بيوساياساتتىڭ ماڭىزدى فاكتورى
ءححى عاسىر ادامزات بالاسىنىڭ الدىنا بۇعان دەيىن بەتپە-بەت كەلىپ كورمەگەن ءوزىنىڭ جاڭا سىن-قاتەرلەرىن تارتىپ وتىر. ەگەر ءبىز, تاۋەلسىز قازاق ەلى, ونى ەسەپكە الماساق نەمەسە الدىمىزداعى 20-30 جىلدىڭ العا توسىپ وتىرعان قاۋىپ-قاتەرىنە ءجۇردىم-باردىم ەنجار قاراساق, كوپ نارسەدەن ۇتىلاتىنىمىز انىق. مۇنداي سەلقوستىق مەملەكەتتىڭ العا دامۋىنا جانە ونىڭ ەكونوميكاسىنىڭ ويداعىداي ءوسىپ-وركەندەۋىنە تۇساۋ سالماق.
سوندىقتان, ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ «قازاقستان-2050» ستراتەگياسىندا تۇتاستاي ەلىمىز بەن رەسپۋبليكا ايماقتارى ءۇشىن 10 نەگىزگى سىن-قاتەردى تايعا تاڭبا باسقانداي كورسەتىپ بەردى. بۇل تۋرالى پرەزيدەنت: «ەگەر ءبىز ءوز دامۋىمىزدا جاڭا تابىستارعا ودان ءارى قول جەتكىزۋدى جوسپارلايتىن بولساق, ولاردىڭ ارقايسىسىن مىندەتتى تۇردە ەسكەرۋگە ءتيىسپىز», – دەپ ناقتى دا تۇجىرىمدى بايلام جاسادى.
بيوساياساتتىڭ ماڭىزدى فاكتورى
ءححى عاسىر ادامزات بالاسىنىڭ الدىنا بۇعان دەيىن بەتپە-بەت كەلىپ كورمەگەن ءوزىنىڭ جاڭا سىن-قاتەرلەرىن تارتىپ وتىر. ەگەر ءبىز, تاۋەلسىز قازاق ەلى, ونى ەسەپكە الماساق نەمەسە الدىمىزداعى 20-30 جىلدىڭ العا توسىپ وتىرعان قاۋىپ-قاتەرىنە ءجۇردىم-باردىم ەنجار قاراساق, كوپ نارسەدەن ۇتىلاتىنىمىز انىق. مۇنداي سەلقوستىق مەملەكەتتىڭ العا دامۋىنا جانە ونىڭ ەكونوميكاسىنىڭ ويداعىداي ءوسىپ-وركەندەۋىنە تۇساۋ سالماق.
سوندىقتان, ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ «قازاقستان-2050» ستراتەگياسىندا تۇتاستاي ەلىمىز بەن رەسپۋبليكا ايماقتارى ءۇشىن 10 نەگىزگى سىن-قاتەردى تايعا تاڭبا باسقانداي كورسەتىپ بەردى. بۇل تۋرالى پرەزيدەنت: «ەگەر ءبىز ءوز دامۋىمىزدا جاڭا تابىستارعا ودان ءارى قول جەتكىزۋدى جوسپارلايتىن بولساق, ولاردىڭ ارقايسىسىن مىندەتتى تۇردە ەسكەرۋگە ءتيىسپىز», – دەپ ناقتى دا تۇجىرىمدى بايلام جاسادى.
وسىنداي سىن-قاتەردىڭ ءبىرى – سۋدىڭ تاپشىلىعى. ءيا, بۇعان دەيىن ينتەرنەت جۇيەسى مەن باق-تا حابارلانعانداي, ءححى عاسىردا الەمدەگى سۋ رەسۋرستارى اجەپتاۋىر دەڭگەيدە شەكتەلەتىنى بەلگىلى بولىپ وتىر. ونىڭ تەرىس كورىنىستەرى قازىردىڭ وزىندە ايقىن بايقالۋدا.
