ءبىلىم • 07 مامىر، 2021

وڭىرلىك ۋنيۆەرسيتەت يننوۆاتسيالىق ءوسۋدىڭ ورتالىعى بولۋى كەرەك

220 رەت كورسەتىلدى

بۇگىنگى زاماننىڭ قارقىندى وزگەرىسى، ۇزدىكسىز دامۋى جوعارى وقۋ ورنى دايارلايتىن كەي ماماندىقتاردى قاجەتسىز ەتىپ، كەرىسىنشە كەي سالا ماماندارىنا دەگەن سۇرانىستى جوعارى ەتۋدە. زامان اعىمىنا ساي جوعارى ءبىلىم سالاسى دا وزگەرىس ۇستىندە. قوعام دامۋىنا، ءوڭىر وركەندەۋىنە قىزمەت ەتەتىن جاڭا ءبىلىم باعدارلامالارىن ازىرلەپ، جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن جۇمىلا جۇمىس ىستەپ جاتىر. جوعارى وقۋ ورنى مامانداردى دايارلاۋدا ەڭ الدىمەن قوعام قاجەتتىلىگىن ەسكەرە وتىرىپ، بولاشاقتىڭ ماماندارىن دايارلاۋعا باعىتتالۋى كەرەك.

جالپى ۋنيۆەرسيتەتتىڭ ءبىرىنشى، ەكىنشى ميسسياسى ءبىلىم مەن عىلىم بولسا، ءۇشىنشى ميسسياسى – قوعام دامۋىنا ىقپال ەتۋ. وسى ءۇشىنشى ميسسيانى ىسكە اسىرۋ شەڭبەرىندە ۋنيۆەرسيتەت ماڭىزدى ماسەلەلەردى شەشۋگە تىكەلەي قاتىسادى، ەكونوميكالىق وركەن­دەۋگە، وڭ الەۋمەتتىك وزگەرىستەرگە جانە مادە­ني وسۋگە سەپتىگىن تيگىزەدى.

ءۇشىنشى ميسسيا (مىندەت) ۇزدىكسىز ءبىلىم بەرۋدى، الەۋمەتتىك جانە مادەني دامۋدى، تسيفر­لاندىرۋدى، تۇلەكتەردى جۇمىس­پەن قامتۋدى جانە جاستار باستامالارىن جۇزە­گە اسىرۋعا جاردەمدەسۋدى قامتيدى. ۋنيۆەر­سيتەت قوعام ومىرىندەگى وزگەرىستەردىڭ ينديكاتورى رەتىندە ارەكەت ەتۋى ءتيىس.

زامان تالابىنا ساي مامان دايارلاۋ ءار ۋنيۆەرسيتەتتىڭ نەگىزگى مىندەتى. ال وڭىر­لىك ۋنيۆەرسيتەت سول ايماقتىڭ نەگىزگى پروب­لەمالارىنىڭ شەشۋ جولدارىن تاۋىپ، سۇ­رانىستى قاناعاتتاندىرۋى ءتيىس. م.ح.دۋلاتي اتىنداعى تاراز وڭىرلىك ۋنيۆەر­سيتەتى وڭتۇستىك وڭىردەگى ءىرى ۋنيۆەرسيتەت بول­عاندىقتان جامبىل وبلىسىنىڭ عى­لىمي قاجەتتىلىگىن قامتاماسىز ەتىپ، كادر تاپ­شىلىعىن بولدىرماۋدى ماقسات ەتەدى. وسى تۇستا ءبىزدىڭ وڭىرگە – جامبىل وبلىسىنا نە قاجەت جانە ولكەمىزدى دامىتۋعا قانداي ۇلەس قوسا الامىز، الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق الەۋەتىنە قالاي اسەر ەتە الامىز دەگەن زاڭدى ساۋال تۋىندايدى. ءبىزدىڭ ۋنيۆەرسيتەتتى جىل سايىن 4-5 مىڭ ستۋدەنت تاڭداپ، وقۋعا تۇسسە، سونشالىقتى جاس وقۋىن ءتامامداپ، ەڭبەك جولىن باستايدى. ياعني ولاردىڭ باسىم كوپشىلىگى وبلىس كولەمىندە ءوز سالالارى بويىنشا جۇمىسقا ورنالاسىپ، مامان اتانادى. ءبىز دايارلايتىن تەحنولوگ، ينجەنەر، سۋ رەسۋرستارى، مەليوراتسيا، حيميا، اقپاراتتىق تەحنولوگيالار، روبوتوتەحنيكا، نانوتەحنولوگيالار ماماندارى، ۇستاز، ەكونوميست، زاڭگەر جانە باسقا دا ماماندار ءوڭىردىڭ وركەندەۋىنە ءوز ۇلەستەرىن قوسىپ وتىر. قاجەتتى كادرمەن قام­تۋمەن قاتار، دۋلاتي ۋنيۆەرسيتەتى ماسەلەلەردىڭ، ەكونوميكالىق، الەۋمەتتىك سۇراق­تاردىڭ شەشىمىن تابۋىنا، عىلىمي الەۋەتتى جاقسارتۋعا ايتارلىقتاي قوماقتى ۇلەس قوسىپ كەلەدى.

