«اسا ءىرى كولەمدە پارا العانى ءۇشىن ۇستالدى», «قىزمەتتىك لاۋازىمىن اسىرا پايدالانعانى ءۇشىن جازاعا تارتىلدى», «مەملەكەت قارجىسىن تالان-تاراجعا سالعانى ءۇشىن سوتتى بولدى». شىنى كەرەك, مۇنداي سوزدەردى ءجيى ەستۋگە قوعامنىڭ دا ەتى ءولىپ بارادى. جان-جاقتان اعىلعان اقپاراتتىڭ دەنى جەمقورلىققا قاتىستى. وعان دا سەلسوق قارايتىن نەمقۇرايدىلىققا كوزىمىز دە, بويىمىز دا ۇيرەنىپ بارادى. بۇل تۇستا بارلىق ماسەلە پارا الىپ, باسى بالەگە قالعان مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەر مەن لاۋازىمدى تۇلعالاردىڭ جاۋاپسىزدىعىمەن عانا شەكتەلمەيدى. سىبايلاس جەمقورلىقتىڭ الەۋمەتتىك جانە قىلمىستىق سالماعىن ءالى دە سارالاي الماي جۇرگەن ەلىمىزدىڭ ءاربىر ازاماتىنىڭ تانىم-تۇسىنىگى دە كوپ تۇيىنگە شىرماۋ بولىپ تۇر.
ماسەلەن, بيىلدىڭ وزىندە لاۋازىمدىق وكىلەتتىكتەرىن اسىرا پايدالانعانى ءۇشىن 19 ادام سوتتالسا, لاۋازىمدىق وكىلەتتىلىگىن اسىرا پايدالانعان 7-ءى دە جازاسىز قالماعان. باس بوستاندىعىنان ايىرۋعا – 85, باس بوستاندىعىن شەكتەۋگە 26 ادام كەسىلگەن. ەڭ سوراقىسى, جىل باستالعالى بەرى جەمقورلىعى ءۇشىن سوتتالعان سول 300-دەن استام ادامنىڭ 60-سى ارناۋلى, اسكەري نەمەسە قۇرمەتتى اتاعىنان, سىنىپتىق شەنىنەن, ديپلوماتيالىق دارەجەسىنەن, بىلىكتىلىك سىنىبىنان جانە مەملەكەتتىك ناگرادالارىنان ايىرىلعان. سولارىڭ ءبىرى – تاياۋدا عانا «پوليتسيا پودپولكوۆنيگى» شەنىنەن ايىرىلعان ب.بيليالوۆ ەسىمدى ەكس-پوليتسيا قىزمەتكەرى. الماتى وبلىسىنىڭ ىلە اۋداندىق پوليتسيا باسقارماسىنىڭ ورىنباسارى لاۋازىمىن اتقارعان ول قىلمىستىق كودەكستىڭ 170-بابىنىڭ 1-بولىگىمەن قوزعالعان ادام دەنساۋلىعىنا قاساقانا ورتاشا زاقىم كەلتىرۋ ءىسىن توقتاتۋ ءۇشىن 870 مىڭ تەڭگە كولەمىندە پارا العانى ءۇشىن ءىستى بولعان ەدى. اۋداندىق سوت ءتارتىپ پەن زاڭدىلىقتىڭ كۇزەتىندە ەمەس, كەرىسىنشە جەمقورلىقتىڭ جاعىندا جۇرگەن ساقشىنى شەنىنەن ايىرىپ قانا قويماي, 26,1 ميلليون تەڭگە كولەمىندە ايىپپۇل تولەۋگە دە مىندەتتەگەن.
قىزمەتتىك لاۋازىمىن پايدالانىپ, پارا العانداردىڭ تاعى ءبىرى – اقتاۋلىق مەملەكەتتىك قىزمەتشى. قۇجاتقا قوياتىن «قولتاڭباسىن» ميلليونعا باعالاعان «مۇنايلى اۋدانى اكىمى اپپاراتىنىڭ تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىعى جانە اۆتوموبيل جولدارى» مم باسشىسى ب.ابدىقالىق «جۇمىسپەن قامتۋدىڭ جول كارتاسى-2020» جانە «جۇمىسپەن قامتۋ-2020» مەملەكەتتىك باعدارلامالارى اياسىندا جەكە باسىنىڭ جاعدايىن دا جاقسارتىپ الۋدى كوزدەگەن. وسى باعدارلامالار بويىنشا جۇزەگە اسىرىلاتىن مۇنايلى اۋدانىنداعى كەنتىشىلىك جولدار قۇرىلىسىن جۇرگىزۋ كەزىندە ورىندالعان جۇمىس اكتىلەرىنە قول قويعانى ءۇشىن پارا العان باسشىعا قاتىستى اقتاۋ قالالىق سوتى 30 ميلليون تەڭگە ايىپپۇل تولەۋ جونىندە شەشىم شىعاردى. ال مەكەمە باسشىسىنا پارا بەرىپ, پروبلەماسىن تەزىرەك شەشىپ العىسى كەلگەن «جانرين» جشس ديرەكتورى ن.ءسۇيىنوۆ 15 ملن تەڭگە ايىپپۇل ارقالادى.
سوت شەشىمى شىققان ءار دەرەكتىڭ ارتىندا ادام تاعدىرى تۇرعانى تۇسىنىكتى. الايدا زاڭدى جازاعا تارتىلعان ءار ادامنىڭ ازاماتتىق جاۋاپكەرشىلىگىن دە ەستەن شىعارماعان دۇرىس. سەبەبى ەڭ ءبىرىنشى ءوزىمىزدى, ءتارتىپ پەن تالاپقا دەگەن كوزقاراسىمىزدى, ءىس-ارەكەتىمىزدى وزگەرتپەي, قوعامداعى ىندەتتى ءتۇپ-تامىرىمەن جويا الماسىمىز انىق. قوعامنىڭ وزگەرگەنىن قالاساق, ماسەلەنى پاراسىز شەشۋگە تالپىنعانىمىز ءجون. ول ءۇشىن جول ساقشىسى توقتاتسا, زاڭسىزدىقتى اقشامەن ەمەس, جاۋاپكەرشىلىكپەن شەشىپ ۇيرەنگەنىمىز ءجون. جۇمىسقا ورنالاسۋ ءۇشىن تانىس ەمەس, ەرىك-جىگەر مەن ءبىلىم-بىلىكتىلىكتى ارالاستىرىپ ادەتتەنگەنىمىز ابزال. بانك پەن حقكو-دا شارۋانى تەزىرەك ءبىتىرۋ ءۇشىن «بارماق باسىپ, كوز قىسپاي-اق» قۇجاتتارىمىزعا مۇقيات بولعانىمىز ءجون. ەڭ باستىسى – ءوز پروبلەمامىزدى زاڭسىز ارەكەتپەن شەشۋگە جول بەرمەۋىمىز قاجەت.