«قازاقستان-2050» ستراتەگياسى جولدارىنان كورىنىس تاپقانداي, جاھاندىق سۋ تاپشىلىعى سوڭعى 60 جىلدىڭ ىشىندە جەر شارىندا اۋىز سۋدى پايدالانۋ 8 ەسە وسكەن جاعدايدا ورىن الىپ وتىرعانى الاڭداتپاي قويمايدى. وسى كەزگە دەيىن قاي ەلدە دە, قاي مەملەكەتتە دە ونىڭ وزىنە جەتكىلىكتى سۋ رەسۋرستارى بولىپ كەلدى. ەندىگى جەردە سۋ كوزدەرىنىڭ تاپشىلىعى مەن جەتكىلىكسىزدىگى سالدارىنان كوپتەگەن مەملەكەتتەر سۋدى سىرتتان تاسۋعا ءماجبۇر.
سۋ – بارىنشا شەكتەۋلى رەسۋرس. جەر بەتىندە سونىڭ كەسىرىنەن شيەلەنىستەر مەن جانجالدار بۇرق ەتە تۇسپەسىنە كىم كەپىل؟! ەندەشە, بۇل وزەكتى دە كوكەيكەستى ماسەلە بيوساياساتتىڭ اسا ماڭىزدى فاكتورىنا اينالماي تۇرا المايدى. بۇل قازىردىڭ وزىندە ورىن الىپ وتىر.
راس, رەسپۋبليكا تۇرعىندارىن اۋىز سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ, سۋدى ۇتىمدى پايدالانۋ جونىندە مەملەكەتتىك باعدارلامالار ىسكە اسۋدا. مۇنىڭ پايداسىن كورىپ وتىرعاندار, سونىڭ ىشىندە اۋىل تۇرعىندارىنىڭ سانى ارتىپ كەلەدى. ال ەلباسىمىز تۇجىرىمداپ بەرگەن «قازاقستان-2050» ستراتەگياسىنىڭ ارعى استارىنا كوز جۇگىرتىپ قاراساق, مۇنداي تابىسقا توقمەيىلسۋگە بولمايتىنىن بايقايسىڭ. جولداۋدىڭ: «ءححى عاسىردىڭ ون جاھاندىق سىن-قاتەرى» تاراۋىندا باياندالعانداي, اتالعان ماسەلە ءبىزدىڭ ەلىمىزدە دە وتكىر كۇيىندە تۇرعانىن رەسپۋبليكا پرەزيدەنتى ن.ءا.نازارباەۆ اشىق ايتتى. «سۋمەن قامتاماسىز ەتۋ پروبلەماسى ءبىزدىڭ ەلىمىزدە دە وتكىر بولىپ وتىر. بىزگە ساپالى اۋىز سۋ جەتىسپەيدى. بىرقاتار وڭىرلەر ونىڭ زاردابىن قاتتى تارتۋدا», دەپ ايقىن ءتۇيىن جاسادى ەلباسى.
بۇدان بىرنەشە ماسەلە تۋىندايدى. ونىڭ ءبىرىنشىسى – سۋ رەسۋرستارىن مەيلىنشە ءتيىمدى دە ۇتىمدى پايدالانۋ. ەكىنشىدەن, رەسپۋبليكادا جەراستى سۋ كارتاسىن جاساپ, مۇنداعى سۋ مولشەرىن ناقتىلى انىقتاعان ءجون. وسىدان بىرنەشە جىل بۇرىن شىعىس قازاقستان وبلىسىنىڭ اكىمى بەردىبەك ساپارباەۆ وسىنداي ءبىر يگى ىسكە باستاماشى بولعانى ۇمىتىلعان جوق. سول ۇردىستەن ۇيرەنىپ, ونى ىلگەرى جالعاستىرۋدىڭ پايداسى مول.
ءيا, بارىنە دە جوعارىدا ايتقانىمىزداي, ۇنەمشىلدىك كوزقاراس كەرەك. بەلگىلى ءبىر ەلدى مەكەن اۋماعىندا سۋ كوزدەرىن شەكتەن تىس اسىرا پايدالانۋ, ونى مولشەردەن تىس ءراسۋا ەتۋ تابيعي تەپە-تەڭدىكتىڭ بۇزىلۋىنا سوقتىرادى. بۇعان جول بەرۋگە مۇلدەم بولمايدى.
