الەم • 08 قىركۇيەك, 2021

مەركەل نەگە الاڭداۋلى؟

197 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

بيىلعى قىركۇيەك ايىنىڭ اياعىندا گەرمانيادا فەدەرالدى سايلاۋ وتەدى. ساياسي دوداعا ساناۋلى كۇندەر قالعاندا جۇرگىزىلگەن ساۋالداما گەرمانياداعى ساياسي باعىتتىڭ وزگەرىپ بارا جاتقانىن كورسەتتى.

مەركەل نەگە الاڭداۋلى؟

بۇل سايلاۋ ەل ءۇشىن ماڭىزدى بولىپ تۇر. ويتكەنى سايلاۋعا انگەلا مەركەل قاتىسپايدى. ونىڭ ورنىنا كىم كانتسلەر اتاناتىنى نەمىستەرگە عانا ەمەس, بۇكىل الەم ءۇشىن قىزىق.

ساۋالداماعا سۇيەنسەك, قازىر­گى تاڭدا حالىق اراسىندا سوتسيا­ليستىك-دەموكراتيالىق پارتيا­نىڭ (SPD) بەدەلى بيىك. ونى قول­دايتىندار سانى 25 پايىزعا جەت­كەن ەكەن. وسى كورسەتكىشپەن SPD قازىر توپ باستاپ تۇر. الدا-جال­دا سايلاۋ ءدال بۇگىن وتە قالسا, جەڭىمپاز وسى پارتيا اتاناتىنى ءسوزسىز.

سوندىقتان شىعار, قازىرگى كانتسلەر انگەلا مەركەل حالىقت­ى ءوز پارتياسى حريستيان-دەموك­را­تيا­لىق پارتياسىنا داۋىس بەرۋگە شاقىردى. سوندا عانا پارتيانىڭ جەتەك­شىسى ارمين لاشەتتى جاڭا بۋن­دەس­باسشى رەتىندە تا­عايىن­داۋ­عا جول اشىلماق.

«داۋىس بەرۋشىلەر الدىندا ۇلكەن تاڭداۋ تۇر. SPD مەن جاسىلداردان قۇرالعان ۇكىمەت. ولار سولشىلداردىڭ قولداۋىن يەلەنبەك نەمەسە ولاردى ماقۇل­داي­دى. نەمەسە كانتسلەر ارمين لاشەت باستاعان CDU جانە CSU پارتيالارىنىڭ ۇكىمەتى. بۇل ءبىزدىڭ ەلدى جارقىن كەلەشەككە باستايدى», دەپ مالىمدەدى ا.مەركەل.

كانتسلەردىڭ سولشىلداردى تىلگە تيەك ەتۋى بەكەر ەمەس. ويت­كە­نى ولار قازىرگى بيلىكتەگى كوپ­شى­لىك داۋىسقا يە حريستيان-دە­مو­كرا­تيالىق پارتياسىنىڭ وپپوزيتسياسى سانالادى.

كەيىنگى ۋاقىتتا CDU-ءدىڭ باسىنان باق تايا باستادى. پارتيانىڭ جەتەكشىسى ءارى مەركەلدىڭ ءىزباسارى بولىپ ارمين لاشەت سايلانعان ەدى. الايدا ونىڭ ەل ىشىندەگى بەدەلى جوعارى ەمەس. كوروناۆيرۋس ىندەتى جاپپاي تاراعانعا دەيىن ول تۋرالى ەل ىشىندە جىلى پىكىر قالىپتاسقان-تۇعىن. بىراق پاندەميا ءبارىن وزگەرتىپ كەتتى. ماسەلەن, لاشەت باسشىلىق ەتكەن سولتۇستىك رين-ۆەستفاليا ءوڭىرى ۆيرۋستان قاتتى زارداپ شەكتى. ايماقتا دەرتكە شالدىققاندار سانى كۇن ساناپ ارتىپ جاتقان كەزدە لاشەت لوكداۋن ەنگىزۋگە اسىققان جوق.

