تۋريزم • 18 اقپان، 2021

قورىقتى اتپەن ارالاعان قولايلى

44 رەت كورسەتىلدى

قوستاناي وبلىسىندا تاڭعاجايىپ كورىنىسىمەن كوزدى ارباپ، كوڭىلدى باۋراپ الاتىن تابيعي ورىندار از ەمەس. تاعىلار جورتقان تاتىر دالاسى وزەن-كولگە باي ورماندى القاپقا ۇلاسىپ جاتقان ءبىر عانا ناۋىرزىم قورىعىنىڭ ءوزى جومارت تابيعاتتىڭ وسى­ناۋ قۇتتى وڭىرگە تارتۋ ەتكەن ەرەكشە سىيى سىندى. 2008 جىلدان بەرى حالىقارالىق ماڭىزى جوعارى تابيعي نىسان رەتىندە تانى­لىپ، يۋنەسكو قاراۋىنا الىنعان قورىقتا الداعى جازدا اتتى تۋريزم سالاسىن قولعا الۋ جوسپارلانىپ وتىر.

ناۋىرزىم قورىعىندا تۋريس­تەردى قىزىقتىراتىن بيولوگيالىق جانە لاندشافتىق قۇندىلىعى ج­وعارى 6 ەكولوگيالىق سوقپاق بار. بۇل سوقپاقتار تۋريستىك سايا­حات ءۇشىن تارتىمدى، سونداي-اق عى­لىمي-تانىمدىق ماڭىزى دا جو­عارى. قورىق ماماندارىنىڭ ايتۋىن­شا، ءار سوقپاق 3-4 ايالدامادان تۇرادى.

– ءبىرىنشى سوقپاق «بۇلاق» دەپ اتالادى. مۇندا بەتاعاش ورمانى، قورىق كورىنىسى مەن بۇلاقتى-باقتى كوردون اۋماعى، اۆتوكولىك ايالداماسى جانە دەمالىس ورىندارى بار. ال ەكىنشى سوقپاق – ناۋىرزىم قىلقاندى ورمانى. بۇل ساپار جەلىسىن قورىقتىڭ جۇ­رەگى دەسەك تە ارتىق بولمايدى. ويتكەنى مۇنداعى قىلتاندى ورماندا يتەلگى، بۇركىت، اق قۇيرىقتى سۋ بۇركىتى سياقتى الۋان ءتۇرلى جىرتقىش قۇستار مەن بۇلان، كيىك، اقبوكەن، قابان، تۇلكى، قاسقىر سەكىلدى جابايى اڭدار كەزدەسەدى. قورىق اۋماعىنداعى اقسۋات كولىندە «قىزىل كىتاپقا» ەنگەن قۇستاردى ءجيى ۇشىراتۋعا بولادى. ءۇشىنشىسى – دوڭگەلەك سور. كەزىندە جازىقتى دالا بولىپ كەلەتىن بۇل سوقپاققا كوبىنە اۋەسقوي ورنيتولوگتار كەلەدى. مۇندا «قىزىل كىتاپقا» ەنگەن، جويىلىپ بارا جاتقان قۇستار ءجيى كەزدەسەدى. «ناۋىرزىم لاندشافتارى» دەپ اتالاتىن قۇمدى، سۋلى، دالالى بەتەگەلى تۋريستىك سوقپاققا باس ناۋىرزىم، قاراجار كولدەرى كى­رەدى. مۇندا دارىلىك قاسيەتى بار وسىمدىكتەر كوپ وسەدى. ال «اققۋلى» سوقپاعىندا قارامەڭدى كورىنىسى، سارمويىن، جاركول كولدەرىنە ايالداپ، شاعالا، قاسقالداق، اققۋ، قاز، ۇيرەك، جىرتىلىپ-ايرىلعان قۇستار الەمىن تاماشالاۋعا بولادى، – دەدى ناۋىرزىم مەملەكەتتىك تابيعي قورىعىنىڭ ديرەكتورى دۋلات قويلىباەۆ.

سان الۋان بوياۋعا مالىنعان اق­شىل، قىزعىلت شاعىل توبەشىك­تەرىمەن ەرەكشەلەنەتىن تىرسەك ورمان القابىندا بىلتىر تۋريستەرگە ارنالىپ «ساز قالدىعى» دەپ اتالاتىن جاڭا باعىت اشىلعان. وعان بارار جولدا مارشرۋتقا سايكەس تۋريستەر تۇركەباي اۋليە كەسەنەسىنە ايالدايدى. جەرگىلىكتى تۇرعىندار ءۇشىن كيەلى ورىن بولىپ سانالاتىن كەسەنە باسىندا شيپالى قۇدىق بار. قاسيەتتى مازاردان شىققان ساياحاتشىلار تىرسەك قاراعاي، بوز جازىقتى دالا جانە «ساز قالدىعى» ايالدامالارىن باسىپ ءوتىپ، تىرسەك ورمانىنداعى دەمالىس ورنىنا بارىپ تۇنەيدى. جەرگىلىكتى تۇرعىندار بۇل جەردە بۇرىن تەڭىز بولعان دەسەدى. وعان ءار جەردە بەرىشتەنىپ تاس بولىپ قاتىپ قالعان تەڭىز مارجاندارى مەن ۇلۋ قابىرشاقتارى دالەل.