ەلباسى «قازاقستان-2050» ستراتەگياسىندا العا قويعان مىندەتتەردىڭ ءبىرى – ترانسشەكارالىق وزەندەردىڭ رەسۋرستارىن تەپە-تەڭدىك جاعدايدا پايدالانۋ. الايدا, قازىر ءىس جۇزىندە سولاي بولماي كەلە جاتقانى امبەگە دە ايان. سوندىقتان, ەلىمىز اتالعان ماسەلەلەردە بىرقاتار ءتۇيىنى تارقاتىلماعان جايتتارمەن بەتپە-بەت كەلىپ وتىرعانى جاسىرىن ەمەس. دەيتۇرعانمەن, ەلباسىمىز: «اتالعان ماسەلەنىڭ كۇردەلىلىگىنە قاراماستان, ءبىز ونى ساياساتتاندىرۋعا جول بەرمەۋگە ءتيىسپىز», دەپ تۋرا ايتتى. مەملەكەتىمىزدە ءوزىنىڭ باستاۋ-بۇلاعىن ەلدىڭ ءوز ىشىنەن الاتىن وزەندەردىڭ بولماۋى ءبىزدىڭ پايدامىزعا شىعىپ وتىرماعانىن اشىق ايتۋعا تۋرا كەلەدى. قازاقستان اۋماعىنداعى وزەندەردىڭ بارلىعى ترانسشەكارالىق بولىپ تابىلادى. جايىقتى الايىق, سىرداريا مەن ەرتىستى الايىق, ءبارى سولاي. كورشى ەلدەردە وسى وزەندەردىڭ باستاۋىندا سالىنعان پلوتينالار مەن بوگەتتەر ەلىمىزگە ترانسشەكارالىق سۋ كوزدەرى ارقىلى كەلەتىن سۋ رەسۋرستارىنىڭ شەكتەۋلى تۇردە, ءتىپتى ءتيىستى مولشەردەن تومەن كەلۋىنە سالقىنىن تيگىزۋدە. ەندەشە, الداعى ۋاقىتتا مۇنىڭ جاي-كۇيى حالىقارالىق نورماتيۆتەر مەن ولشەمدەرگە سايكەس رەتتەلەدى دەگەن ويدامىز.
بۇل ماسەلەنىڭ بيوساياسي استارى جوق ەمەس. مىنە, ەلباسى «قازاقستان-2050» ستراتەگياسىندا تولعاعى جەتكەن وسى ماسەلەلەردى ون سىن-قاتەردىڭ ءبىرى رەتىندە بارشا قازاقستاندىقتاردىڭ قاپەرىنە ۇسىندى. ەندەشە, بۇدان قورىتىندى شىعارىپ, سۋ رەسۋرستارىنىڭ شەكتەۋلى ەكەنىن تەرەڭ ءتۇيسىنۋ قازاقستاندىقتاردىڭ پارىزى بولىپ قالا بەرمەك.
باۋىرجان تۇمانوۆ,
باتىس قازاقستان وبلىستىق ءماسليحاتىنىڭ دەپۋتاتى.
باتىس قازاقستان وبلىسى.
جاڭا ساياسي باعىت جاڭا ىزدەنىستەرگە جەتەلەدى
قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ «قازاقستان-2050» ستراتەگياسى – قالىپتاسقان مەملەكەتتىڭ جاڭا ساياسي باعىتى» اتتى قازاقستان حالقىنا جولداۋىندا اۋىل شارۋاشىلىعىن زامان تالابىنا, نارىق سۇرانىسىنا قاراي دامىتۋعا قاتىستى كوپتەگەن ويلى ۇسىنىستار ايتىلدى. بىزگە ەندى وسى ويلاردى ىسكە اسىرۋ قاجەت دەپ بىلەمىن.
