ءبىلىم • 14 ماۋسىم، 2021

كوللەدجدەرگە ءتۇسۋ ءتارتىبى وزگەرتىلدى

1954 رەت كورسەتىلدى

مەملەكەت باسشىسىنىڭ باستاماسى بويىنشا «پەداگوگ مارتەبەسى تۋرالى» زاڭ اياسىندا مۇعالىمدەردىڭ جالاقىسى 40%-عا ءوستى. 2025 جىلعا قاراي پەداگوگتەردىڭ ەڭبەكاقىسى تاعى ەكى ەسەگە ارتادى. وسى ماقساتتا الداعى ءۇش جىل ىشىندە قوسىمشا 1،2 ترلن تەڭگە بولىنەدى. بۇل تۋرالى ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترى اسحات ايماعامبەتوۆ ورتالىق كوممۋنيكاتسيالار قىزمەتى الاڭىندا وتكەن حالىققا ەسەپ بەرۋ كەزدەسۋىندە ايتتى.

ءمينيستردىڭ مالىمدەۋىنشە، مۇعالىمدەر سىنىپ جەتەكشىلىگى، داپتەر تەكسەرگەنى، پەداگوگيكالىق شەبەرلىگى، ماگيستر دارەجەسى جانە تالىمگەرلىگى ءۇشىن قوسىمشا اقى الادى. بۇعان قوسا «ۇزدىك پەداگوگ» رەسپۋبليكالىق بايقاۋىنىڭ جەڭىمپازدارى 1000 اەك كولە­مىندە سىياقى الادى. ءتيىستى مارا­پاتتار وڭىرلىك دەڭگەيدە دە قاراس­تىرىلعان.

– قولدانىستاعى زاڭ مۇعا­لىم­دەردى شامادان تىس ەسەپ بەرۋدەن جانە ولارعا ءتان ەمەس فۋنكتسيا­لاردى ورىنداۋدان بوسات­تى. بارلىق پەداگوگ قىزمەت­كەر­لەردىڭ ەڭبەك دەمالىسى 56 كۇنگە دەيىن ۇزارتىلدى. بۇرىن مەك­تەپكە دەيىنگى ۇيىمداردىڭ تار­بيەشىلەرىنىڭ لاۋازىمدىق جالاقىسى مەن دەمالىسى مەكتەپ مۇعالىمدەرىنە قاراعاندا، الدەقايدا از بولاتىن. ەندى تەپە-تەڭدىكتى ساقتاۋ ءۇشىن بالاباقشا تاربيەشىلەرىنىڭ لاۋازىمدىق جالاقىسى 30%-دان 50%-عا دەيىن ءوستى. بۇل تاربيەشى ماماندىعىنىڭ تارتىمدىلىعىن ارتتىرادى، – دەدى مينيستر ا.ايماعامبەتوۆ.

وسىدان سوڭ ۆەدومستۆو باسشىسى 2-6 جاستاعى بالالاردى بالاباقشامەن قامتۋ ماسەلەسىنىڭ قالاي شەشىلەتىنىنە توقتالدى.

– 3 جاستان 6 جاسقا دەيىنگى بالالاردى مەكتەپكە دەيىنگى بىلىممەن قامتۋ 98،7 %-دى قۇرايدى. Nur Otan پارتياسىنىڭ سايلاۋالدى باع­دارلاماسى اياسىندا 2 جاستان 6 جاسقا دەيىنگى بالالاردىڭ 95%-ى مەكتەپكە دەيىنگى تاربيەمەن جا­نە وقىتۋمەن قامتاماسىز ەتى­لەدى. بۇل رەتتە الەۋمەتتىك وسال ساناتتاعى وتباسىلاردى قول­داۋعا ەرەكشە كوڭىل بولىنگەن. ال­داعى وقۋ جىلىندا «ويىن ارقى­لى وقىتۋ» قاعيداتى بويىنشا مەكتەپكە دەيىنگى تاربيە مەن وقىتۋدىڭ جاڭا مودەلى ەنگىزىلەدى. «بالالاردى ەرتە جاستان دامىتۋ ينستيتۋتى» قۇرىلادى. 2020 جى­لى مەملەكەت-جەكەمەنشىك ارىپ­تەستىگى قۇرىلىسى مەن تەتىگى ەسەبىنەن مەكتەپكە دەيىنگى ۇيىمدار جەلىسى 500 بىرلىككە كوبەيەدى. جەكە­مەنشىك بالاباقشالاردى دامى­تۋ دا ۆاۋچەرلىك قارجىلان­دى­رۋدى ەنگىزۋ ەسەبىنەن ىنتالان­دى­رىلادى. ءار بالانى جان باسىنا قارجىلاندىرۋ ءنورماتيۆى 31 مىڭ­نان 40 مىڭ تەڭگەگە دەيىن ۇلعاي­تىلادى، – دەدى ا.ايماعامبەتوۆ.

ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا، مەم­لەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس مەكتەپ كىتاپحانالارى كوركەم ادەبيەتپەن، ونىڭ ىشىندە مەملەكەتتىك تىلدەگى ادەبيەتتەردىڭ ەڭ جاقسى ۇلگىلەرىمەن قامتاماسىز ەتىلەدى. «وقۋعا قۇشتار مەكتەپ» جوباسى جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر.

– مينيسترلىك مەكتەپ وقۋ­لى­ق­تارىنىڭ ساپاسىنا قويىلاتىن تالاپتاردى كۇشەيتتى. وقۋلىقتاردى ساراپتاۋدى تاۋەلسىز ماماندار جۇرگىزەدى. سونداي-اق وقۋلىقتار مەن باسپالار اۆتورلارىنىڭ جا­ۋاپ­كەرشىلىگى ارتتى. ەندى ساتىپ الىن­عان وقۋلىقتاردا قاتەلەر انىقتالعان جاعدايدا باسپالار بارلىق شىعىندى ءوز قاراجاتىنان وتەيدى.

جاڭارتىلعان مازمۇنعا كوشۋ تولىعىمەن اياقتالدى. الدا­عى 2021-2022 وقۋ جىلىنا ار­نال­عان ءبىلىم بەرۋ مازمۇنى­نىڭ مودەلى قايتا قارالدى. وقۋ باع­دارلامالارى ءبىلىم الۋدا­عى ولقى­لىقتاردى تولتىرۋ قا­­جەت­تىلى­گىن ەسكەرە وتىرىپ بەيىم­­دە­لەدى. وقىتۋ تاسىلدەرى مەن ادىس­تەرى وزگەرتىلىپ، پەداگوگتەر­دى قول­داۋ بارىسىندا ادىستە­مەلىك قىز­مەت­تەردىڭ ءرولى كۇشەي­تىلدى. پەدا­گوگتەردىڭ تسيفرلى داع­دى­لارىن دامىتۋعا، تەحنولوگيالىق الەۋەت­تەردى كۇشەيتۋگە ەرەكشە كوڭىل بو­لىنەدى، دەدى ۆەدومستۆو باسشىسى.

جوعارى ءبىلىم الۋعا تاعايىن­دالاتىن مەملەكەتتىك گرانت ۋنيۆەرسيتەتتەرگە ەمەس، جەكە تۇلعاعا، ياعني يەگەرگە بەرىلەدى. ول ءوزى قالاعان وقۋ ورنىنا بارادى. وسى جۇيە ەندى كوللەدجدەرگە دە ەنگىزىلمەك. وسى وزگەرىس جونىندە ا.ايماعامبەتوۆ حالىققا ەسەپ بەرۋ كەزدەسۋىندە:

– كوللەدجدەرگە ءتۇسۋ كەزىندە قابىلداۋ ەمتيحاندارى بولمايدى، مۇنداي جۇيەنى بىلتىر توقتاتتىق. كونكۋرس ورتاشا بالل بويىنشا اۆتوماتتاندىرىلعان رەجىمدە وتكىزىلەدى. كوللەدجدەرگە قابىلداۋ «اقشا ستۋدەنتپەن بىرگە جۇرەدى» قاعيداتى شەڭبەرىندە، ياعني تالاپكەردىڭ تاڭداۋى بو­يىنشا جۇرگىزىلەدى. ەندى مەكتەپ تۇلەكتەرى ءبىر عانا ەمەس، بىرنەشە ماماندىق پەن كوللەدجدى تاڭداي الادى، – دەدى.

