دوكتور ناقتىلاپ وتكەندەي, قوعامدا كاسىبي ەمەس, ءتىپتى مەديتسينا زاڭدىلىعىن بىلمەيتىن مامانداردىڭ ايتقانىنا سەنىپ قالۋ باسىم بولىپ تۇر. بۇل فاكتوردىڭ سوڭى سول دەزينفورماتسيانى تاراتىپ وتىرعان ادامعا عانا ەمەس, ونىڭ اينالاسىنا دا قاۋىپتى ەكەنىن, ءتىپتى ادام ولىمىنە اكەلىپ سوعاتىنىن كۇن سايىن كورىپ وتىرمىز.
«كوۆيد باقىلاۋدان شىعىپ بارا جاتىر. ءدال قازىر Delta نۇسقاسىنىڭ عالامشاردى جايلاپ العانىن كورىپ وتىرمىز. كۇنى ەرتەڭ قانداي نۇسقالاردىڭ تارالاتىنىن جانە ونىڭ تىرناعىندا كىمدەردىڭ كەتەتىنىن ءبىز بىلمەيمىز», دەيدى الماز شارمان.
الماز شارماننىڭ سوزىنشە, وزدەرىن رەسمي تۇردە انتيۆاكسەرلەر دەپ اتايتىن توپ جەر بەتىندەگى حالىقتىڭ 5 پايىزىن قۇراپ وتىر. ولار شامادان تىس بەلسەندىلىگىنىڭ ناتيجەسىندە وزدەرىنە نازار اۋدارتىپ ۇلگىردى. ادامنىڭ ومىرىنە جانى اشيتىن كەيىپ تانىتا وتىرىپ, ءبىر-بىرىمەن تەكە-تىرەسىپ جاتقان اقپاراتتىڭ اۋىلىندا اداستىرىپ جىبەردى. ولاردىڭ كوزدەگەن ماقساتى دا وسى.
«انتيۆاكسەرلەر تاراتقان اقپاراتتار «ينفودەميا» دەپ اتالادى. ولاردىڭ بولجامدارىنىڭ اۋقىمى وتە كەڭ: پارادوكسالدى. الەمدىك ۇكىمەتتىڭ جانە گەيتستىڭ چيپتەرىنىڭ قاستاندىعى سياقتى پارانويدتى, ءبىر قاراعاندا اقىلعا قونىمدى بولىپ كورىنەدى, بىراق عىلىمي نەگىزدەمەدەن جۇرداي. ءتىپتى ادامنىڭ ومىرگە بالا اكەلۋ مۇمكىندىگىن شەكتەيدى دەگەندەردى دە ەستىپ ءجۇرمىن. ۆاكتسينالاردىڭ كەڭ اۋقىمدى كلينيكالىق سىناقتارىنىڭ ناتيجەلەرى ولاردىڭ رەپرودۋكتيۆتى قاۋىپسىزدىگىن كورسەتتى. كەرىسىنشە كوۆيدپەن اۋىراتىندار بەدەۋلىك, تۇسىك جانە ەرەكتيلدى ديسفۋنكتسيا قاۋپىن ەداۋىر ارتتىراتىنى كۇن سايىن ايقىندالىپ جاتىر. بۇگىنگى كۇنى الەمدە كوروناۆيرۋسقا قارسى 4 ميلليارد دوزاعا جۋىق ءتۇرلى ۆاكتسينالار ەگىلدى, بۇل الەمدەگى ءاربىر 100 ادامعا ورتا ەسەپپەن 50 دوزادان كەلەدى. ياعني جيناقتالعان تاجىريبە شىنىمەن دە وراسان زور», دەيدى الماز شارمان.
وسى تۇستا, الماز شارمان ناقتىلاپ وتكەندەي, عالىمدار كوروناۆيرۋستىق ۆاكتسينالار جاساۋعا بارلىق مۇمكىندىگىن جۇمىلدىرىپ جاتىر. بۇل ەڭبەكتى ونداعان جىلداردىڭ ناتيجەسى دەپ باعالاۋعا بولادى.
«بۇل تەحننولوگيالار ەبولا ەپيدەمياسىمەن كۇرەسۋدە جانە قاتەرلى ىسىك اۋرۋلارىن ەمدەۋدە قولدانىلعان. جەتەكشى ەلدەردىڭ وراسان زور ينۆەستيتسيالارى ارقاسىندا ءجۇز مىڭداعان ەرىكتىلەردىڭ قاتىسۋىمەن ۆاكتسينالاردىڭ ساپالى كلينيكالىق سىناقتارىن جۇرگىزۋگە مۇمكىندىك تۋدى, ناتيجەسىندە ولاردىڭ قاۋىپسىزدىگى مەن تيىمدىلىگىنە بۇلتارتپاس دالەلدەر الىندى. بۇل ماتەريالدار اشىق عىلىمي باسپاسوزدە جاريالانعان», دەيدى الماز شارمان.