مىسالى, مەنىڭ شارۋا قوجالىعىمدا بۇگىندە 12 مىڭداي قوي بار. ونىڭ 4 مىڭعا جۋىعى بورداقى. ولاردان باسقا بورداقى كەشەنىندە 500 باسقا جۋىق وگىزشە سەمىرتىلۋدە. مىڭ شاقتى جىلقى ءوز الدىنا باعىمعا الىنعان. بۇل مالدىڭ بارىنە جەمشوپتى ءبىز ءوز كۇشىمىزبەن دايىندايمىز. ول ءۇشىن تەحنيكامىز, جۇمىسشىلارىمىز, شىبىندىعىمىز بەن ەگىستىك القابىمىز بار.
ءبىز بۇرىن, نەگىزىنەن, تەك قانا ەدىلباي قويىن وسىرۋمەن اينالىساتىنبىز. ويتكەنى, بۇل قويلار جەرگىلىكتى جەردىڭ جازدا – ىستىق, قىستا – سۋىق اۋا رايىنا ءتوزىمدى مال بولىپ تابىلادى. سودان كەيىن ەدىلباي قويىنىڭ ەتى نارىقتا جوعارى باعالاناتىندىقتان ونى توككەن تەرىڭنىڭ وتەۋى ءۇشىن ءتيىمدى باعامەن وتكىزۋىڭە بولادى. بۇدان بىرنەشە جىل بۇرىن ۇكىمەتتىڭ ەتتى مال شارۋاشىلىعىن دامىتۋ تۋرالى قاۋلىسى شىعىپ, قازاقتىڭ ەتتى كوپ بەرەتىن اقباس سيىرلارىن ساتىپ الدىق. ءسويتىپ, مىڭ باسقا ارنالعان بورداقى الاڭىن جاساپ, مال سوياتىن ءوز تسەحىمىزدى اشتىق. بۇگىندە سول بورداقى الاڭىندا 500 باستاي وگىزشە بورداقىلانۋدا.
ءبىزدىڭ شارۋا قوجالىعىمىزدا ەۋروپادا جاسالعان جاڭا تراكتورلار مەن كومبايندار جەتكىلىكتى. مەن ولاردى ۇلكەن جۇمىستار اتقارىپ, ۇلكەن جەردى قينالماي يگەرۋ ءۇشىن ساتىپ الىپ ەدىم. بىراق جەرىمىزدىڭ كولەمى از بولىپ وتىر. ال اۋدانىمىزدا كەزىندە جاپا-تارماعاي جالعا بەرىلىپ, قازىر پايدالانىلماي بوس جاتقان جەرلەر قانشاما. سول مىڭداعان گەكتار جەردى ۇكىمەت جالعا العان يەلەرىنەن كەرى قايتارىپ, ءبىز سياقتى ناقتى ىسپەن اينالىساتىن, ياعني جەردى قاجەت ەتىپ وتىرعان شارۋالارعا كونكۋرستىق نەگىزدە بەرسە دەيمىن.
قازىر ءبىز ەت وڭدەيتىن ۇلكەن تسەح سالىپ جاتىرمىز. بولاشاقتا وبلىس ورتالىعى ماڭىنان شارۋا قوجالىعىنىڭ ءوز بازارىن اشىپ, اراداعى الىپساتارلارسىز-اق ەت ونىمدەرىن وتكەرۋدى جولعا قويۋ ويدا بار. دەلدالداردىڭ جولىن كەسۋدەگى وسى قادامىمىزدى جەرگىلىكتى بيلىك قولداپ, كومەك بەرسە, ءبىزدىڭ شارۋامىز قازىرگىدەن دە جاقسارىپ كەتەر ەدى. ال ءبىزدىڭ شارۋامىزدىڭ گۇلدەنگەنىنەن اۋدان مەن وبلىس حالقى جامان بولىپ وتىرعان جوق. اۋىلعا الەۋمەتتىك ماندەگى بىرنەشە قۇرىلىس عيماراتتارىن سالىپ بەردىك. باسقا دا قامقورلىقتار جاساپ جاتىرمىز. جۇمىسشىلارىمىز دا ايلىقتارىن ۋاقتىلى الادى. جاعدايلارى دا وڭالىپ كەلەدى.