ءبىزدىڭ ۋنيۆەرسيتەت باكالاۆريات، ماگيستراتۋرا جانە دوكتورانتۋرادان 200-دەن استام ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارى بو­يىنشا مامان دايارلايتىن وڭىردەگى ەڭ ءىرى جوعارى وقۋ ورنى. ءبىلىم الۋشىلاردى دايارلاۋ يننوۆاتسيالىق ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىن، وقىتۋدىڭ زاماناۋي تەحنولوگيالارىن، عىلىمي زەرتتەۋلەردى ىسكە اسىرۋ نەگىزىندە جۇزەگە اسىرىلادى. ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارىن جوبالاۋ ءبىتىرۋشىنىڭ جۇمىسقا ورنالاسۋ مۇمكىندىگىن جانە جۇمىس بەرۋشىلەردىڭ تالاپتارىنا سايكەستىگىن قامتاماسىز ەتەتىن كاسىپتىك ستاندارتتار نەگىزىندە جۇزەگە اسىرىلادى. ەڭبەك نارىعىندا دۋلاتي ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ تۇلەكتەرىنە سۇرانىس جوعارى. ءبىزدىڭ تۇ­لەكتەرگە مەملەكەتتىك، جەكە مەنشىك مەكەمەلەردەن، كاسىپورىنداردان، قىزمەت كورسەتۋ سالاسى مەن ءبىلىم بەرۋ جانە عىلىم ۇيىمدارىنان جىلدا شاقىرتۋ تۇسەدى. ۋنيۆەرسيتەتىمىزدە ءبىلىم العان جاس مامانداردى جۇمىسقا ورنالاستىرۋ ورتا ەسەپپەن 75-95%-دى قۇرايدى.

يننوۆاتسيانى دامىتۋ، وندىرىستە ءبىلىم مەن عىلىمدى ۇشتاستىرۋ – ۋنيۆەرسيتەتتىڭ نەگىزگى ستراتەگيالىق مىندەتتەرىنىڭ ءبىرى. تەوريالىق ءبىلىم مەن وندىرىستىك تاجىري­بەنى ۇشتاستىرۋ ماقساتىندا وبلىس كاسىپ­ورىندارى بازاسىندا ۋنيۆەرسيتەت كافەدرالارى فيليالدارىن اشتى. بۇگىنگى تاڭدا وسىنداي 40-تان اسا فيليال جۇمىس ىستەپ تۇر. بۇل فيليالداردىڭ اتقاراتىن نەگىزگى جۇمىسى – وندىرىستىك تاجىريبەنى ۇي­ىم­داستىرۋ، دۋالدىق وقىتۋدىڭ ەلەمەنت­تەرىن ءتيىمدى ەنگىزۋ، سونىمەن قاتار ستۋدەنتتەرگە ديپلومدىق جۇمىستارىن ءوندىرىس مەكەمەلەرىندە ورىنداۋعا جاعداي جاساۋ.

