قازاقستان • 25 ماۋسىم, 2021

ەكونوميكا 3,1 پايىزعا وسەدى

180 رەت
كورسەتىلدى
6 مين
وقۋ ءۇشىن

بۇل – ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگىنىڭ ءدال قازىرگى ۋاقىتقا ارنالعان رەسمي بولجامى. ۆەدومستۆو قارجى مينيسترلىگىمەن جانە ۇلتتىق بانكپەن بىرگە بولجامنىڭ كەلەسى كەزەڭى بويىنشا جۇمىس جۇرگىزىپ جاتىر. ول وسى جىلدىڭ 1 قىركۇيەگىنە دەيىن اياقتالماق.

ەكونوميكا 3,1 پايىزعا وسەدى

مينيستر اسەت ەرعاليەۆتىڭ ايتۋىنشا, ەل بيلىگى بيىل ەكو­نوميكانىڭ ءوسىمى 3,5 پا­يىز­دان جوعارى بولاتىنىن مالىمدەدى. دەمەك, بولجامنىڭ كەلەسى كەزەڭىندە كورسەتكىشتەر كوتەرىلۋى مۇمكىن. بۇل بەس اي­دىڭ قورىتىندىسى بويىنشا ءوسىمنىڭ 1,6 پايىز دەڭگەيىندە قالىپتاسۋىمەن بايلانىس­تى. سەبەبى بولجامنىڭ بۇعان دەيىنگى كەزەڭىندە ءوسىم 1,2 پا­يى­ز بولادى دەلىنگەن ەدى.

– حالىقارالىق تاۋار جانە بيرجا نارىقتارىنداعى باعالاردىڭ تۇراقتالۋى باي­قالىپ وتىر. بۇگىندە مۇنايدىڭ باررەلى 75 دوللار دەڭگەيىنەن جوعارى. تۇتاستاي العاندا, الەمدىك ەكونوميكانىڭ جىلدام قارقىنمەن قالپىنا كەلە باستاعانىن كورىپ وتىر­مىز. سونداي-اق ەل ەكونو­مي­كاسىنداعى ىشكى سۇرانىستىڭ تۇراقتانۋى قىزمەت كورسەتۋ سەكتورىنىڭ وسۋىنە الىپ كەل­دى. البەتتە, ەكونوميكالىق ءوسىم, ىسكەرلىك بەلسەندىلىكتىڭ قارقىنى ۆاكتسينالاۋعا تىكە­لەي بايلانىستى بولادى. نە­­گىزگى كاپيتالعا, اسىرەسە ەكو­­­­نوميكانىڭ جەتىسپەيتىن سەك­­­تورلارىنا ينۆەستيتسيا تار­تۋ قارقىنى ەكى تاڭبالى مانمەن ءوسىپ كەلە جاتىر. مۇن­­داي فاكتوردىڭ ورىن ال­عانى قۋانىشتى, ارينە. بار­لىق فاكتوردىڭ نەگىزىندە بولجامدى ماندەردى ارتتىرۋ قاجەت دەپ سانايمىز, – دەدى ءا.ەرعاليەۆ ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتىندە وتكەن بريفينگتە.

ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, كونترتسيكلدىك ماكرو­ەكو­نو­ميكالىق ساياسات ەكونوميكانى قولداۋدىڭ جانە ىشكى سۇ­رانىستى ىنتالاندىرۋدىڭ تەڭدەسسىز شارالارىن قام­تا­ماسىز ەتكەن.