سوندىقتان, «قازاقستان-2050» ستراتەگياسى ءبىزدىڭ ومىرىمىزبەن ەتەنە بايلانىستى دەسەك, ارتىق ايتقاندىق ەمەس. ونى ورىنداۋ – ەلدىڭ دە, ەردىڭ دە ابىرويى.
سايرامباي دونەنباەۆ,
«شاۋشەن» شارۋا
قوجالىعىنىڭ باسشىسى.
جامبىل وبلىسى,
تۇرار رىسقۇلوۆ اۋدانى.
تىنىشتىق – تابىس نەگىزى
«قازاقستان-2050» ستراتەگياسىندا ەكونوميكا مەن اۋىل شارۋاشىلىعى سەكتورىن دامىتۋ ارقىلى حالىقتىڭ جاعدايىن جاقسارتۋ ماسەلەسىنە دە كوپ كوڭىل بولىنگەن. ءبىز جەر-انانىڭ قادىر-قاسيەتىن بالا كەزىمىزدەن كوكەيگە ءتۇيىپ وستىك, ەڭبەك ەتكەندە عانا ەل ىرىسى ارتاتىنىن تۇسىندىك. ستراتەگيانى مۇقيات وقىپ شىققان كەز كەلگەن ادام ەلباسى ناقتى اتاپ كورسەتكەن قاعيدالاردى جۇزەگە اسىرعاندا عانا تابىستىڭ كەلەتىنىن اڭعارادى.
بيىل شەمونايحا اۋدانىندا ەگىن بىتىك ءوستى. مەن باسقاراتىن قوجالىق ءار گەكتاردان 24 تسەنتنەردەن ءدان باستىردى. كۇنباعىستى دا توكپەي-شاشپاي جيناپ الدىق. الايدا, بيىل استىق پەن كۇنباعىستى قابىلداۋ باعاسى تومەندەپ كەتتى. بۇل شارۋا ادامدارىنا قولايسىز بولىپ تۇر. ءالىپتىڭ ارتىن باقساق, باعا دا وسەر, ديقانداردىڭ ەڭبەگى دە جەمىسىن بەرەر. ەڭ باستىسى, ەلىمىز بەن جەرىمىز امان بولسىن.
تابىستىڭ ءبىر بولىگىن اۋىلدىڭ كوركەيۋىنە جۇمسايمىن. مادەنيەت ءۇيىن جوندەۋگە, وسىنداعى پاناجايدا تاربيەلەنىپ جاتقان جەتىمدەرگە ون ميلليوننان استام قارجى ءبولدىم. «جەتىم كورسەڭ, جەبەي ءجۇر» دەپ تەگىن ايتپاعان عوي. الداعى ۋاقىتتا دا ستراتەگيادا اتاپ كورسەتىلگەن مىندەتتەردى ابىرويمەن ورىنداۋعا كوڭىل بولەمىز. ەڭ باستىسى, ەلىمىز امان بولىپ, دامي بەرسە, حالىقتىڭ تۇرمىسى جاقسارادى. قازاقستاننىڭ ءوسىپ-وركەندەۋى وزىمىزگە بايلانىستى ەكەنىن ەستەن شىعارىپ الماساق بولعانى.
ايتكەن شورمانوۆ,
شەمونايحا اۋدانىنداعى «ۋبا» شارۋا قوجالىعىنىڭ توراعاسى.
شىعىس قازاقستان وبلىسى,
شەمونايحا اۋدانى.
