ەكونوميكا • 16 شىلدە, 2021

جەكە كاسىپكەرلىكتى جابۋ جولى جەڭىل

1432 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

ەلىمىزدە جەكە كاسىبىن اشىپ, بيزنەس اشۋعا قىزىعۋشىلىق تانىتىپ جۇرگەندەر قاتارى كوبەيىپ كەلەدى. كەيبىرەۋلەر جەكە كاسىبىن دوڭگەلەتكىسى كەلگەنىمەن, ونى اشۋ جولدارىن بىلمەيدى. ال اشقان كاسىبىن توقتاتۋ تۋرالى شەشىمگە كەلگەندەر كاسىپكەرلىكتى قالاي جاباتىنىنان حابارسىز. ەندەشە, قارجى مينيسترلىگىنە قاراستى مەملەكەتتىك كىرىستەر كوميتەتى ماماندارىنىڭ وسى ماسەلە توڭىرەگىندەگى اقىل-كەڭەسىنە نازار سالىڭىز.

جەكە كاسىپكەرلىكتى جابۋ جولى جەڭىل

بيزنەس جولى وڭاي ەمەس. «العاشقى كەزدە بيزنەستى سەن اسى­رايسىڭ, سودان كەيىن بيزنەس ءوزىن-ءوزى اسىرايدى, سوسىن بيزنەس سەنى اسىرايدى» دەگەن ءسوز بەكەر ايتىلماسا كەرەك. كاسىبى دوڭگەلەنىپ كەتكەندەر دە, ورتا جولدان توقتاپ قالعاندار دا بار. رەسمي دەرەكتەرگە سۇيەنسەك, بىلتىر كۇزدە ەلىمىزدە تىركەلگەن جەكە كاسىپكەرلىكتىڭ سانى 1,2 ملن-نان اسىپتى. بىراق ءبىر جىلدىڭ ىشىندە ولاردىڭ سانى 2,9%-عا قىسقارعان. تىركەلگەن جەكە كاسىپكەرلىكتىڭ ىشىندە 200 مىڭدايى جۇمىسىن توقتاتقان. ولاردىڭ ىشىندە رەسمي تۇر­دە كاسىبىن توقتاتۋ تۋرالى ءوتىنىش بەرمەگەندەر دە بار. مەم­لەكەتتىك كىرىستەر كوميتەتى جەكە كاسىپ­كەرلىك جابىلعان بولسا, مىندەتتى تۇردە سالىق ورگاندارىنا حابارلاسىپ, قىزمەتى توقتاعانى جونىندە ءوتىنىم قال­دىرۋ كەرەكتىگىن ەسكەرتەدى. كا­سىپ­كەرلەر بيزنەستىڭ تۇرىنە قاراي جىلىنا ەكى رەت دەكلاراتسيا تاپسىرادى. وسى ەسەپتى تاپسىرماعاندارعا اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىك قاراستىرىلعان. سوندىقتان كاسىپكەر قىزمەتى جونىندە مىندەتتى تۇردە ءتيىستى مەكەمەنى حاباردار ەتۋى كەرەك.

مەملەكەتتىك كىرىستەر كومي­تەتى باسقارما باسشىسىنىڭ ورىن­­­باسارى اينۇر سارتاەۆانىڭ ايتۋىنشا, كاسىپكەردىڭ باسىندا سالىق قارىزى بولماسا, وندا جەكە تۇلعانى دارا كاسىپكەر جانە جەكە پراكتيكامەن اينالىساتىن تۇلعا رەتىندە تىركەۋدەن شىعارۋدى سالىق ورگانى جۇزەگە اسىرادى. «دارا كاسىپكەر نەمەسە جەكە پراكتيكامەن اينالىساتىن ادام قىزمەتتى توقتاتۋ تۋرالى شە­شىم قابىلداعان كەزدە تىركەلگەن جە­رىندەگى سالىق ورگانىنا بارىپ, قىز­مەتتى توقتاتۋ تۋرالى سالىقتىق ءوتىنىشتى, قىز­مەتتىڭ جەكەلەگەن تۇرى­مەن اينالىساتىن سالىق تولەۋشى رەتىندە قىزمەتتىڭ باستالعانى نەمەسە توقتاتىلعانى تۋرالى حابارلامانى, تاراتۋ تۋرالى سالىق ەسەبى جانە باقىلاۋ-كاسسا ماشيناسىن ەسەپتەن شىعارۋ تۋرالى سالىقتىق ءوتىنىشتى (ەگەر بار بولسا) تاپسىرۋى كەرەك», دەيدى ا.سارتاەۆا.