دۋلاتي ۋنيۆەرسيتەتىندە «يننوۆاتسيا جانە كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ» ورتالىعى جۇمىس ىستەيدى. بۇل ورتالىق ستۋدەنت­تەرى­مىزدى ءوز ماماندىقتارىن يگەرۋمەن قاتار، شاعىن جانە ورتا بيزنەسپەن اينالىسۋعا ۇيرە­تەدى. بۇگىنگى تاڭدا مەملەكەتىمىزدە شاعىن جانە ورتا بيزنەستى قولداۋ ماقسا­تىندا كوپتەگەن گرانت ءبولىنىپ، ءار تال­پىنعان ادامنىڭ ءوز ماقساتىنا جە­تۋىنە جاعداي جاسالىپ جاتىر. اتالعان ورتالىقتان ءبىزدىڭ ستۋدەنتتەر مەملەكەتتىك گرانتتار تۋرالى اقپاراتپەن تانىسىپ، جوبالارىن ۇسىنىپ، ونى جەتىلدىرە الادى.

ايماقتىق ۋنيۆەرسيتەت يننوۆاتسيالىق ءوسۋدىڭ ورتالىعى بولۋى ءتيىس. ياعني وڭىردە قولعا الىناتىن تىڭ جوبالاردىڭ باسى-قاسىندا بولۋ بىزگە جۇكتەلەدى ءارى ونى جۇزەگە اسىرۋدا عالىمدارىمىز كۇش سالۋى كەرەك. بۇل تۇرعىدا عىلىمي-زەرتتەۋ جۇمىستارى وقۋ وردامىزدا جۇيەلى جۇر­گى­زىلىپ كەلەدى. سولاردىڭ ءبىرشاماسىنا توق­تالىپ وتسەك.

جامبىل وبلىسى اۋىل شارۋاشىلىعى مەن مال شارۋاشىلىعى دامىعان ءوڭىر ەكەنى بەلگىلى. ۋنيۆەرسيتەت عالىمدارى وسى سا­لالاردى دامىتۋعا وزىندىك ۇلەستەرىن قوسىپ كەلەدى. ماسەلەن، وقۋ ورداسىنىڭ جاس عالىمى، دوكتورانت داۋلەت ەگەمبەرديەۆ توپىراعى توزعان ەگىستىك القاپتارى مەن سورى شىققان جەرلەردى (تۇزدى) قالپىنا كەلتىرەتىن تىڭايتقىش ويلاپ تاپتى. بۇل تىڭايتقىش اۋىل شارۋاشىلىعى ءونى­مىن ارتتىرۋعا سەپتىگىن تيگىزەدى. عالىم­نىڭ بۇل جوباسى NURINTECH يننو­ۆاتسيالىق جوبالار جارىسىندا، وزگە دە عىلىمي بايقاۋلاردا ۇزدىك دەپ تانىلعان، فينليانديادا 1-ورىندى جەڭىپ العان. اتالعان تىڭايتقىشتى سۇيىق جانە قۇر­عاق كۇيىندە قولدانۋعا بولادى. اۋىل شارۋاشىلىعىنا تىڭ سەرپىلىس اكەلەتىن بۇل جاڭالىق تالاس جانە سارىاعاش اۋداندارىندا تۇزدى جەرلەردە سىنالدى. ناتيجەسى مامانداردى تاڭعالدىرىپ وتىر. ونىممەن قوسا جەردىڭ قۇنارلىعى دا ارتقان. عالىمنىڭ ويلاپ تاپقان تىڭايتقىشى وسى كۇنگە دەيىن پولشا مەن رەسەيگە جونەلتىلىپ، وڭ باعاسىن الدى.

