قازاقستان • 19 اقپان, 2021

ميب-ءتىڭ پيك-تەن ايىرماشىلىعى نەدە؟

760 رەت
كورسەتىلدى
6 مين
وقۋ ءۇشىن

كوپقاباتتى ۇيلەردىڭ پروبلەمالارىن شەشىپ, مۇقتاجدارىن وتەۋدە پاتەر يەلەرىنىڭ كووپەراتيۆتەرى (پيك) ءوزىن ءوزى اقتاماعاندىعى تۋرالى كوپ ايتىلدى. قاتارىنان بىرنەشە ءۇيدى كووپەراتيۆتەرىنە قوسىپ العان كەيبىر توراعالار تۇرعىنداردان تەك اقشا جيناۋمەن اينالىستى. ال سول كەزدە ۇيلەردىڭ توبەلەرىنەن سۋ اعىپ, جىلۋ, سۋ جۇيەلەرى ءشىرىپ, كوندومينيۋمگە جاتاتىن الاڭدار قاراۋسىز قالدى. كەيدە ءتىپتى كووپەراتيۆ توراعالارى ونى جەكەمەنشىكتىڭ پايدالانۋىنا جالعا بەرىپ, ال جالداۋ اقىسىن جىمقىرىپ كەتكەن فاكتىلەر دە بولدى.

ميب-ءتىڭ پيك-تەن  ايىرماشىلىعى نەدە؟

بىرنەشە ءۇيدى بىرىكتىرگەن پيك توراعاسىن ورنىنان تابۋ دا قيىن. سوندىقتان ءبىر ماسەلەمەن كومەككە ءزارۋ بولعان تۇرعىندار ولاردى ىزدەۋ­مەن سارسىلاتىن. ال اۋلاداعى بالا­لار الاڭدارىن اباتتاندىرىپ, جاراق­تاندىرۋدى كوپتەگەن كووپەراتيۆتەر جەر­گىلىكتى اكىمدىكتەردىڭ دە موينىنا ارتىپ قويعان.

سونىمەن قاتار پيك-تەر كووپەراتيۆكە كىرەتىن ۇيلەردىڭ بارلىعىن ۇس­تاۋعا ءبىر عانا شوت اشتى, ال بۇل پاتەر يەلەرىنىڭ اقشانى ماقساتتى پايدالانۋىن باقىلاۋعا مۇمكىندىك بەرمەدى. پيك-تەردىڭ وسىنداي تولىپ جاتقان كەمىستىكتەرى تۇرعىن ءۇي شارۋاشىلىعىن باسقارۋدىڭ باسقا جولىن ىزدەۋگە ءماجبۇر ەتتى.

2019 جىلعى 26 جەلتوقساندا پرە­زيدەنت «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق ماسە­لە­لەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تو­لىق­تىرۋلار ەنگىزۋ تۋرالى» زاڭعا قول قويدى. وسى زاڭعا سايكەس, 2022 جىل­دىڭ 1 شىل­­دەسىنەن باستاپ پاتەر يەلەرى كووپەراتيۆتەرى (پيك) بولمايدى, ال ولار­دىڭ ورنىن م ۇلىك يەلەرى بىر­لەس­تىكتەرى مەن جاي سەرىكتەستىكتەر الادى.

م ۇلىك يەلەرىنىڭ بىرلەستىگى (ميب) – بۇل ءبىر كوپپاتەرلى تۇرعىن ءۇيدىڭ پاتەر يەلەرى عانا قۇراتىن كوممەرتسيالىق ەمەس نىسانداعى زاڭدى تۇلعا. جاي سەرىكتەستىك (جس) – ازاماتتىق شارت نە­گىزىندە ۇيگە ورتاق م ۇلىكتەردى بار­لىق مەنشىك يەلەرىمەن ءۇيدى بىر­لەسىپ باسقارۋ جانە كۇتىپ ۇستاۋ. بۇل جۇيە تۇرعىندار قاراجاتىنىڭ اشىق جۇم­سالۋىن قامتاماسىز ەتەدى دەگەن ءۇمىت بار. سونداي-اق ولار تۇرعىندارعا باس­قارۋ ءتاسىلىن تاڭداۋ قۇقىعىن بەرۋ ءۇشىن ەنگىزىلگەن.