– قۇرىلىس يندۋسترياسىندا 17 ملن شارشى مەتر تۇرعىن ءۇيدى پايدالانۋعا بەرۋ – ەلىمىز ءۇشىن رەكوردتىق كورسەتكىش. ءبىز تمد بويىنشا جان باسىنا شاققاندا تۇرعىن ءۇيدى پايدالانۋعا بەرۋدە ءبىرىنشى ورىندا تۇرمىز. سونداي-اق ەكونوميكانىڭ ناقتى سەكتورى ءوزىنىڭ تۇراقتىلىعى مەن باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن كور­سەتتى. بۇل قارقىن تو­مەن­دەمەيدى. سوندىقتان ءبىز ءوز بولجامدارىمىزدى ارتتىراتىن بولامىز. كورسەتكىش شامامەن 3,5 پايىزدان 4 پايىزعا دەيىنگى دالىزدە بولادى. جەتى ايدىڭ كورسەتكىشتەرىن 1 قىركۇيەككە دەيىن كۇتەمىز جانە سونىڭ نەگىزىندە بولجام جاسايمىز. مەنىڭشە, ينفلياتسيا ۇلتتىق بانكتىڭ وسى جىلعا بەلگىلەگەن 4-6 پايىز دالىزىنەن جوعارى بولادى, – دەدى مينيستر.

بۇدان بولەك, ءا.ەرعاليەۆ ەلدەگى ازىق-ت ۇلىك باعاسىن تۇراقتاندىرۋ قادامدارى تۋرالى مالىمدەدى. ونىڭ ايتۋىن­شا, مەملەكەت تاراپىنان ەكو­نوميكانىڭ ناقتى سەكتورىنا كەشەندى قولداۋ كورسەتىلىپ وتىر. اتاپ ايتقاندا, يمپورتتى الماستىرۋ, ەكونوميكا جوبالارىن قولداۋ شارالارى جۇزەگە اسىرىلۋدا.

– ينۆەستيتسيالىق جوبالار ەلىمىزدە بازالىق ازىق-ت ۇلىك ونىمدەرىن وندىرۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگىندە وسى باعىتتا ناقتى جوسپار, ينۆەستيتسيالىق جوبالار بار. 2024 جىلعا دەيىن قازاقستان ەكونوميكاسى مەن حالقىمىزدى بازالىق ازىق-ت ۇلىكپەن 100 پايىز قامتاماسىز ەتۋ ماقساتى تۇر, – دەدى ۆەدومستۆو باسشىسى.

ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, بۇل سالادا كوپ جاع­داي ين­­­فراقۇرىلىمنىڭ تيىم­دىلىگىنە بايلانىستى بولادى. سوندىقتان ساۋدا مينيسترلىگى ۇلتتىق تاۋار وتكىزۋ جۇيەسىن قالىپتاستىرۋ بويىنشا جۇ­مىس جۇرگىزىپ جاتىر. ونىڭ اياسىندا 24 كوتەرمە-تاراتۋ ورتا­لىعىن سالۋ جۇزەگە اسۋدا. ولار تاۋاردى جەتكىزۋ مەن ساقتاۋدىڭ زاماناۋي لو­گيستيكالىق جەلىسىن قۇرۋعا نەگىزدەلگەن. بۇل قادامدار تاۋاردى وتكىزۋدە دەلدالداردى بولدىرمايدى دەپ كۇتىلۋدە.

– وسىنداي شەشىمدەر ءونىم ساپاسىنا, باعاسىنا اسەر ەتىپ, حالىققا ازىق-ت ۇلىك تاۋار­لارىنىڭ قولجەتىمدىگىن ارتتىرادى, – دەدى ءا.ەرعاليەۆ.

مينيستر «اۋىل – ەل بەسىگى» جوباسى اياسىنداعى جۇ­­مىس­تار جالعاساتىنىن العا تارتتى. ەكى جىل ىشىندە باع­دار­لاما بويىنشا 238 اۋىل قامتىلىپ, 1,5 مىڭ نىسان سالىنىپ, جوندەلگەن.

– ءتيىستى جۇمىستار بيىل دا جالعاسادى. ءاربىر اۋىلعا ارنالعان ءار جوبا ناقتى با­قىلاۋدا بولادى. جوبا اياسىندا ينفراقۇرىلىمدى جون­دەۋگە, تارتۋعا, الەۋمەتتىك نى­ساندار سالۋعا 2025 جىل­عا دەيىن 800 ملرد تەڭگە باعىت­تالادى. وسى جوبالار ارقىلى ءاربىر اۋىلدى ساپالى اۋىز سۋمەن قامتۋ ماسەلەسى شەشىلەدى. سونداي-اق كەڭ جولاقتى ينتەرنەت جەلىسىمەن تولىقتاي قامتىلادى. جەرگىلىكتى جول­داردىڭ 95 پايىزى سالىنىپ, جوندەلەدى, – دەدى ول.