ونىڭ ۇستىنە, العاشقىلاردىڭ ءبىرى بولىپ كارانتيندىك شەكتەۋ شارالارىن جەڭىلدەتۋگە كىرىستى. وسىلايشا, ءاپ-ساتتە تۇر­عىن­دار­دىڭ نارازىلىعىنا ۇشىرادى. بيىلعى شىلدەدە ەۋروپادا سۋ تاسقىنى بولىپ, ءبىراز ەل زارداپ شەگىپ, مىڭداعان ادام قايتىس بولعانى بەلگىلى. گەرمانيادا شامامەن 177 ادام قازا تاپتى. وسى وقيعادان كەيىن پرەزيدەنت فرانك-ۆالتەر شتاينمايەر باستاعان بيلىك وكىلدەرى سۋ تاسقىنىنان زارداپ شەككەن وڭىرلەرگە بارعان-دى.

كوڭىل كۇيى جوق پرەزيدەنت جۋر­ناليستەرگە سۇحبات بەرىپ جات­قان­دا, ارتقى جاعىندا لا­شەت­تىڭ ارىپتەسىمەن ازىلدەسىپ, ك ۇلىپ تۇرعانى بەينەجازباعا ءتۇسىپ قال­دى. سودان كەيىن نەمىستەر ونى سىنعا الىپ, ەل قايعىرىپ جات­قان­دا كۇلگەنىن ايىپتادى. كوپ ۇزاماي-اق لاشەت كەشىرىم سۇرادى. بىراق قايعىدان قابىرعاسى قا­يىس­قان حالىققا بۇل اسەر ەتە قويعان جوق.

جىعىلعانعا جۇدىرىق دە­مەك­­شى, بۇعان دەيىنگى ساۋالدامالار­دا جاسىلدار پارتياسى وزىق شى­­عىپ, ساياسي ەليتانى ءبىر ءدۇر سىلكىنتكەن ەدى. ەندى سوتسياليستىك-دە­مو­كراتيالىق پارتيا الداعى ساي­لاۋدا جەڭىستەن دامەلى.

ونىڭ ۇستىنە, SPD اتىنان ساياسي دوداعا ءتۇسىپ جاتقان ولاف ءشولتستىڭ حالىق اراسىندا بە­دە­لى جوعارى. قازىرگى تاڭدا ول گەرمانيانىڭ ۆيتسە-كانتسلەرى, قار­جى ءمينيسترى قىزمەتىن اتقا­را­دى. ەگەر مەركەلدىڭ ءسوزى نە­مىس­تەردىڭ پىكىرىن وزگەرتە الماسا, وندا سوتسياليستىك-دەموكراتيالىق پار­تيا­نىڭ جەڭىسى ۋاقىت ەنشىسىندەگى شارۋا.

الدا-جالدا SPD جەڭىسكە جەتە قالسا, پارتيانىڭ الدىندا ەكى جول بار. جاسىلدار مەن ەركىن دەموكراتتار (FDP) پارتيالارىمەن كواليتسيا قۇرۋ. نەمەسە جاسىلدار مەن سولشىلدارمەن تىزە قوسۋ. ەكى جاعدايدا دا سوتسياليستىك-دەموكراتيالىق پارتيا بۇگىنگە دەيىن پارلامەنتتە كوپشىلىك ورىنعا يە بولىپ كەلگەن CDU-دان اۋىلىن الىس قوندىرادى.

قازىرگى تاڭدا بۋندەستاگتى CDU مەن SPD كواليتسياسى باس­قا­رىپ كەلگەنى بەلگىلى. ەندەشە, الداعى سايلاۋ انگەلا مەركەلدىڭ كە­تۋىمەن عانا ەمەس, بيلەۋشى كوا­لي­تسيانىڭ وزگەرۋىمەن دە ەستە قال­ماق.

سوڭعى جاڭالىقتار