جەكە كاسىپكەرلىكتى وڭاي­لا­تىل­عان تارتىپتە جابۋعا بو­لا­دى. بۇل كامەرالدىق باقى­لاۋ­سىز جۇزەگە اسى­رىلادى. وڭاي­لاتىلعان تارتىپ­پەن قىزمەتتى توقتاتۋ ءۇشىن جەكە كاسىپ­كەر قو­سىم­شا قۇن سالىعىن تولەۋشى رەتىندە تىركەۋدە تۇرمايتىن, بىرلەسكەن كاسىپكەرلىك تۇرىندەگى قىزمەتتى جۇزەگە اسىرمايتىن بولۋى كەرەك. سونداي-اق كاسىبى مىنا قىزمەت تۇرلەرىمەن بايلانىستى بولماۋعا ءتيىس: بەنزين (اۆياتسيالىقتى قوسپاعاندا), ديزەل وتىنىن ءوندىرۋ, بەنزيندى, ديزەل وتىنىن كوتەرمە نەمەسە بولشەك ساۋدادا وتكىزۋ, ەتيل ءسپيرتىن جانە الكوگول ءونىمىن ءوندىرۋ, ولاردى كوتەرمە جانە بولشەك ساۋدادا ساتۋ, تەمەكى ونىم­دەرىن ءوندىرۋ جانە ولاردى كوتەرمە ساۋدادا وتكىزۋ, ويىن بيزنەسى, تاۋارلاردىڭ ەلەك­تروندى ساۋداسى. بۇعان قوسا, سالىقتىق تەكسەرۋلەر مەن تاۋە­كەلدەردى باعالاۋ جۇيە­سىنىڭ ناتيجەلەرى بويىنشا ىرىك­تەل­گەن سالىق تەكسەرۋلەردىڭ تىزىمىندە جوقتىعى, سالىقتار مەن الەۋمەتتىك تولەمدەر بو­يىنشا قارىزدارى بولماعانى ەسكەرىلەدى. قىزمەتتى توقتاتۋ تۋرالى سالىقتىق ءوتىنىشتى ونلاين رەجىمىندە سالىق تولەۋشىنىڭ كەڭسەسى ارقىلى دا بەرۋگە بولاتىنىن ەستەرىڭىزگە سالامىز.

«جەكە كاسىپكەر رەتىندە قىز­مەتىن توقتاتاتىن تاعى ءبىر ءادىس پاتەنتتىڭ قولدانىلۋ مەر­زىمى اياقتالعان كۇننەن باستالادى. الايدا كاسىپكەرلىك قىز­مەتىن توقتاتا تۇرۋ مەرزىمى اياقتال­­عاننان كەيىن پاتەنت قۇنىنىڭ كە­لەسى ەسەبى كۇنتىزبەلىك الپىس كۇن ىشىن­دە ۇسىنىلماسا, وندا سالىق ورگا­نى پاتەنت بويىنشا جۇمىس ىستەيتىن دارا كاسىپكەرلەردىڭ قىز­مەتىن وڭايلاتىلعان تارتىپپەن توق­تاتادى», دەيدى كوميتەت وكىلى.

جەكە كاسىپكەردى نەمەسە جەكە پراكتيكامەن اينالىساتىن ادامدى تىركەۋدەن شىعارۋ تۋرالى اقپارات ۋاكىلەتتى ورگاننىڭ www.kgd.gov.kz ينتەرنەت-رەسۋرسىندا «ەلەكتروندى سەرۆيستەر/سالىق تولەۋشىلەردى ىز­دەۋ» بولىمىندە نەمەسە «E-Salyq ازامات» ءمو­بيل­دى قوسىمشاسىندا ەسەپ­تەن شىعارعان كۇننەن باستاپ, ءۇش جۇمىس كۇنى ىشىندە ورنالاستىرى­لادى.

سوڭعى جاڭالىقتار