ايماقتار • 04 ناۋرىز، 2021

تاسقىنعا – توسقىن كۇن تارتىبىنەن تۇسپەيدى

23 رەت كورسەتىلدى

وقىرماننىڭ ەسىندە بولسا، اقپاننىڭ باسى جىلىمىق بولىپ، سولتۇستىك قازاقستاننىڭ توتەنشە جاعدايلار قىزمەتى سول كەزدەن قارعىن سۋدىڭ تاسقىنىنا قارسى شارالاردى بەلگىلەي باستاعانىن «ەگەمەنگە» جازعان بولاتىنبىز. بىراق اقپان الداپ تۇسىرگەن ەكەن. باسى جۇمساق بولعانىمەن 4-5 كۇننەن كەيىن 30-35 گرادۋسقا دەيىن جەتەتىن اياز بولىپ، ات قۇلاعى كورىنبەيتىن دۇلەي بوراندار سوعىپ، اقپان اقىرىپ بەردى. ۇيمەلەپ تۇسكەن قارمەن ارپالىس ءتىپتى قارعىن سۋىن دا ۇمىتتىرىپ جىبەرگەن ەدى. الايدا ناۋرىزدىڭ كۇنى ك ۇلىمسىرەپ تۋىپ، تاسقىننىڭ الىستا ەمەس ەكەنىن قايتا ەسكە ءتۇسىردى. وسىعان بايلانىستى وبلىستىق اكىمدىكتىڭ كەزەكتى وتىرىسى تاسقىننىڭ الدىن الۋ شارالارىنا ارنالدى. وندا ءتيىستى قىزمەتتەر تاسقىننىڭ وزدەرىنە قاتىستى ماسەلەلەرىن بايانداپ بەردى.

«قازگيدرومەتتىڭ» سولتۇستىكقازاق­ستان­دىق فيليالىنىڭ ديرەكتورى قىم­­بات مەرعالىموۆانىڭ ايتۋىنا قارا­عاندا، ناۋرىزدىڭ اۋا رايى تۇراقسىز بولماق. بولجام بويىنشا اراسىندا قار ارالاس جاڭبىر جاۋاتىن كورىنەدى. ايدىڭ جالپى جىلىمىعى جىلداعى نورمادان 1-2 گرادۋس جوعارى بولماقشى. ءۇشىنشى ونكۇندىكتە اۋا رايى كەيبىر جەرلەردە 12 گرادۋسقا دەيىن جىلىنۋى مۇمكىن. سول­تۇستىك ءۇشىن بۇل اسا قاۋىپتى. ويتكەنى جەر­دىڭ توڭى 114 سم-گە دەيىن قاتقان، بۇل ۋاقىتتا ول ءالى ءجىبىپ ۇلگەرمەگەندىكتەن قار­دىڭ سۋى جەرگە سىڭە الماي ۇلكەن تاس­قىن تۋدىرىپ، ۇيلەردى، جولداردى باسىپ قالۋ قاۋپى بار.

پەتروپاۆل قالاسىنىڭ اكىمى بولات جۇمابەكوۆ بارلىق سۋاعارلار اشىل­عانىمەن 240 ءۇي سۋ استىندا قالۋى مۇم­­كىن ەكەنىن ايتتى. اكىمنىڭ ايتۋىنا قاراعاندا، ولاردىڭ تۇرعىندارىن ەۆا­كۋا­تسيالايتىن ورىندار وسى باستان سايلانىپ قويىلعان. وعان ازىرگە ءۇش مەكتەپ ءۇيى بەلگىلەنگەن. قالادان قار شىعارۋ جۇ­مىستارى قىزۋ جۇرگىزىلۋدە، الايدا جەكەمەنشىك سەكتوردىڭ ۇيىلگەن قارى تاسىلىپ بولاتىن ەمەس.

بيىل ەسىل وزەنىندەگى قاردىڭ قالىڭ­دىعى ورتاشا نورمادان 60 پايىزعا ارتىق. ع.مۇسىرەپوۆ جانە شال اقىن اۋدان­دارىنداعى قار ءتىپتى جىلداعىدان ەكى ەسە قالىڭ. وتىرىستا وبلىس اكىمى ق.اقساقالوۆ قىزمەتتەردىڭ باسشىلارىنا كورشىلەس وبلىستارمەن دە ىنتى­ماقتاسىپ جۇمىس ىستەۋ كەرەكتىگىن ەسكەرت­تى. «كورشىلەرمەن تىعىز بايلانىسىپ، جەدەل اقپاراتتارمەن الماسىپ وتىرۋ مىندەت»، دەدى ول.

