ءاۋ باستا كارى قۇرلىق بىرىنشىلىگى 2020 جىلى ۋەفا-نىڭ (ەۋروپا فۋتبول قاۋىمداستىقتارىنىڭ وداعى) 60 جىلدىعىنا وراي ەۋروپانىڭ 12 ەلىندە وتكىزىلۋى ءتيىس بولاتىن. الايدا پاندەمياعا بايلانىستى دوپ دوداسى ءبىر جىلعا كەيىنگە شەگەرىلىپ, 12 ەمەس 11 ەلدە وتەتىن بولىپ كەلىسىلدى.
بارلىق شەبەرلەر قاتىسا المايدى
ءسويتىپ فۋتبول جانكۇيەرلەرى اسىعا كۇتكەن ەۋروپا چەمپيوناتى بيىل ەرەكشە جاعدايدا وتكەلى تۇر. الا دوپقا اربالعان جانكۇيەرلەر الداعى ءبىر اي بويى تۇندە تۇسىنەن ايىرىلىپ, كۇندىز ىسىنەن بەرەكە كەتىپ, كۇنى بويى ۇيقى قىسىپ ءارى-ءسارى بولىپ جۇرمەك. چەمپيونات بىتكەنشە ءبارىمىز رونالدۋعا ريزا, بەيلگە باۋىر, ازارعا اقىلشى, ميۋللەردىڭ ءمۇلت كەتپەۋىنە, زينچەنكونىڭ زىر جۇگىرۋىنە تىلەكشى بولىپ, كەيندى كورشى اۋىلدىڭ بالاسىنداي كورىپ, ءمودريچتىڭ پاستارىنا ءماز كۇي كەشپەكپىز.
وكىنىشكە قاراي, جاراقاتىنا جانە ۇلتتىق قۇراماداعى باسەكەلەستىكتىڭ جوعارى بولۋىنا بايلانىستى بىرقاتار فۋتبولشىنىڭ ونەرىن تاماشالاي المايمىز. اتاپ ايتار بولساق, جاراقات الىپ قالعانداردىڭ قاتارىندا «بارسەلونا» مەن گەرمانيا قۇراماسىنىڭ قاقپاشىسى مارك-اندرە تەر شتەگەن, «رەال» مەن يسپانيا قۇراماسىنىڭ قورعاۋشىلارى سەرحيو راموس پەن داني كارۆاحال, سونداي-اق يسپانيا فۋتبولىنىڭ بولاشاق جۇلدىزى سانالعان انسۋ فاتي, نيدەرلاند كاپيتانى ۆيرجيل ۆان دەيك پەن ءتورت جىلدىق ۇزىلىستەن كەيىن شۆەتسيا ۇلتتىق قۇراماسىنا قايتا ورالعان 39 جاستاعى ايگىلى شابۋىلشى زلاتان يبراگيموۆيچ بار. سونىمەن قاتار يبراگيموۆيچ سياقتى ۇزاق جىلدان كەيىن العاش رەت فرانتسيا ۇلتتىق قۇراماسىنا شاقىرتۋ العان شابۋىلشى كاريم بەنزەما دا بيىلعى چەمپيوناتقا قاتىسپاۋى مۇمكىن. ول وسىدان بىرەر كۇن بۇرىن بولگاريامەن وتكەن جولداستىق كەزدەسۋدىڭ ءبىرىنشى تايمىندا تىزەسىنەن جاراقات الىپ, ويىندى سوڭىنا دەيىن جالعاستىرا الماعان بولاتىن.
ون ەكى مۇشەسى ساۋ بولا تۇرا, ۇلتتىق قۇراماداعى باسەكەلەستىككە بايلانىستى ەۋروپا بىرىنشىلىگىنە قاتىسا المايتىن فۋتبولشىلاردىڭ قاتارىندا انگليا مەن «مانچەستەر يۋنايتەد» كلۋبىنىڭ قورعاۋشىسى اارون ۋان-بيسساكا, بىلتىر عانا نيدەرلاند قۇراماسىنىڭ نەگىزگى قۇرامىنا ىلىككەن قورعاۋشى حانس حاتەبۋر, «لەستەر» قۇرامىندا بيىلعى ماۋسىمدى تاماشا وتكىزىپ, «گول+پاس» تىزىمىندە 15 ۇپاي جيناعان اعىلشىن فۋتبولشىسى دجەيمس مەدديسون, 2012 جانە 2019 جىلدارى گەرمانيانىڭ جىل فۋتبولشىسى اتانعان ماركو رويس جانە تاعى باسقا بىرنەشە تانىمال اياقدوپ شەبەرلەرى بار.
