورتاق ءىس-قيمىلداردىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرەتىنىنە سەنىم ءبىلدىردى.