عىلىم جولى – ءومىر جولى
بۇگىندە وتاندىق فارماتسەۆتيكالىق ونەركاسىپتىڭ ورتالىعى رەتىندە تانىلىپ وتىرعان ءبىزدىڭ ۇجىم عالىمدارى مەن ماماندارى تۇڭعىش پرەزيدەنتىمىزدىڭ «قازاقستان-2050» ستراتەگياسىندا عىلىمدى دامىتۋ تۋرالى تاعى ءبىر مارتە اتاپ كورسەتىلگەندەي, وسى سالاعا قامقورلىعىن كوپتەن بىلەدى. كەشەگى وتپەلى كەزەڭنىڭ قيىن تۇسىندا, دالىرەك ايتقاندا, 1995 جىلى, ول ۋاقىتتا جەرگىلىكتى تابيعي وسىمدىكتەردەن ءدارى-دارمەكتەر جاساۋدى جاڭادان قولعا الىپ جاتقان جاس ينستيتۋتىمىزدا بولىپ, اقىل-كەڭەسىمەن ىزدەنىسىمىزدى قولداۋى, بۇدان كەيىن جانە ەكى رەت ورتامىزعا كەلىپ ءىس بارىسىمەن تانىسۋى, بۇل باعىتتاعى ءىس-شارالاردى ۇنەمى نازاردا ۇستاۋى ەڭبەگىمىزگە سەرپىن بەرىپ, العا ۇمتىلدىرىپ كەلەدى.
سىرقاتتانۋشىلاردىڭ ءتۇرلى اۋرۋلاردان ەمدەلە الۋىنا شيپالىق قاسيەتى مول دارىلىك پرەپاراتتاردى دايىنداۋ ەڭ مەرەيلى ءىس دەپ بىلەمىن. سوندىقتان, ءبىزدىڭ قىزمەتىمىز بيىك تالاپ دەڭگەيىندە بولۋى قاجەت. بۇدان 25 جىل بۇرىن قۇرىلىمدىق حيميا بويىنشا ىزدەنۋ مەن زەرتتەۋدى باستاعان ەدىم. نەگىزىنەن تابيعي قوسىلىستاردى, سونىڭ ىشىندە تەرپەنويدتار, الكالويدتار, فلاۆونويدتار قۇرىلىمىن زەرتتەۋدە شەتەلدەردە دە تانىلعان ءبىراز جاڭالىقتار اشىلعانىمەن, عىلىم ۇدايى ىزدەنىستى تالاپ ەتەتىندىگىنە بايلانىستى ىسىمىزدە ىركىلىس جوق دەۋگە بولادى. ۇلىبريتانيالىق عالىم كلەگگوممەن بىرگە نيۋكاسل ۋنيۆەرسيتەتىندە ورتالىق قازاقستان ايماعىندا وسەتىن وسىمدىكتەردەن بيولوگيالىق بەلسەندى تابيعي قوسىلىستار الۋ جونىندەگى زەرتتەۋلەرىمىزدى جالعاستىرىپ كەلەمىز.
قالاي بولعاندا دا, جۇرەك قالاۋىڭمەن قولعا العان ءىستىڭ قادىرى ەرەكشە عوي. مەكتەپ قابىرعاسىنان حيميانىڭ قۇپيا الەمىن بىلۋگە, ءالى ءمالىمسىز سىرلارىن اشۋعا دەگەن قۇشتارلىعىم مىنەكي, شيرەك عاسىر وتسە دە باسىلار ەمەس. ءبىر ءتاۋىرى, بۇرىنعىعا قاراعاندا قازىر عىلىمي جولدى تەرەڭدەتۋگە مۇمكىندىك كەڭ. عالىم رەتىندە سوعان كوڭىلىم وسەدى. عىلىم بۇكىل كۇش-جىگەرىڭدى, بار ۋاقىتىڭدى تۇپكى ماقساتقا جۇمىلدىرۋدى قاجەت ەتەدى. وسىنى تۇسىنەتىن, وسىعان ءتوزىمدى ءىزباسارلارىمنىڭ از ەمەستىگىن ماقتان تۇتامىن.