جاڭا ءتارتىپ بويىنشا ميب-تەر «م ۇلىك يەلەرىنىڭ ءبىر بىرلەستىگىندە – ءبىر شوت» قاعيداتى بويىنشا جۇ­مىس ىستەيتىن بولادى, بۇل ءبىر ءۇي­دىڭ تۇر­عىندارىنا جينالعان قارا­جات­تىڭ باسقارۋ جانە ۇستاۋ ءۇشىن ماقساتتى پايدالانىلۋىن باقىلاۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. ميب-ءتىڭ پيك-تەن تۇبەگەيلى ايىرماشىلىعى دا سول – اقشا قاراجاتىن دۇرىس ءارى ءادىل ءبولۋ. پيك-ءتىڭ ءبىر شوتى بولعانىمەن, ۇيلەرى كوپ بولدى, ال ميب-تە ءار ءۇيدىڭ ءوز شوتى بولادى. قاراجات تەك ءبىر ءۇيدىڭ قاجەتىنە جۇمسالادى جانە ونى جوعارىدا ايتقانىمىزداي, تۇرعىن ءۇي يەلەرى دە, جەرگىلىكتى بيلىك تە قاداعالاي الادى.

بۇل ماسەلەنى شەشۋ قازىر سول­تۇس­تىك قازاقستان وبلىسىنىڭ قالا­لارىندا  قىزۋ قولعا الىندى. جۋىردا پەت­روپاۆل قالاسى اكىمدىگىنىڭ تۇرعىن ءۇي ينسپەكتسياسى ءبولىمىنىڭ باسشىسى ەرلان قايىربەكوۆ پەن اكىمنىڭ تۇر­عىن ءۇي-كوممۋنالدىق ماسەلەلەر جونىندەگى كەڭەسشىسى اناتولي ميشين باق ارقىلى تۇرعىندارعا ميب-ءتىڭ پيك-تەن ارتىقشىلىعىن تۇسىندىرۋگە تىرىستى.

سونىمەن قاتار ولار ميب قۇرۋدىڭ جانە وعان مۇشە بولۋدىڭ جولدارىن ايتتى. «بۇل ءۇشىن ءتورت قۇجات قاجەت: الدىمەن تۇرعىنداردىڭ ميب قۇرۋدى قولعا العان جينالىسىنىڭ حاتتاماسى, ءار تۇرعىن ءۇي يەلەرىنىڭ وعان ءوتۋدى قالاعان ءوتىنىشى, توراعانى تاڭداۋ تۋرالى شەشىمى جانە ميب-ءتىڭ ۇلگىلىك جارعىسى مەن تىركەلۋىنە 1 اەك مولشەرىندە اقى تولەنگەنى تۋرالى تۇبىرتەك. وسى قۇجاتتار دا­يىن بولسا, توراعا ونى ادىلەت ورگاندارىندا تىركەتەدى. وسىدان كەيىن ميب ءوز جۇمىسىنا كىرىسۋگە قۇقىلى», دەدى ە.قايىربەكوۆ.

ميب-ءتىڭ توراعالىعىنا پاتەر­لەردىڭ كەز كەلگەن يەسى توراعا بولىپ سايلانا الادى. ونى جالپى جينالىس­تا مەنشىك يەلەرى 1 جىل مەرزىمگە سايلايدى. ەگەر بۇرىن پيك-ءتىڭ وزىندە اۋلا سىپىرۋشىلار, ەلەكتريكتەر, بۋحگالتەرلەر سياقتى قىزمەتكەرلەر شتاتى بولسا, ەندى ولارمەن ميب توراعاسى تاپسىرىس بەرۋشى رەتىندە كەلىسىمشارت جاسايدى. كەلىسىمشارتتا ورىندالاتىن جۇمىستاردىڭ كولەمى مەن تۇرلەرى جانە ەڭبەكاقىسى انىق كورسەتىلەدى. ال باسقارۋدىڭ جاڭا نىسانى تەك توراعادان عانا تۇراتىن بولادى.