ال جوعارى وقۋ ورىندارىنا بولىنەتىن گرانت سانى ارتپاق. كەلەسى وقۋ جىلىنا باكالاۆريات باعدارلاماسى بويىنشا 51 561 گرانت ءبولىندى، ونىڭ ىشىندە «سەرپىن» باعدارلاماسى بويىنشا. سونىمەن قاتار Nur Otan پارتياسىنىڭ سايلاۋالدى باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرۋ جونىندەگى جول كارتاسى شەڭ­بەرىندە تاعى 5000 گرانت ءبولۋ قاراس­تىرىلعان. باكالاۆريات باعدار­لاماسى بويىنشا گرانتتار­دىڭ جالپى سانى 56 561 گرانتتى قۇراي­دى، ماگيستراتۋرا بويىنشا – 13 263، دوكتورانتۋرا –

1 890. كادر­لار دايارلاۋعا ارنالعان گرانتتار قاجەتتى باعىتتار بويىنشا بولىنەدى.

ايتپاقشى، جىل سايىن جاس عالىمدارعا 1000 گرانت بولىنەدى. ال 500 قازاقستاندىق عالىم «بولاشاق» باعدارلاماسى اياسىندا تانىمال الەمدىك عىلىمي ورتالىقتارعا تاعىلىمدامادان وتۋگە جىبەرىلەدى.

ەسەپ بەرۋ بارىسىندا سپيكەر جۋرناليستەردىڭ ساۋالدارىنا دا جاۋاپ بەردى. سونىڭ ءبىرى – وتاندىق ۆاكتسينا تۋرالى عىلىمي ماقالانىڭ جاريالانۋ جايى. جالپى، عىلىم سالاسىندا قانداي دا ءبىر ءونىمدى نەمەسە عىلىمي-زەرتتەۋدى رەتسەنزيا­سى بار، حالىقارالىق بەدەلدى جۋر­نالدا جاريالاۋ، الەمدىك دەڭگەي­دەگى ساراپشىلاردىڭ رەتسەنزيا­سى ارقىلى مويىنداتۋعا، تيىم­دىلىگى مەن ارتىقشىلىعىنا كوز جەتكىزۋگە بولادى. QazVac ۆاكتسيناسىن كلينيكاعا دەيىنگى جانە كلينيكالىق زەرتتەۋلەر جونىندەگى عىلىمي ماقالا ءبىراز بۇرىن حا­لىقارالىق جۋرنالعا جىبەرىلسە دە ءالى جارىققا شىقپادى.

– حالىقارالىق بازاعا ەنگەن، رەتسەنزيالانعان جۋرنال ەلىمىزدە دە بار، وعان ءبىر-اق كۇننىڭ ىشىندە جاريالاي الامىز. بىراق ءبىز الەمدىك دەڭگەيدەگى ساراپشىلاردىڭ رەتسەنزياسىن الىپ، رەيتينگى جوعارى حالىقارالىق جۋرنالعا باسۋدى كوزدەپ وتىرمىز. ەڭ باستىسى – ماتەريال جازىلدى، بىرنەشە اي بۇرىن جولدانىپ قويدى. قازىردىڭ وزىندە ساراپشىلار قورىتىندى رەتسەنزياسىن بەرىپ جاتىر. الداعى ۋاقىتتا كوپتەن كۇتكەن عىلىمي ماقالا جارىققا شىعىپ قالادى دەپ ۇمىتتەنەمىز، – دەدى ۆەدومستۆو باسشىسى.

سوڭعى جاڭالىقتار

شەرحان مۇرتازانىڭ ءۇيى

ادەبيەت • كەشە

«جاسىل» ايماقتا ەكى ءوڭىر

كوروناۆيرۋس • كەشە

بۇگىن - انالار كۇنى

قازاقستان • كەشە

الماتىدا تەگىن ءدارى-دارمەك قاتارى ارتتى

مەديتسينا • 18 قىركۇيەك، 2021

الەمدە ەپيداحۋال قانداي؟

الەم • 18 قىركۇيەك، 2021

توكيو مارافونى 2022 جىلعا شەگەرىلدى

سپورت • 18 قىركۇيەك، 2021

الماتىدا تاۋ بوكتەرى ورتەنىپ جاتىر

ايماقتار • 18 قىركۇيەك، 2021

ۇقساس جاڭالىقتار