ءمينيستردىڭ مالىمدەۋىنشە, مۇعالىمدەر سىنىپ جەتەكشىلىگى, داپتەر تەكسەرگەنى, پەداگوگيكالىق شەبەرلىگى, ماگيستر دارەجەسى جانە تالىمگەرلىگى ءۇشىن قوسىمشا اقى الادى. بۇعان قوسا «ۇزدىك پەداگوگ» رەسپۋبليكالىق بايقاۋىنىڭ جەڭىمپازدارى 1000 اەك كولەمىندە سىياقى الادى. ءتيىستى ماراپاتتار وڭىرلىك دەڭگەيدە دە قاراستىرىلعان.
– قولدانىستاعى زاڭ مۇعالىمدەردى شامادان تىس ەسەپ بەرۋدەن جانە ولارعا ءتان ەمەس فۋنكتسيالاردى ورىنداۋدان بوساتتى. بارلىق پەداگوگ قىزمەتكەرلەردىڭ ەڭبەك دەمالىسى 56 كۇنگە دەيىن ۇزارتىلدى. بۇرىن مەكتەپكە دەيىنگى ۇيىمداردىڭ تاربيەشىلەرىنىڭ لاۋازىمدىق جالاقىسى مەن دەمالىسى مەكتەپ مۇعالىمدەرىنە قاراعاندا, الدەقايدا از بولاتىن. ەندى تەپە-تەڭدىكتى ساقتاۋ ءۇشىن بالاباقشا تاربيەشىلەرىنىڭ لاۋازىمدىق جالاقىسى 30%-دان 50%-عا دەيىن ءوستى. بۇل تاربيەشى ماماندىعىنىڭ تارتىمدىلىعىن ارتتىرادى, – دەدى مينيستر ا.ايماعامبەتوۆ.
وسىدان سوڭ ۆەدومستۆو باسشىسى 2-6 جاستاعى بالالاردى بالاباقشامەن قامتۋ ماسەلەسىنىڭ قالاي شەشىلەتىنىنە توقتالدى.
– 3 جاستان 6 جاسقا دەيىنگى بالالاردى مەكتەپكە دەيىنگى بىلىممەن قامتۋ 98,7 %-دى قۇرايدى. Nur Otan پارتياسىنىڭ سايلاۋالدى باعدارلاماسى اياسىندا 2 جاستان 6 جاسقا دەيىنگى بالالاردىڭ 95%-ى مەكتەپكە دەيىنگى تاربيەمەن جانە وقىتۋمەن قامتاماسىز ەتىلەدى. بۇل رەتتە الەۋمەتتىك وسال ساناتتاعى وتباسىلاردى قولداۋعا ەرەكشە كوڭىل بولىنگەن. الداعى وقۋ جىلىندا «ويىن ارقىلى وقىتۋ» قاعيداتى بويىنشا مەكتەپكە دەيىنگى تاربيە مەن وقىتۋدىڭ جاڭا مودەلى ەنگىزىلەدى. «بالالاردى ەرتە جاستان دامىتۋ ينستيتۋتى» قۇرىلادى. 2020 جىلى مەملەكەت-جەكەمەنشىك ارىپتەستىگى قۇرىلىسى مەن تەتىگى ەسەبىنەن مەكتەپكە دەيىنگى ۇيىمدار جەلىسى 500 بىرلىككە كوبەيەدى. جەكەمەنشىك بالاباقشالاردى دامىتۋ دا ۆاۋچەرلىك قارجىلاندىرۋدى ەنگىزۋ ەسەبىنەن ىنتالاندىرىلادى. ءار بالانى جان باسىنا قارجىلاندىرۋ ءنورماتيۆى 31 مىڭنان 40 مىڭ تەڭگەگە دەيىن ۇلعايتىلادى, – دەدى ا.ايماعامبەتوۆ.
ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس مەكتەپ كىتاپحانالارى كوركەم ادەبيەتپەن, ونىڭ ىشىندە مەملەكەتتىك تىلدەگى ادەبيەتتەردىڭ ەڭ جاقسى ۇلگىلەرىمەن قامتاماسىز ەتىلەدى. «وقۋعا قۇشتار مەكتەپ» جوباسى جۇزەگە اسىرىلىپ جاتىر.
– مينيسترلىك مەكتەپ وقۋلىقتارىنىڭ ساپاسىنا قويىلاتىن تالاپتاردى كۇشەيتتى. وقۋلىقتاردى ساراپتاۋدى تاۋەلسىز ماماندار جۇرگىزەدى. سونداي-اق وقۋلىقتار مەن باسپالار اۆتورلارىنىڭ جاۋاپكەرشىلىگى ارتتى. ەندى ساتىپ الىنعان وقۋلىقتاردا قاتەلەر انىقتالعان جاعدايدا باسپالار بارلىق شىعىندى ءوز قاراجاتىنان وتەيدى.