عىلىم ارقىلى ءوستىم, وركەندەدىم. ەلىمىزدىڭ كەمەل كەلەشەگىنە باستاۋشى ستراتەگيالىق باعدارلامادا عىلىم بەدەلىن كوتەرۋگە ەرەكشە ءمان بەرىلۋى كورەگەندىك ۇستانىم دەپ بىلەمىن. بۇگىندە الەمدە يننوۆاتسيالىق دامۋ باسىمدىق ماڭىزعا يە ەكەنى ءمالىم. سونىڭ جاعىمدى كورىنىستەرى كۇننەن-كۇنگە كوبەيە ءتۇسۋى بىزدەرگە, عالىمدارعا قوسىمشا قۋات بەرىپ وتىر دەسەك, ەشبىر ارتىق ايتقانعا جاتپاس.
قوبىلاندى تۇردىبەكوۆ,
«فيتوحيميا» حالىقارالىق عىلىمي-وندىرىستىك حولدينگى فيزيكا-حيميالىق زەرتحاناسىنىڭ مەڭگەرۋشىسى, مەملەكەتتىك سىيلىقتىڭ لاۋرەاتى, حيميا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى.
قاراعاندى.
كاسىبىمدى اشىپ, ءناسىبىمدى تاۋىپ ءجۇرمىن
ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ سارابدال ساياساتىنىڭ يگىلىگىن كورىپ جاتقانداردىڭ ءبىرىمىن. اكە-شەشەم ەدىل ايتىمبەتوۆ پەن قارلىعا ابدىعاليەۆا ءتورت بالاسىمەن 2004 جىلى اتا-بابالارىنىڭ كىندىك قانى تامعان اقتوبە وڭىرىنە قونىس اۋداردى. مۇعالجار اۋدانىنىڭ اقكەمەر اۋىلىنان كۆوتا بويىنشا بولىنگەن قارجىعا ءۇي ساتىپ الىپ, تىرشىلىككە ارالاسىپ كەتتىك. «قازاقستان-2050» ستراتەگياسىندا كوشى-قون ماسەلەسىنە ايرىقشا ماڭىز بەرىلۋىن الىستاعى قانداستارىمىزدى اتامەكەنگە ورالتۋدىڭ وڭ قادامى, ۇلكەن ءىستىڭ جالعاسى دەپ باعالايمىن. سەبەبى, ءبىز مۇنداي مۇمكىندىكتى پايدالانعان, يگىلىگىن كورگەندەردىڭ قاتارىندا مۇنداي قادامداردىڭ قاجەتتىگىن بەك تۇسىنەمىز.
مەن وبلىس ورتالىعىنداعى «راۋان» كوللەدجىن كەدەن ءىسى ماماندىعى بويىنشا ءبىتىرىپ, ەكى جىلداي «يمك سەكيۋرتي» جشس-ىندە كۇزەتشى بولىپ جۇمىس ىستەدىم. اراسىندا وبلىس ورتالىعىنداعى جيھاز جيناۋ تسەحىندا جۇمىس ىستەپ, اعاش شەبەرلىگىنىڭ قىر-سىرىن دا يگەردىم. بىرەۋگە تاۋەلدى بولعانشا, اۋىلعا بارىپ, ءوز ءىسىمدى نەگە اشپاسقا دەگەن وي كەلدى. نارتاۋەكەل دەپ 2007 جىلى ءساۋىر ايىندا «ايتىمبەتوۆ.ع.ە.» جەكە كاسىپورنىن اشىپ, تىركەۋدەن وتكىزدىم. قۇرال-جابدىعىمدى تۇگەندەپ, قاجەتتى ماتەريالدى اقتوبە قالاسىنان جەتكىزۋگە تۋرا كەلدى. ول ءۇشىن, ارينە, كولىك كەرەك بولدى. «بتا» بانكى وبلىستىق فيليالىنان 600 مىڭ تەڭگە نەسيە الىپ, جيھاز قۇراستىرۋ ستانوگىن, «گازەل» قوراپتى اۆتوكولىگىن ساتىپ الدىم. جيھازدى باسىندا