بيىل قورىقتىڭ تۋريستىك الەۋە­تىن ارتتىرۋ ماقساتىندا ناۋى­رزىم اۋدانىنىڭ اكىمدىگى بىر­نەشە تىڭ باستامانى قولعا الىپ وتىر. سونىڭ ءبىرى – ەتنواۋىل جوباسى. اۋدان اكىمى تالعات كاربوزوۆتىڭ ايتۋىنشا، مۇندا كەلگەن تۋريستەر قوناقۇيدە تۇرىپ، اۆتوكولىكپەن قىدىرعاننان گورى، كوبىنە كيىز ۇيدە تۇنەپ، اتقا ءمىنىپ سەرۋەندەگىسى كەلەدى ەكەن. سوندىقتان قورىق اۋماعىنا بيىل جازدا كيىز ۇيلەر تىگىلىپ، تۋريستىك سوقپاقتاردا ۆەلوسيپەدپەن، اتپەن قىدىرۋعا مۇمكىندىك جاسالادى. قازىردىڭ وزىندە مىنىسكە جايلى اتتار مەن ەر-توقىمدار ساتىپ الىن­عان. اكىمدىك ەندى ۆەلوسەرۋەن جوباسىن جۇزەگە اسىراتىن كاسىپكەرلەر ىزدەستىرىپ جاتىر. ماقسات – ەكوتۋريزمدى دامىتۋعا نيەتتى جەرگىلىكتى كاسىپكەرلەردى مەملەكەتتىك باعدارلامالاردىڭ ءبىرى بويىنشا ارىپتەستىككە تارتىپ، جاز شىعا جوبانى ىسكە قوسۋ. وسىلايشا، قورىقتىڭ تۋريستىك تارتىمدىلىعىن ارتتىرىپ، قوناق­تىڭ قالاۋىنا قاراي لاندشافتى جاياۋ، اتپەن، كولىكپەن، ۆەلوسيپەدپەن ارالاپ كورۋىنە مۇمكىندىك جاساۋ.

قورىق قىزمەتكەرلەرى ساني­تارلىق ساقتىق شارالارىنا دا بارىنشا ءمان بەرىپ وتىر.

– بيىل جەتكىلىكتى مولشەردە سانيتايزەرلەر، قورعانىس زاتتارىن، تەرمومەترلەر ساتىپ الدىق. 2019 جىلى ناۋىرزىم قورىعىندا مىڭ جارىم ادام دەمالىپ قايتقان. بىلتىر پاندەمياعا بايلانىستى شەكتەۋ كۇشەيگەنىمەن، 200-گە تارتا ادام كەلدى. بيىل ەپيدجاعداي وڭالسا، جوسپارلانىپ جاتقان جوبالاردىڭ ناتيجەسىندە تۋريستەر سانىن ەسەلەپ ارتتىرۋعا بولادى، – دەدى د.قويلىباەۆ.

ناۋىرزىم قورىعىنىڭ قىز­مەتكەرلەرى وبلىس وقۋشىلارىنا ارناپ تاقىرىپتىق تۋريزم ۇيىم­داستىرۋدى دا جوسپارلاپ وتىر.

 

قوستاناي وبلىسى

 

سوڭعى جاڭالىقتار

عارىشتان انىقتالعان قوقىستار

ەكولوگيا • بۇگىن، 08:24

ۆيرۋس جۇقتىرۋ توقتاماي تۇر

كوروناۆيرۋس • بۇگىن، 08:16

ءورت سوندىرگەن وجەتتەر

ايماقتار • بۇگىن، 08:12

ەرلىككە بەرگىسىز ەڭبەك

قوعام • بۇگىن، 08:09

جاساندى جۇرەك سالىندى

الەم • بۇگىن، 08:02

نۇروتاندىقتاردىڭ ايقىن جەڭىسى

ساياسات • بۇگىن، 07:43

شامانىڭ ءانى

ونەر • كەشە

سوتتالعان جىرلار

ادەبيەت • كەشە

9 اي «تولعاتقان» 9 پايىز

ەكونوميكا • كەشە

ۇقساس جاڭالىقتار