جىل باسىندا مەملەكەتتىك جوسپارلاۋدىڭ جاڭا جۇيەسى بەكىتىلگەنى بەلگىلى. وسىعان باي­­لانىستى مەملەكەتتىك باع­دارلامالاردان ۇلتتىق جو­بالارعا كوشۋ بويىنشا كەشەندى جۇمىس جۇرگىزىلۋدە. ۇلتتىق جوبالار ناقتى مىن­دەتتەردى, ناقتى نىسانالى ينديكاتورلاردى, ناقتى شا­رالاردى قامتيتىنى انىق. ولاردىڭ بارلىعى بيۋدجەتتەن دە, جەكە رەسۋرستاردان دا قاجەتتى قارجىلاندىرۋمەن قام­تاماسىز ەتىلەدى. ءمينيس­تر­دىڭ سوزىنشە, شارالاردى تال­داۋ وسى جىلى اياقتالادى.

– مەملەكەتتىك قولداۋ شارالارىنا قاتىستى قازىر تالداۋ جۇمىستارىن جۇرگىزىپ جاتىرمىز. ول 1 قىركۇيەككە دەيىن اياقتالادى. وسى جۇمىس شەڭبەرىندە ءبىز مەملەكەتتىڭ قولداۋ شارالارىنان كەزەڭ-كەزەڭىمەن شىعۋ ستراتەگياسىن انىقتايمىز. بىراق بۇل ەپيدەميالىق جاع­داي­عا, حا­لىقتى ۆاكتسينالاۋ قارقىنىنا تىكەلەي بايلانىستى بولادى. جۇمىس ۇكى­مەت­تەگى, ۇلتتىق بانك­تەگى, قار­­­جىلىق رەتتەۋ جانە قا­دا­­عالاۋ اگەنتتىگىندەگى ارىپ­­تەس­­تەرىمىزبەن بىرلەسىپ جۇر­گى­زىلۋدە. كۇزگە قاراي بىزدە ناق­­­تى كوزقاراس پەن جوسپار بو­­لادى دەپ ويلايمىن, – دەدى ءا.ەرعاليەۆ.

سونىمەن قاتار ۇلت­تىق قوردان الىناتىن كەپىلدەن­دىرىلگەن ترانسفەرتتەر كەزەڭ-كەزەڭىمەن تومەندەيتىن بولادى. 2021 جىلدىڭ وزىندە كەپىلدىك بەرىلگەن ترانسفەرتتى 2,7 ترلن تەڭگەگە دەيىن, 2022 جىلى 2,4 ترلن تەڭگەگە دەيىن, 2023 جىلى 2,2 ترلن تەڭگەگە دەيىن قىسقارتۋ كوزدەلگەن. ءمي­نيستردىڭ ايتۋىنشا, پرە­زيدەنتتىڭ تاپسىرماسى بويىن­شا كەپىلدەندىرىلگەن ترانسفەرتتەر ماقساتتى سيپاتقا يە. ياعني ولار تەك الەۋمەتتىك جا­نە ينفراقۇرىلىمدىق دامۋ ماسەلەلەرىنە عانا با­عىت­­­­تالاتىن بولادى. بۇ­دان بولەك, مەملەكەت باس­شى­سى­نىڭ تاپ­سىرماسى بويىنشا 2023 جىلدان باستاپ كون­تر­تسيكل­دىك بيۋدجەتتىك ەرەجە ىسكە اسىرىلماق. ول مۇناي باعاسى جوعارى بولعان كەزدە ۇلتتىق قورداعى قاراجاتتى ۇنەمدەۋگە, ال تومەن بولعان كەزدە تەڭگەرىمدىلىك ءۇشىن بيۋدجەتكە يەك ارتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.

سوڭعى جاڭالىقتار