پاندەميانىڭ
ەۋرو-2020-عا ەنگىزگەن تۇزەتۋى
كوروناۆيرۋس ىندەتى وزگە سالالار سەكىلدى, سپورتقا, ونىڭ ىشىندە فۋتبولعا دا ءوز تۇزەتۋىن ەنگىزدى. ىندەتكە بايلانىستى فۋتبول ماتچتارى كوپ ەلدە ءبىر جىلعا جۋىق كورەرمەنسىز وتسە, كەي ەلدەر ستاديونعا جانكۇيەرلەردىڭ كىرۋىنە رۇقسات بەرىپ جاتتى. ۋەفا باسشىلىعى دا بيىلعى چەمپيوناتتىڭ ماتچتارىن جانكۇيەرلەردىڭ ستاديوننان تاماشالاۋىنا كەلىسىمىن بەردى. ماسەلەن, سانكت-پەتەربۋرگ پەن باكۋدەگى ستاديوندارعا جانكۇيەرلەردىڭ 50 پايىزى جىبەرىلسە, بۋداپەشتتەگى «فەرەنتس پۋشكاش» ستاديونىنا كورەرمەننىڭ 100 پايىزىنا كىرۋىنە رۇقسات بەرىلىپ وتىر. الاڭنىڭ سىيىمدىلىعى – 65 مىڭ ادام. امستەردام, بۋحارەست, گلازگو, كوپەنگاگەن, ريم جانە سەۆيلياداعى ماتچتارعا 25 پايىزدان 45 پايىزعا دەيىن, لوندونداعى توپتىق كەزەڭ, شيرەك, جارتىلاي فينال ويىندارىنا دا جانكۇيەرلەردىڭ 25 پايىزى كىرە الادى. ميۋنحەندەگى ستاديونعا تەك 14,5 مىڭ (ستاديوننىڭ 22 پايىزى) جانكۇيەردىڭ كىرۋىنە رۇقسات ەتىلدى.
ۋەفا پاندەمياعا بايلانىستى ءار قۇراماعا ادەتتەگىدەي 23 ەمەس, 26 فۋتبولشىعا دەيىن تىزىمگە ەنگىزۋىنە رۇقسات بەردى. بۇل مۇمكىندىكتى بىرىنشىلىككە قاتىساتىن 24 قۇرامانىڭ, 23-ءى تولىق پايدالانسا, تەك يسپانيا عانا ەۋروپا بىرىنشىلىگىنە 24 فۋتبولشىمەن كەلدى. سونىمەن قاتار كوماندالار چەمپيوناتتاعى ءبىرىنشى ويىنىنا دەيىن اۋىر جاراقات العان نەمەسە ىندەتكە شالدىققان فۋتبولشىلاردىڭ ورنىنا قوسىمشا ويىنشى شاقىرتا الادى. ەۋرو-2020 تۋرنيرىندە ءار قۇرامانىڭ ءبىر ويىندا بەس فۋتبولشىنى الماستىرۋعا قۇقى بار.
ستاتيستيكا مەن
بولجام
ەۋروپا چەمپيوناتىندا ەڭ كوپ توپ جارعان قۇراما – گەرمانيا (1972, 1980, 1996). سونداي-اق ءتارتىپ ءومىر سالتى دەپ بىلەتىن نەمىستەر ءۇش مارتە (1976, 1992, 2008) فينالعا شىققان. ەكىنشى ورىندا يسپانيا قۇراماسى تۇر. «قىزىل فۋريا» وكىلدەرى دە چەمپيوناتتا 3 رەت (1964, 2008, 2012) جەڭىسكە جەتىپ, 1 رەت (1984) فينالدا قارسىلاسىنا جول بەردى. ۇزدىك ۇشتىكتى فرانتسيا تۇيىندەپ تۇر. ء«ۇش جولاقتى» ەلدىڭ فۋتبولشىلارى 2 رەت (1984, 2000) كۋبوكتى باسىنان اسىرا كوتەرگەن. ال 1 مارتە (2016) فينالدا ءسۇرىندى.