توتەنشە جاعدايلار جونىندەگى دەپارتامەنت باسشىسى راميل كامالوۆتىڭ ايتۋىنا قاراعاندا، ەسىل، شاعالالى، سىلەتى، قامىساقتى وزەندەرىنىڭ تاسۋى – ەڭ ۇلكەن قاۋىپ. كۇزگى ىلعالدىڭ جينالۋى ولاردا جىلداعىدان ورتا ەسەپپەن العاندا 36 پايىز ارتىق. سولتۇستىكتەگى ەڭ كوپ سۋ سەرگەەۆ سۋ قويماسىندا. ونداعى سۋ دەڭگەيى قازىر 610،8 ملن تەكشە مەتر، ال مۇزدىڭ قالىڭدىعى 70 سم. دەمەك، مۇز ەرىگەندە سۋدىڭ قويمادان اسىپ كەتە­تىنى قازىردىڭ وزىندە بەلگىلى. ويتكەنى قويمانىڭ بارلىق سىيىمدىلىعى 693 ملن تەكشە مەتر. قازىر دەپارتامەنتتە تاسقىنعا قارسى جۇمىستاردى ۇيلەس­تىرەتىن شتاب قۇرىلعان. وعان ازاماتتىق قورعانىس سالاسىنىڭ قىزمەتكەرلەرى دە قاتىستىرىلۋدا. شتاب بۇگىنگى تاڭدا 6 مىڭ تۇرعىنى بار 79 ەلدى مەكەندى باقىلاۋعا الىپ وتىر. سونىمەن قاتار 92 ەلدى مەكەن نازارعا الىنعان.

بارلىق قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ 484 قىزمەتكەرى مەن 155 تەحنيكالىق قۇرالى تاسقىنعا قارسى كۇرەسۋگە دايىن. تج دەپارتامەنتىنىڭ وزىنەن بۇل كۇ­رەسكە 264 ادام كۇشى مەن 51 تەحنيكا، ۇلت­تىق ۇلاننان 60 ادام مەن 3 تەحنيكا قا­تىستىرىلادى. ال قالعان 160 ادام مەن 101 تەحنيكا پوليتسيا دەپارتامەنتىنەن تارتىلاتىن بولادى.

جاعداي شيەلەنىسىپ، شەكتەن شىعىپ، تاسقىندى قۇرىقتاۋعا كۇش كەلمەي جاتسا، جەرگىلىكتى اتقارۋ ورگاندارى 1912 ادام كۇشى مەن بارلىعى 1478 تەحنيكا، سونىڭ ىشىندە 316 سۋ ايداعىش تەحنيكا قوسا­تىن بولادى. تەحنيكالارعا 687 توننا جانار-جاعارماي دايىندالعان. سونىمەن قاتار قۇم مەن توپىراق بوگەتتەرىن جاساۋعا 24،8 مىڭ قاپشىق جينالعان. قاراجات كۇشىنە كەلەتىن بولساق، ازىرگە 895،6 ملن تەڭگەنىڭ شىعىنى بەكىتىلگەن. قالا اكىمى بولات جۇمابەكوۆتىڭ بايانداماسىن تىڭداعاندا وبلىس اكىمى قوسىمشا قاراجات كەرەك پە دەپ سۇرادى. ناۋرىزدا تاعى دا قار تۇسەتىنىن ەسكەرگەن قالا اكىمى قوسىمشا قاراجات قاجەت بولاتىنىن ايتتى. قۇمار اقساقالوۆ بۇل ءوتىنىشتىڭ قاناعاتتاندىرىلاتىنىن جەتكىزدى.

وسىندايدا بارىنەن دە ۇرەي مەن دۇربەلەڭ قاۋىپتى. مۇندايدى تۋدىرعىسى كەلىپ، الاقانىنا تۇكىرىپ جۇرەتىن بايبالامشىلار دا كوپ بولادى. سوندىقتان وبلىس اكىمى اقپاراتتىڭ ءبىر جەردەن ادىلەتتى تۇردە بەرىلىپ تۇرۋىن قادا­عالاۋدى ءوزى­نىڭ ورىنباسارى عاني نى­عىمەتوۆكە تاپسىردى. «قاجەت بولسا ءوزىم دە كۇندە باق قۇرالدارى ارقىلى حالىققا شىعىپ، جاعدايدى ايتىپ وتىراتىن بولامىن»، دەدى ول. سونىمەن قاتار وبلىس اكىمى وڭىردەگى بارلىق 1400 سۋاعار ارشىلىپ، سۋ جولدارىنا كەدەرگى بولماۋىن قاتتى ەسكەرتتى.

قاۋىپ 2017 جىلعىدان بيىل دا كەم بولمايتىن سياقتى. ەڭ باستىسى، جەردىڭ توڭى جىبىمەي جاتىپ كۇن ىسىپ كەتىپ، قار كۇرت ەرىسە قاتتى قاۋىپ سول بولعالى تۇر. بىراق ساقتانعان قاي كۇندە ساۋ بولارى ءسوزسىز، سوندىقتان ساقتىق جۇمىستارىن بارىنشا جەدەلدەتە بەرگەن دۇرىس. ول ءۇشىن كۇرەس شتابى كۇندىز-ءتۇنى جۇمىس ىستەيتىن بولدى.

 

 

سوڭعى جاڭالىقتار

ەلىمىزدە كۇن قايتا سالقىندايدى

اۋا رايى • بۇگىن، 16:53

ەسىل وزەنىنە جاڭا كوپىر سالىنادى

ايماقتار • بۇگىن، 15:16

شىعىس قازاقستان «جاسىل» ايماقتا

ايماقتار • بۇگىن، 12:15

دوللار ارزانداپ، مۇناي قىمباتتادى

ەكونوميكا • بۇگىن، 11:36

قىركۇيەكتە حالىق ساناعى باستالادى

قازاقستان • بۇگىن، 09:47

ۇقساس جاڭالىقتار