جاڭارتىلعان مازمۇنعا كوشۋ تولىعىمەن اياقتالدى. الداعى 2021-2022 وقۋ جىلىنا ارنالعان ءبىلىم بەرۋ مازمۇنىنىڭ مودەلى قايتا قارالدى. وقۋ باعدارلامالارى ءبىلىم الۋداعى ولقىلىقتاردى تولتىرۋ قاجەتتىلىگىن ەسكەرە وتىرىپ بەيىمدەلەدى. وقىتۋ تاسىلدەرى مەن ادىستەرى وزگەرتىلىپ, پەداگوگتەردى قولداۋ بارىسىندا ادىستەمەلىك قىزمەتتەردىڭ ءرولى كۇشەيتىلدى. پەداگوگتەردىڭ تسيفرلى داعدىلارىن دامىتۋعا, تەحنولوگيالىق الەۋەتتەردى كۇشەيتۋگە ەرەكشە كوڭىل بولىنەدى, دەدى ۆەدومستۆو باسشىسى.
جوعارى ءبىلىم الۋعا تاعايىندالاتىن مەملەكەتتىك گرانت ۋنيۆەرسيتەتتەرگە ەمەس, جەكە تۇلعاعا, ياعني يەگەرگە بەرىلەدى. ول ءوزى قالاعان وقۋ ورنىنا بارادى. وسى جۇيە ەندى كوللەدجدەرگە دە ەنگىزىلمەك. وسى وزگەرىس جونىندە ا.ايماعامبەتوۆ حالىققا ەسەپ بەرۋ كەزدەسۋىندە:
– كوللەدجدەرگە ءتۇسۋ كەزىندە قابىلداۋ ەمتيحاندارى بولمايدى, مۇنداي جۇيەنى بىلتىر توقتاتتىق. كونكۋرس ورتاشا بالل بويىنشا اۆتوماتتاندىرىلعان رەجىمدە وتكىزىلەدى. كوللەدجدەرگە قابىلداۋ «اقشا ستۋدەنتپەن بىرگە جۇرەدى» قاعيداتى شەڭبەرىندە, ياعني تالاپكەردىڭ تاڭداۋى بويىنشا جۇرگىزىلەدى. ەندى مەكتەپ تۇلەكتەرى ءبىر عانا ەمەس, بىرنەشە ماماندىق پەن كوللەدجدى تاڭداي الادى, – دەدى.
ال جوعارى وقۋ ورىندارىنا بولىنەتىن گرانت سانى ارتپاق. كەلەسى وقۋ جىلىنا باكالاۆريات باعدارلاماسى بويىنشا 51 561 گرانت ءبولىندى, ونىڭ ىشىندە «سەرپىن» باعدارلاماسى بويىنشا. سونىمەن قاتار Nur Otan پارتياسىنىڭ سايلاۋالدى باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرۋ جونىندەگى جول كارتاسى شەڭبەرىندە تاعى 5000 گرانت ءبولۋ قاراستىرىلعان. باكالاۆريات باعدارلاماسى بويىنشا گرانتتاردىڭ جالپى سانى 56 561 گرانتتى قۇرايدى, ماگيستراتۋرا بويىنشا – 13 263, دوكتورانتۋرا –
1 890. كادرلار دايارلاۋعا ارنالعان گرانتتار قاجەتتى باعىتتار بويىنشا بولىنەدى.
ايتپاقشى, جىل سايىن جاس عالىمدارعا 1000 گرانت بولىنەدى. ال 500 قازاقستاندىق عالىم «بولاشاق» باعدارلاماسى اياسىندا تانىمال الەمدىك عىلىمي ورتالىقتارعا تاعىلىمدامادان وتۋگە جىبەرىلەدى.
ەسەپ بەرۋ بارىسىندا سپيكەر جۋرناليستەردىڭ ساۋالدارىنا دا جاۋاپ بەردى. سونىڭ ءبىرى – وتاندىق ۆاكتسينا تۋرالى عىلىمي ماقالانىڭ جاريالانۋ جايى. جالپى, عىلىم سالاسىندا قانداي دا ءبىر ءونىمدى نەمەسە عىلىمي-زەرتتەۋدى رەتسەنزياسى بار, حالىقارالىق بەدەلدى جۋرنالدا جاريالاۋ, الەمدىك دەڭگەيدەگى ساراپشىلاردىڭ رەتسەنزياسى ارقىلى مويىنداتۋعا, تيىمدىلىگى مەن ارتىقشىلىعىنا كوز جەتكىزۋگە بولادى. QazVac ۆاكتسيناسىن كلينيكاعا دەيىنگى جانە كلينيكالىق زەرتتەۋلەر جونىندەگى عىلىمي ماقالا ءبىراز بۇرىن حالىقارالىق جۋرنالعا جىبەرىلسە دە ءالى جارىققا شىقپادى.
– حالىقارالىق بازاعا ەنگەن, رەتسەنزيالانعان جۋرنال ەلىمىزدە دە بار, وعان ءبىر-اق كۇننىڭ ىشىندە جاريالاي الامىز. بىراق ءبىز الەمدىك دەڭگەيدەگى ساراپشىلاردىڭ رەتسەنزياسىن الىپ, رەيتينگى جوعارى حالىقارالىق جۋرنالعا باسۋدى كوزدەپ وتىرمىز. ەڭ باستىسى – ماتەريال جازىلدى, بىرنەشە اي بۇرىن جولدانىپ قويدى. قازىردىڭ وزىندە ساراپشىلار قورىتىندى رەتسەنزياسىن بەرىپ جاتىر. الداعى ۋاقىتتا كوپتەن كۇتكەن عىلىمي ماقالا جارىققا شىعىپ قالادى دەپ ۇمىتتەنەمىز, – دەدى ۆەدومستۆو باسشىسى.