ەۋروپا چەمپيوناتىندا جەڭىسكە جەتكەن 10 كوماندانىڭ 3-ەۋى (يسپانيا, يتاليا, فرانتسيا) جارىس قوجايىنى رەتىندە باس جۇلدەگە قول جەتكىزگەن. ال گەرمانيا, نيدەرلاند, پورتۋگاليا جانە فرانتسيا قۇرامالارى ەۋروپا چەمپيونى اتانسا دا, ءوز ەلدەرىندە وتكەن بىرىنشىلىكتە بىردە-ءبىر مارتە جەڭىس تۇعىرىنا كوتەرىلە الماعان. ەۋروپا چەمپيوناتىندا مۇلدە توپ جارماعان شۆەتسيا مەن انگليا ءوز ەلدەرىندە وتكەن جارىستا تەك جارتىلاي فينالعا دەيىن جەتكەن. بۇل – ەكى قۇرامانىڭ بۇگىنگە دەيىن قول جەتكىزگەن ەڭ ۇزدىك ناتيجەسى.
بيىلعى بىرىنشىلىككە ەۋروپانىڭ جەتى چەمپيونى (يتاليا, يسپانيا, فرانتسيا, نيدەرلاند, گەرمانيا, پورتۋگاليا, دانيا) قاتىسىپ جاتسا, فينليانديا مەن سولتۇستىك ماكەدونيا قۇرامالارى تۇڭعىش رەت ەۋرودودا باسەكەلەرىندە باق سىناماق.
بەلگىلى فۋتبول ساراپشىلارى بيىلعى چەمپيوناتتا قاي قۇراما توپ جاراتىنىن ءدوپ باسىپ ايتا الماي وتىر. دەگەنمەن, فرانتسيا قۇراماسىنىڭ دايىندىعى قازىر وتە جوعارى دەڭگەيدە ەكەنىنە نازار اۋدارىپ وتىرعاندار دا از ەمەس. شىن مəنىندە ء«ۇش جولاقتى» ەل قۇراماسىنىڭ بارلىق شەبىندە دە əلەمدىك دەڭگەيدەگى جۇلدىزدار شوعىرى وينايدى. ۋگو لوريس, رافاەل ۆاران, ن’گولو كانتە, انتۋان گريزمانن, كيليان مباپپە, پول پوگبا سەكىلدى فۋتبولشىلارمەن قوسا, قۇرلىقتىڭ ۇزدىك كلۋبتارىندا ونەر كورسەتىپ جۇرگەن وزگە دە جاس ويىنشىلار جەتكىلىكتى. سونىمەن قاتار قازىرگى ەۋروپا چەمپيونى پورتۋگاليا, قاتارىنان ەكى بىرىنشىلىكتە ۇزدىك شىققان يسپانيا, فۋتبولدىڭ وتانى بولا تۇرا, بىردە-ءبىر چەمپيوناتتا توپ جارا الماي جۇرگەن انگليا قۇراماسىن دا نەگىزگى ۇمىتكەرلەر قاتارىنان شىعارۋعا بولمايدى.
ەۋروپا چەمپيوناتىنىڭ بۇگىنگى تۇساۋكەسەر كەزدەسۋى تۋرالى ايتار بولساق, العاشقى ماتچ يتاليانىڭ باس شاھارى – ريمدە وتەدى. بۇگىنگە دەيىن كارى قۇرلىق دوداسىنا توعىز رەت قاتىسىپ, تەك ءبىر مارتە عانا (1968) جەڭىس تۇعىرىنان كورىنگەن يتاليا مەن 2008 جىلعى بىرىنشىلىكتىڭ سەنساتسياسىن جاساپ, ءۇشىنشى ورىن يەلەنگەن تۇركيا قۇرمالارى كۇش سىناسادى.