ۋنيۆەرسيتەتىمىزدىڭ تاعى ءبىر عالىمى PhD دوكتور ارمان قابدۋشەۆ ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىنىڭ عىلىم كوميتەتى 2021-2023 جىلدارعا ارنالعان عىلىمي جانە عىلىمي-تەحنيكالىق جوبالار بويىن­شا گرانتتىق قارجىلاندىرۋ كونكۋرسىنان جەڭىسكە جەتتى. «ديففەرەنتسيالدى قاسيەتتەرى بار تامپوناجدى ەرىتىندىلەر ازىرلەۋ» تاقىرىبىنداعى جوباسى ۇزدىك دەپ تانىلىپ، جوبانى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن 48،6 ملن تەڭگە ارنايى گرانت ءبولىندى. عالىمنىڭ جوباسى مۇناي-گاز ۇڭعىمالارىنىڭ (سكۆاجينا) ساپاسىن ارتتىرۋعا باعىتتالعان. بۇگىندە بۇل اسا ماڭىزدى. سەبەبى ۇڭعىما ساپاسىنىڭ تومەندىگى گاز ءوندىرۋ بارىسىندا كوپتەگەن پروبلەماعا الىپ كەلەدى. الداعى ۋاقىتتا ارمان ارىستانعالي ۇلى وسى جوبا بويىنشا زەرتحانا اشىپ، تاجىريبە جۇرگىزىپ جانە اشقان جاڭالىقتى وندىرىسكە ەنگىزۋدى كوزدەپ وتىر.

دۋلاتي ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ء«ا.س.احمەتوۆ اتىنداعى نانوينجەنەرلىك ادىستەرى» عىلىمي-زەرتحاناسىنىڭ جۇمىسى ايماق دامۋىنا وزىندىك ۇلەس قوسىپ كەلە جاتقانىن ايرىقشا اتاپ وتكەنىمىز ءجون. اتالعان زەرتحانادا تاماق ونەركاسىبىنە قاتىستى ءبىرشاما عىلىمي جاڭالىق اشىلدى. سونىڭ ءبىرى – بيە ءسۇتىن قۇرعاق سۇتكە اينال­دىرىپ، تابلەتكا كۇيىندە شىعارۋ. ادام دەنساۋلىعى ءۇشىن اسا قاجەت بيە ءسۇتى – قىمىزدى مۇزداتۋ تەحنولوگيالارى ارقىلى قۇرعاق كۇيگە اينالدىرۋ كەيبىر ەلدەردە جۇزەگە اسىرىلدى. ءبىزدىڭ ەلىمىزدە قىمىزدان قۇرعاق ۇنتاق الۋ جانە ونى پورتسيالىق تابلەتكالاۋ العاش رەت تاراز وڭىرلىك ۋنيۆەرسيتەتىندە ىسكە اسىرىلدى. ۋنيۆەرسيتەتتە بيە ءسۇتىن شايقاۋ­دىڭ تەمپەراتۋرالىق رەجىمىنىڭ وزگەرتۋ ناتيجەسىندە ساقتاۋ مەرزىمىن 2 ايعا جەتكىزۋ تەحنولوگياسى ازىرلەندى. بۇل تەحنولوگيا «زاڭ» جشس-دا ەنگىزىلدى. «حان قىمىزى» دەپ اتالاتىن بۇل پايدالى سۋسىن تۇتىنۋشى سۇرانىسىنا يە. ۋنيۆەرسيتەتتە قىمىزدىڭ ساقتاۋ مەرزىمىن ارتتىرۋ بويىنشا عىلىمي-زەرتتەۋ جۇمىستارى جالعاسۋدا.

ءبىلىم ورداسىنىڭ وقىتۋشى قۇرامىمەن قاتار ستۋدەنت جاستارى دا عىلىمدا العا قادام باسىپ كەلەدى. ەNACTUS DULATY كومانداسىنىڭ اۋىلشارۋاشىلىققا قا­تىستى Soil جوباسى رەسپۋبليكالىق دەڭگەيدە ۇزدىك دەپ تانىلدى. بۇل جوبا جەردى قۇنارلاندىرىپ، ەگىننىڭ بىتىك شىعۋىنا باعىتتالعان.

وڭىرلىك ۋنيۆەرسيتەت ايماقتاعى الەۋ­مەتتىك پروبلەمانىڭ شەشىلۋىنە دە ۇلەس قوسىپ كەلەدى. ونىڭ ناقتى ايعاعى – ارنايى ساناتقا جاتاتىن ءبىلىم الۋشىلاردىڭ تولەماقىسىنا جاسالاتىن جەڭىلدىكتەر. 2020-2021 وقۋ جىلىندا ءارتۇرلى ساناتقا جاتاتىن 2 253 ستۋدەنتتىڭ تولەماقىسىنا 100، 50، 40، 30، 20، 15%-نا جەڭىلدىكتەر بە­رىلدى. ولاردىڭ قاتارىندا اتا-انا قام­قورلىعىنسىز قالعان بالالار، I، II، III توپقا جاتاتىن مۇمكىندىگى شەكتەۋلى جاس­تار، كوپ بالالى وتباسىنان شىققان بالالار مەن ءتۇرلى ينتەللەكتۋالدىق ويىنداردىڭ، وليمپيادا كونكۋرستارىنىڭ جەڭىمپازدارى، سپورتشى جاستار بار.