ىڭعايلاستىرىلعان ورىنداردا جينادىم. ءبىز جاساعان جيھازعا تاپسىرىس كوبەيگەن سوڭ ارنايى تسەح سالۋدى ويلاستىرىپ جۇرگەنىمدە وسى وڭىردە مۇناي وندىرۋمەن اينالىساتىن رەسەيدىڭ «لۋكويل» كومپانياسى وسى وڭىردەگى اۋىلداردا ءوز ءىسىن اشۋعا ۇمىتكەرلەرگە «اراي» ارناۋلى باعدارلاماسىن جۇزەگە اسىرۋعا كىرىستى. ءبىر ەرەكشەلىگى, بۇل باعدارلاما بويىنشا بولىنەتىن گرانت وتەمسىز تەگىن بەرىلەتىن ەدى. بيزنەس-جوبا جاساپ, گرانتقا ىلىگىپ, قولىما تيگەن 1 ميلليون تەڭگەگە ءتاپ-ءتاۋىر جيھاز جيناۋ تسەحىن سالىپ الدىم. كىرەبەرىسكە, اس ۇيگە قوياتىن جيھازدارعا, كومپيۋتەر ۇستەلى جانە باسقا جيھازدارعا سۇرانىس جوعارى. «جۇمىسپەن قامتۋ-2020» باعدارلاماسى بويىنشا «بيزنەس-ناۆيگاتور» كاسىپكەرلىك ورتالىعىندا ارنايى كۋرستان ءوتىپ, سەرتيفيكاتپەن بىرگە, وسى باعدارلامانىڭ ەكىنشى باعىتى بويىنشا 1 ميلليون تەڭگە نەسيەگە قول جەتكىزدىم. بۇل قارجىعا قوسىمشا ماتەريال ساتىپ الىپ, ءوندىرىسىمدى كەڭەيتتىم. قازىر وسى شاعىن جيھاز تسەحىندا بەس ادام ەڭبەك ەتەدى. ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ الەۋمەتتىك باعدار ۇستانعان سارا ساياساتىنىڭ ارقاسىندا قولعا العان ىسىمىزدەن بەرەكەت تاپتىق دەسەم, ارتىق ايتقاندىق بولماس.
مەملەكەت باسشىسى «قازاقستان-2050» ستراتەگياسىندا «وتاندىق كاسىپكەرلىك جاڭا ەكونوميكالىق باعىتتىڭ قوزعاۋشى كۇشى بولىپ تابىلادى. شاعىن جانە ورتا بيزنەستىڭ ەكونوميكاداعى ۇلەسى 2030 جىلعا قاراي, ەڭ از دەگەندە, ەكى ەسە ءوسۋى ءتيىس» دەگەن بولاتىن. مەن وسى ەلباسى العا قويعان مىندەتتى جۇزەگە اسىرۋعا شاما-شارقىمشا ۇلەس قوسىپ كەلەمىن. كاسىپكەرلىكتى, سونىڭ ىشىندە, اۋىلدا شاعىن جانە ورتا بيزنەستى دامىتۋعا باعىتتالعان باعدارلامالاردىڭ تيىمدىلىگىن كورىپ وتىرمىز. ءبىز كوپتەگەن تۇرمىسقا قاجەتتى جيھازداردى قۇراستىرىپ, شىعارۋدى جولعا قويدىق. بولاشاقتا ديۆان, كرەسلو سياقتى جۇمساق جيھاز شىعارۋدى دا ويلاستىرۋدامىن. قازىر بانكتەن العان نەسيەلەرىمىزدى بىرتىندەپ قايتارا باستادىق. ءوندىرىسىمىزدى كەڭەيتە بەرمەكپىز. ستراتەگيادا ايتىلعانداي, دامىعان وتىز ەلدىڭ قاتارىنا ەنۋ ءۇشىن ارقايسىمىز ماڭداي تەرلەتىپ ەڭبەك ەتۋىمىز كەرەك.
عالىم ايتىمبەتوۆ,
«ايتىمبەتوۆ.ع.ە.» جەكە كاسىپورنىنىڭ باسشىسى.
اقتوبە وبلىسى,
مۇعالجار اۋدانى.