كوندومينيۋم نىسانىنىڭ ورتاق مۇل­كىن باسقارۋعا جانە كۇتىپ-ۇستاۋعا ار­نالعان شىعىستارىن ەسەپتەۋدىڭ بەكى­تىلگەن ادىستەمەسى, ياعني جىل ىشىندە ورىندالۋى قاجەت جۇمىستاردىڭ قا­جەت­تى تىزبەسى بولادى. وسى جۇمىستار تى­زى­مىنە سايكەس ءۇيدى باسقارۋ جانە كۇ­تىپ ۇستاۋ شىعىندارىنىڭ جىلدىق سمە­تاسى جاسالادى.

بۇرىن پيك قۇرۋ ءۇشىن جالپى جينالىستى پاتەر يەلەرىنىڭ كەمىندە 10% كىرەتىن باستاماشىل توپ شاقىراتىن. ال ميب قۇرۋ ءۇشىن ءۇي تۇرعىندارىنىڭ 100% كەلىسىمى قاجەت. ولاردىڭ ارقايسىسى سەنىمحات بەرىپ, بىرلەسكەن قىزمەت تۋرالى كەلىسىمگە قول قويادى. سونىمەن بىرگە پيك ادىلەت ورگاندارىندا تىركەۋ جارعىنى دا تالاپ ەتپەيتىن. ال ميب-ءتى تىركەۋگە ول قاجەت بولادى. قازىرگى ۋاقىتتا پەتروپاۆل قالاسىنىڭ اۋماعىندا 1 090 كوپپاتەرلى تۇرعىن ءۇي بار, ونىڭ ىشىندە 624 كوندومينيۋم وبەكتىسىندە باسقارۋ نىسانى ۇيىمداستىرىلعان, 328 ۇيدە تۇرعىنداردىڭ ءوزى سايلاعان باسشىسى بار, ال 138-ءى يەسىز بولىپ تابىلادى.

قالا اكىمدىگى تاراپىنان كوندومينيۋم نىساندارىن باسقارۋعا جانە ونىڭ ورتاق مۇلكىن كۇتىپ-ۇستاۋعا ارنالعان شىعىستار سمەتاسىن ەسەپتەۋ ادىستەمەسى ازىرلەندى. بۇل ادىستەمە «تۇرعىن ءۇي قاتىناستارى تۋرالى» قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ 1997 جىلعى 16 ساۋىردەگى زاڭىنىڭ نورمالارىن نەگىزگە الا وتىرىپ, كوندومينيۋم وبەكتىسىن باسقارۋ جانە كوندومينيۋم وبەكتىسىنىڭ ورتاق مۇلكىن كۇتىپ-ۇستاۋ جونىندەگى شىعىنداردى ەسەپتەۋ كەزىندە قولدانىلادى. سونى­مەن بىرگە قالا اكىمىنىڭ وكىمىمەن كوندومينيۋم وبەكتىسىنىڭ ورتاق مۇل­كىن باسقارۋعا جانە كۇتىپ-ۇستاۋعا ار­نالعان شىعىستار سمەتاسىنىڭ ەڭ از ەسەبى بويىنشا جۇمىس توبى قۇرىلدى. جۇمىس توبى جەرگىلىكتى وكىلدى ورگاندا بەكىتۋ ءۇشىن شىعىستار سمەتاسىنىڭ ەڭ از ەسەبى بويىنشا جوبا ازىرلەيدى.

ءسويتىپ, قىزىلجارلىقتار كوپپا­تەر­لى ءۇيدى كۇتىپ, باسقارۋدىڭ جاڭا ءادىسىن قولدانۋعا ءجىتى كىرىسىپ وتىر. ارينە, ونىڭ دا جەتىسپەيتىن جاقتارى شى­عاتىن شىعار, بىراق بۇرىنعى پيك-تەر­گە قاراعاندا دۇرىستاۋ بولۋعا ءتيىس­تى.

 

پەتروپاۆل

سوڭعى جاڭالىقتار