دۋلاتي ۋنيۆەرسيتەتى قۇرامىندا «ۇس­تاز» ينستيتۋتى جۇمىس ىستەيدى. بولا­شاق پەداگوگ مامانداردى دايارلايمىز. قازىر پەداگوگ ماماندارعا مەملەكەت تا­راپىنان جاقسى قولداۋ كورسەتىلىپ جاتىر. وسىعان بايلانىستى ۇستاز بولا­مىن دەگەن جاستاردىڭ قاتارى جىل سايىن ارتىپ كەلەدى. ينستيتۋتتا ىستەلىپ جات­قان يگى جۇمىستاردىڭ ءبىرى – ۇس­تاز­­داردى قولداپ، بىلىكتىلىگىن ارتتىرۋ ماق­ساتىندا ۇيىمداستىرىلاتىن ءتۇرلى كۋرس­تار مەن اۋقىمدى كونفەرەنتسيالار. بۇل ءىس-شارالار الىس اۋىل-ايماقتاعى ۇستازداردىڭ ءوزارا تاجىريبە الماسۋىنا، بىلىمدەرىن جەتىلدىرۋگە، وزىق مەكتەپتەردىڭ تاجىريبەسىن يگەرۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. جۋىردا عانا وسى ينستيتۋتتىڭ ەكى بىر­­دەي عالىمى قر بجعم 2021-2023 جىل­دارعا ارنالعان عىلىمي جانە عى­لىمي-تەحنيكالىق جوبالار بويىنشا گرانتتىق قارجىلاندىرۋعا ارنالعان كونكۋرستا جەڭىسكە جەتتى. پروفەسسور كلا­را جايدار­بەكقىزى بۇزاۋباقوۆا مەن PhD دوكتور گۇلنۇر بولاتبەكقىزى يسابە­كوۆا جاقىن ارادا وزدەرىنىڭ تىڭ جوبالارىن جۇزەگە اسىرۋدى كوزدەپ وتىر. عالىمدارىمىزدىڭ بۇل باستاماسى دا ءوڭىردىڭ وسۋىنە ءوز سەپتىگىن تيگىزەرىنە سەنىم مول.

دۋلاتي ۋنيۆەرسيتەتى ەلىمىزگە سۋ شا­­رۋا­شىلىعى ماماندارىن دايارلاي­تىن بىردەن ءبىر جوعارى وقۋ ورنى ەكەنى بارشاعا ايان. گيدراۆليكا، گيدروتەح­نيكالىق قۇرىلىمدار، سورعىلار جانە سۋ كوتەرۋ قوندىرعىلارى، گيدروەنەرگەتيكا، گيدرومەليوراتسيالىق جانە گيدرو­تەحنيكالىق جۇمىستار تەحنولوگياسى مەن ۇيىمداستىرۋ، اۋىل شارۋاشىلىعىن سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەلەرى بويىنشا وقۋ لابوراتوريا­لارىندا زەرتتەۋلەر جۇرگىزىلەدى. وقۋ ورنىنىڭ باستاماسىمەن بۇگىنگى تاڭدا اۋىلشارۋاشىلىق سالاسىندا تىڭ جوبالار جۇزەگە اسىرىلىپ، تامشىلاتىپ سۋارۋ، جەردى قۇنارلاندىرۋ ماسەلەلەرى بويىنشا عىلىمي جۇمىستار جۇزەگە اسىرىلدى. ۋنيۆەرسيتەت سۋ رەسۋرستارى، ورمان شارۋاشىلىعى بويىنشا كاسىبي ستاندارتتاردى ازىرلەگەن رەسپۋبليكاداعى جالعىز جوعارى وقۋ ورنى. سۋ رەسۋرستارى جانە سۋدى پايدالانۋ، ورمان شارۋاشىلىعى بويىنشا تىزگىندى دۋلاتي ۋنيۆەرسيتەتى ءوز قولىنا الىپ، وسى سالاداعى جەتەكشى عالىمدارمەن بىرگە ستاندارتتارىن ازىرلەپ، «اتامەكەن» ۇلتتىق كاسىپكەرلەر پالاتاسىندا بەكىتتى.