وسى تۇستا الماز شارمان ادامزاتتىڭ دەنساۋلىعىن تەك سەنىم عانا ساقتاي الاتىنىن ايتىپ ءوتتى. سونىمەن قاتار ۆاكتسيناتسيا وتە ماڭىزدى ۇجىمدىق كۇش پەن ازاماتتاردىڭ مەديتسينالىق قىزمەتكەرلەرمەن تىعىز ىنتىماقتاستىعىن تالاپ ەتەدى. الايدا, قازىرگى الەمدە كوپتەگەن ادامدار مەملەكەت ءوز دەنساۋلىعىنا قاتىستى ماسەلەلەردى شەشكەن كەزدە, ددۇ نەمەسە بيلل گەيتس سياقتى حالىقارالىق ۇيىمدار قىزىعۋشىلىق تانىتقانىنان كۇدىكتەنەتىنى اقيقات. وسى تۇستا ادام قۇقى مەن كونسپيرولوگيالىق تەوريانىڭ ارا جىگىن ايقىنداپ الۋ ماڭىزدى.
«وتكەن جىلى 32 ەلدەن كەلگەن 13 427 ازامات اراسىندا ۆاكتسيناتسياعا دەگەن كوزقاراس جانە ۇكىمەتتەر پاندەميامەن قانشالىقتى ءتيىمدى كۇرەسىپ جاتقاندىعى تۋرالى ساۋالناما جۇرگىزىلدى. باسىم داۋىس حالىقتىڭ ۆاكتسيناعا سەنەتىنىن بايقاتتى. ۆاكتسيناتسيا باعدارلاماسىنىڭ ءساتتى ءجۇرۋى ادامزاتتىڭ ءومىرىن ساقتاپ قالاتىنىن ادامدار ءتۇسىنىپ كەلە جاتىر. دەمەك, ۆاكتسينالاردى جاسايتىن عالىمدارعا, ولاردى جاسايتىن كومپانيالارعا, ۆاكتسيناتسيا جاسايتىن دەنساۋلىق ساقتاۋ قىزمەتكەرلەرىنە, بۇكىل پروتسەستى باقىلايتىن ۇكىمەتكە سەنىم بارىنەن دە ماڭىزدى. وسى سەنىم تىزبەگىنىڭ تۇتاستىعى ۆاكتسيناتسيا ناۋقانىنا ازاماتتاردىڭ سانالى قاتىسۋىن قامتاماسىز ەتۋ ءۇشىن وتە ماڭىزدى. وسى تىزبەكتىڭ كەز كەلگەن بۋىنىنا سەنىمسىزدىك ونىڭ تۇتاستىعىنىڭ بۇزىلۋىنا جانە حالىقتى ۆاكتسيناتسيالاۋ جونىندەگى جۇمىستاردىڭ ناتيجەسىز بولۋىنا اكەلەدى», دەيدى الماز شارمان.
الماز شارمان ايتىپ وتكەندەي, ۆاكتسيناعا سەنبەيتىن ادامدار ديفتەريا, كوكليۋش, پوليوميەليت, ءتارىزدى ادامنىڭ دەنساۋلىعىنا قاۋىپ توندىرەتىن دەرتتەردى بىلمەيتىن شىعار دەگەن ويدا بولىپتى. مەديتسينا دامىعان سايىن دەرت تۇرلەرى كوبەيىپ كەلەدى. ۆاكتسينانىڭ ناتيجەسىندە ادامزاتقا اتى-زاتى بەلگىلى دەرت تۇرلەرىنىڭ زالالى السىرەپ جەتەدى. پاندەميانىڭ باستالۋى ۆاكتسيناعا دەگەن كوزقاراستى تۇبەگەيلى وزگەرتتى. ۆاكتسينالار وتە قاۋىپسىز جانە تيىمدىلىگى جوعارى ەكەندىگى دالەلدەندى.
«اۋرۋحانا توسەگىندە اۋا جەتپەي جانتالاسىپ جاتىپ كوز جۇمعان جاقىن ادامدارىمىزدىڭ تاعدىرى ەسكە تۇسكەن سايىن بۇعان جول بەرمەۋ جولدارىن ىزدەۋ ادامزاتتىڭ № 1 مىندەتىنە اينالۋى ءتيىس ەدى. بىراق ادام بويىنداعى قورقىنىش, دەزينفورماتسيانىڭ اسەرى كوزدى بايلاپ قويدى, ءولىپ بارا جاتقان ادامداردى ەستەن شىعارىپ, سەنىمسىزدىك سيندرومىنىڭ سالماعىن تەرەڭدەتىپ جاتىر.
ادامدار ولىممەن دەرتتەن ەمەس, ۆاكتسينادان قورقا باستادى. بۇل مەن ءۇشىن پارادوكس», دەپ ءسوزىن تۇيىندەدى الماز شارمان.