عالىمدارىمىز قازاق سۋ شارۋاشىلىعى عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتى ماماندارى­مەن بىرلەسىپ، زەرتتەۋ جۇمىستارىن جۇر­گىزەدى، سۋ شارۋاشىلىعىنا قاتىستى وزەكتى ماسەلەلەردىڭ شەشىمىن تابادى. تەك جام­بىل اۋماعىمەن شەكتەلمەي، رەسپۋبليكا بويىنشا زەرتتەۋمەن اينالىسادى. تمد ەلدەرىنىڭ اۋماعىنداعى اۋىلشارۋاشىلىق جەرلەرىن مەليوراتسيالاۋدىڭ كونتسەپتسيا­لارىن جاساۋعا، سونداي-اق «ارال تەڭىزى الابىنداعى سۋ جانە جەر قورلارىن ءتيىمدى پايدالانۋ جانە قورعاۋ ستراتەگياسى» باعدارلاماسىنا جانە ارال قورىنىڭ العاش­قى باعدارلامالارىن باعالاۋعا رەسەي­دىڭ، وزبەكستاننىڭ، قىرعىزستاننىڭ، تۇرىكمەنستاننىڭ جانە تاجىكستاننىڭ كورنەكتى عالىمدارىمەن بىرگە اتسالىستى. ءوڭىردىڭ وزەكتى ماسەلەسىنىڭ ءبىرى – اۋىل­شارۋاشىلىق سالاسىن دامىتۋدا، اۋىزسۋ تاپشىلىعىن جويۋدا عالىمدارىمىزدىڭ ەڭبەگى جىل سايىن ەسەلەنە بەرمەك.

ءتۋريزمدى دامىتۋ – ەكونوميكانىڭ جاقسارۋىنا ايتارلىقتاي ۇلەس قوسادى. تاراز قالاسى تاريحتىڭ التىن دىڭگەگى ەكەنى بەلگىلى. وسى تۇستا ۋنيۆەرسيتەتتە «اقپارات جانە مەدياكوممۋنيكاتسيا» ورتالىعىنىڭ باستاماسىمەن وڭىرلىك ءتۋريزمدى دامىتۋعا باعىتتالعان Visit Taraz جوباسى جۇزەگە اسىرىلا باستادى. بۇل جوبا 2020 جىلى 6-شىلدەدە جامبىل وبلىسى اكىمدىگى مەن دۋلاتي ۋنيۆەرسيتەتى اراسىندا بەكىتىلگەن مەموراندۋم نەگىزىندە ىسكە استى. جوبا اياسىندا ءتۋريزمنىڭ ەكى باعىتى: مادەني تانىمدىق جانە ەتنوگرافيالىق تۋريزم، كيەلى جەرلەر نەمەسە رۋحاني تۋريزم باعىتتارى قامتىلادى. جوبانىڭ ماقساتى – جامبىل وبلىسىندا ىشكى ءتۋريزمدى دامىتۋ ءۇشىن ساكرالدى، تاريحي-مادەني جەرلەردى، ادەت-عۇرىپ، سالت-ءداستۇردى، ۇمىت بولىپ بارا جاتقان كاسىپ تۇرلەرىن حا­لىق اراسىندا ناسيحاتتاۋ ارقىلى وتان­دىق جانە شەتەلدىك تۋريستەردى تارتۋ، ولكەمىزگە قىزىعۋشىلىقتى ارتتىرۋ. مىنە، وسى ماقساتتا بۇگىنگى تاڭعا دەيىن باعدارلامانىڭ 16 سانى جارىققا شىق­تى. شەتەلدىك كورەرمەندەر ءۇشىن باع­دارلامانىڭ اعىلشىن تىلىندەگى كونتەنتى ازىرلەنۋدە. باعدارلاما جامبىل جەرىنىڭ تاماشاسىن ناسيحاتتاپ، قاتپارلى تاريحىمىزدى كوپشىلىككە جەتكىزىپ، ەڭ باستىسى قوناقتاردىڭ قىزىعۋشىلىعىن ارتتىرۋعا ىقپال ەتەرىنە سەنەمىز.

ۋنيۆەرسيتەتىمىزدىڭ ستۋدەنتتەرى قالا قۇرى­لىسىنىڭ قارقىندى جۇرگىزىلۋىنە ءوز ۇلەس­تەرىن قوسىپ جاتقانىن ماقتانا ايتا الامىز. جىلدا ستۋدەنتتەر قۇرىلىس جاساعىنا مۇشە جاستار وبلىس بويىنشا اۋدانداردا، قالادا بەلگىلەنگەن نىسانداردا جۇمىس ىستەپ كەلەدى. قۇرىلىس، جوندەۋ جۇمىستارىمەن قاتار «جاسىل ەل» جاساعىنىڭ جاستارى قالا تازالىعىنىڭ ساقشىسى بولىپ ءجۇر. ارىق، كانالداردى تازالاپ، اينالا تازالىعىن كۇزەتىپ، كوگالداندىرۋ جۇمىستارىنا بەلسەنە قاتىسادى. ارينە، جاستاردىڭ ەڭبەگى ءتيىستى باعالانادى، ۋاقتىلى جالاقى تولەنەدى. «جاس كەلسە – ىسكە» دەمەكشى، ەڭبەكشى جاس­تارىمىز ءوز ەلىنىڭ، تۋعان ولكەسىنىڭ ناعىز جاناشىرى ەكەنىن وسىلايشا دالەلدەپ كەلەدى. بۇل دا ءبىر جاستارىمىزدىڭ ءوز تۋعان ولكەسىنە سىڭىرگەن ەڭبەگى.

ۋنيۆەرسيتەتىمىزدىڭ ەرىكتى جاستارىنىڭ ەڭبەگىنە ەرەكشە توقتالعىم كەلەدى. سەبەبى بۇل بەلسەندى جاستارىمىز ەش قيىندىقتان قاشپايتىن، ەڭبەكتەرىنە ەش اقى تالاپ ەتپەيتىن ناعىز ەل جاناشىرلارى، ۇلتىنىڭ ادال ازاماتتارى. اسىرەسە، پاندەميا سالدارىنان تۋىنداعان قيىندىقتارمەن كۇرەسۋدە ۋنيۆەرسيتەت ۆولونتەرلارى كوپ ەڭبەك ەتتى. ونى ءاردايىم ماقتان تۇتامىز. وبلىستا ۆولونتەرلىق قوزعالىستى ءتيىمدى ۇيىمداستىرۋ ماقساتىندا «اشىق جۇرەك» جوباسى جۇزەگە استى. ونىڭ ديرەكتورى بولىپ ءبىزدىڭ ستۋدەنتىمىز باۋىرجان جۇمات بەكىتىلگەن بولاتىن. ءبىزدىڭ ەر مىنەزدى ەرىكتى ستۋدەنتتەرىمىز وزدەرىنە جۇكتەلگەن جۇمىستى ابىرويمەن اتقارىپ كەلەدى.

ۋنيۆەرسيتەتىمىزدىڭ باستى ۇستانىمى­نىڭ ءبىرى – اكادەميالىق ادالدىقتى ساقتاۋ. ءبىلىم بەرۋ ميسسياسىن ناتيجەلى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن اكادەميالىق ادالدىقتىڭ ماڭىزى زور. ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترى اسحات ايماعامبەتوۆ جوعارى وقۋ ورىندارى تازالىق پەن ادالدىقتىڭ ورتاسى بولۋى ءتيىس دەگەن تاپسىرماسى بار. تيى­سىنشە، م.ح.دۋلاتي اتىنداعى تاراز وڭىرلىك ۋني­ۆەرسيتەتى وسى باعىتتاعى ساياساتتى بەل­سەندى تۇردە قولدايتىنداردىڭ قاتا­رىندا. پاراساتتىلىق قۇندىلىقتارىن ءىس-ارەكەتكە اينالدىرۋ وڭاي بولماۋى مۇمكىن، بىراق ءدال وسى ءىس-ارەكەتتەر اكادەميالىق ادال­دىقتى تولىقتاي قالىپتاستىرۋ ءۇشىن اسا قاجەت.

اكادەميالىق ادالدىق – جەمىستى جۇ­مىس­تىڭ كەپىلى. ياعني جەمقورلىقسىز تازا ورتادا عانا ءبىلىم، ناتيجە، جەڭىس بول­ماق. وقۋ وردامىز ءوز باعىتىنان تايماۋ ماقساتىندا اكادەميالىق ادالدىقتى ساقتاۋدا ۇزدىكسىز جۇمىس جۇرگىزەدى. ۋني­ۆەرسيتەتتە Sanaly Urpaq فرونت-ءوفيسى، «ادالدىق الاڭى» كلۋبتارى جۇمىس ىستەيدى. «تازا سەسسيا» اكتسياسى ءار سەسسيا سايىن جۇرگىزىلىپ، ستۋدەنتتەر اراسىندا ءتۇرلى ساۋالنامالار ۇيىمداستىرىلادى. اكا­دەميالىق ادالدىقتىڭ ساقتالۋىنا وقىتۋشى مەن ستۋدەنت قاتار جاۋاپتى. ءبىز بۇل باعىتتاعى جۇمىستى جەتىلدىرىپ ءارى جالعاستىرا بەرەتىن بولامىز.

توقسان اۋىز ءسوزدىڭ توبىقتاي ءتۇيىنى، دۋلاتي ۋنيۆەرسيتەتى تەك مامانداردى دايار­لايتىن ءبىلىم ورداسى ەمەس، سونىمەن قاتار ايماقتىڭ، ەلدىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق ساياساتىن بەلسەندى جۇزەگە اسىراتىن ۋنيۆەرسيتەت. وڭتۇستىك ءوڭىرىنىڭ دامۋىنا ايتارلىقتاي اسەر ەتەدى. ايتالىق، ءبىلىم بەرۋ قىزمەتى، زەرتتەۋلەر، ستۋدەنتتەرگە جاسالاتىن كومەكتەر مەن جەڭىلدىكتەر ايماقتىڭ ەكونوميكاسىنا قوسقان ۇلەسى بولسا، اۋماقتاعى ءىرى جۇمىس بەرۋشى بولا وتىرىپ الەۋمەتتىك جاعدايدى رەتتەۋگە دە ىقپالىن تيگىزۋدە. سونىمەن قاتار ءوڭىردىڭ ءبىلىم بەرۋ جانە يننوۆاتسيالىق الەۋەتىن دامىتۋدا، ايماقتاعى ەڭبەك ونىمدىلىگىن ارت­تىرۋعا، وڭىردەگى الەۋمەتتىك جاعدايدىڭ دامۋىنا ۋنيۆەرسيتەتتىڭ قوسقان ۇلەسى از ەمەس.

 

ەرجان امىربەك ۇلى،

م.ح. دۋلاتي اتىنداعى تاراز وڭىرلىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ باسقارما توراعاسى-رەكتور م.ا.

 

سوڭعى جاڭالىقتار

الەكسەي تسوي وتستاۆكاعا كەتە مە؟

قازاقستان • بۇگىن، 15:37

كەڭەستەردىڭ قىزمەت اياسى كەڭەيدى

قازاقستان • بۇگىن، 08:37

5 جىلدا – 2 ملرد اعاش

قازاقستان • بۇگىن، 08:36

ءسۇت زاۋىتىنداعى سىناق

ايماقتار • بۇگىن، 08:27

«قارا باۋىر قاسقالداق»

رۋحانيات • بۇگىن، 08:25

ەكىدىڭ ماڭىنداعى ەسكەرتكىشتەر

ايماقتار • بۇگىن، 08:22

كۇي – قازاقتىڭ قازىناسى

رۋحانيات • بۇگىن، 08:19

جۇرەك جىلۋى جان جادىراتادى

ايماقتار • بۇگىن، 08:18

ۇقساس جاڭالىقتار