بيىل كارتوپتىڭ شىعىمىنا شاعىم ايتۋشىلار كوپ. جازدا كۇن تىم ىستىق بولدى. تابىسقا قولى جەتكەندەر – سۋارمالى القاپتا داقىل ەككەندەر. اۋا رايى قۇبىلمالى ولكەدە الداعى ۋاقىتتا سۋارمالى ەگىستىكتىڭ ىرىزدىعى مول بولاتىنى تۋرالى ءجيى ايتىلىپ ءجۇر. بالكىم ديقان ەندىگى جىلدارى مىقتاپ قاپەرىنە الاتىن تۇس وسى شىعار.
– شارۋاشىلىق ۋاقىت اعىمىنا ساي بىرنەشە قۇرىلىمدىق وزگەرىستەرگە تۇسكەنىمەن, ءوزىنىڭ باستى باعىتى – كارتوپ, باسقا دا كوكونىستەر ءوسىرۋ ءداستۇرىن جالعاستىرۋدا, – دەيدى بىزبەن اڭگىمەسىندە «اگروترەيد كوكشە» سەرىكتەستىگىنىڭ ديرەكتورى يۋري شاشنيكوۆ, – ءبىز بيىل 219 گەكتارعا كارتوپ, 35 گەكتارعا ءسابىز بەن قىزىلشا ەككەنبىز. بۇل داقىلدار ايرىقشا كۇتىمدى قاجەت ەتەدى. ياعني جىل بويعى كەشەندى جۇمىس توقتاماۋى ءتيىس. ال كارتوپ وسىرۋدە كلاستەرلىك نەگىزدەگى گوللانديالىق تەحنولوگيانى قولدانامىز. داقىلعا بولىنگەن پلانتاتسيالار كۇزدە تولىق جىرتىلىپ, اۋىسپالى ەگىس جۇيەسىنە دايىندالادى. ءاۋ باستا گەرمانيادان اكەلىنگەن «گالا», «سارايا», «پيكاسسو» اتالاتىن تۇقىم سۇرىپتارى ابدەن جەرسىنىپ, ونىمدىلىك سيپاتتارى جەتىلدىرىلىپ جاتىر. ءالى دە اتقارىلاتىن جۇمىستار كوپ. ءبىز بۇگىنگى جەمىس كەشەگىدەن ىلگەرى بولۋىن قالايمىز.
ديرەكتوردىڭ كابينەتىندەگى تاقتادا تالداۋ جازبالاردىڭ تىم كوپتىگى كوزگە ۇرىپ تۇر. ۋچاسكەلەر بويىنشا كارتوپ ءتۇسىمى بىركەلكى ەمەستىگى دە تاقتادان كورىنىس تاۋىپتى.
– تۇپكى ءونىمنىڭ كولەمىنە كوپتەگەن جاعدايلار اسەر ەتەدى, – دەيدى يۋ.شاشنيكوۆ ءبىزدىڭ جۇزىمىزدەگى سۇراۋ بەلگىسىنە وراي. – ماسەلەن, مىنا القاپتا جەردى وڭدەۋ كەزىندە ازداپ سالعىرتتىققا جول بەرىلگەن, ال مىنا بولىكتە قوپسىتۋ دۇرىس اتقارىلماعان, تۇقىم سۇرىپتارىن ىرىكتەپ ەگۋدە دە ەسكەرىلمەگەن تۇستار بار. مۇنىڭ بارلىعى الداعى ۋاقىتتا ساباق الۋ ءۇشىن كەرەك, قازىر قاتەلىككە جول بەرەتىن ۋاقىت ەمەس. بۇگىن «پيكاسسو» تۇقىمى ەگىلگەن القاپتىڭ ءار گەكتارىنان 20 توننا كارتوپ الىنعانىنىڭ سەبەبىنە تالداۋ جاسادىق. بۇل ۇلكەن كورسەتكىش. ءجۇز پايىز وسى كورسەتكىشكە قول جەتكىزۋگە دە جەتەرمىز. ماماندار مەن مەحانيزاتورلار ءتيىستى قورىتىندى شىعاراتىنىنا سەنىمدىمىن.
سەرىكتەستىك باسشىسى بيىل سۋارمالى تەحنولوگيا تالاپتارىنىڭ قاتاڭ ساقتالۋىن ايرىقشا باقىلاۋدا ۇستاعان. القاپتاردىڭ تولىق تسيفرلاندىرىلۋى ناتيجەسىندە الدىن الا بەكىتىلگەن جۇمىس جوسپارىنداعى مىندەتتەر تولىق قامتاماسىز ەتىلدى. ارقايسىسى 560 مەتر اۋماقتى قامتيتىن اينالمالى سۋارۋ قوندىرعىلارى ۇزاققا سوزىلعان اپتاپ ىستىقتىڭ دەمىن قايتارۋعا سەپتىگىن تيگىزىپتى. ايتكەنمەن, تابيعاتتىڭ وكتەمدىگىن تۇبەگەيلى جەڭۋ وڭايعا سوقپاعانداي. سوعان قاراماستان, كارتوپتى جيناۋدا گوللانديا مەن گەرمانيادان الدىرعان ونىمدىلىگى جوعارى بەس اگرەگات ءىستىڭ ورايىن كەلتىرىپ تۇرعانىن بىلدىك.
قازىر بۇكىل كارتوپ القابىنىڭ تەڭ جارتىسىنىڭ ءونىمى جيناپ الىندى. مۇنىڭ 40 پايىزى تۇقىم قورىن قامداۋعا جۇمسالدى.
سەرىكتەستىكتىڭ سادوۆوە اۋىلىنداعى ءتورت قويماسىندا دا جۇمىس قاۋىرت. مۇندا كارتوپ پەن ءسابىز داقىلدارى (10 مىڭ توننا) ۇزاق مەرزىم ساقتالادى. القاپتاردان جەتكىزىلگەن كوكونىس ترانسپورتەرلەر ارقىلى سىرعىپ بارىپ, ىرىكتەلگەن قالپى قوراپتارعا تۇسۋدە. ءبىز ارنايى باعدارلامالانعان جەلدەتكىشتەردىڭ سىرتقى جاعدايلاردىڭ اۋىتقۋىنا بايلانىستى ءۇش كەزەڭدىك تەمپەراتۋراعا اۆتوماتتى تۇردە اۋىسۋ پروتسەسىمەن تانىستىق.
تاعى ءبىر ايتا كەتەرلىگى, سەرىكتەستىكتىڭ بارلىق وندىرىستىك ۋچاسكەلەرىندە كوروناۆيرۋس ىندەتىنە قارسى قورعانىشتىق شارالار قاتاڭ ساقتالادى. جۇمىستىڭ جۇيەلى جۇرگىزىلۋىنىڭ نەگىزى وسىندا جاتقانى كورىنىپ تۇر.
«اگروترەيد كوكشە» ونىمدەرى نۇر-سۇلتان مەن الماتى قالالارىنا, قازاقستاننىڭ وزگە وڭىرلەرىندەگى ءىرى ساۋدا ورىندارىنا جەتكىزىلۋدە. شارۋاشىلىق كوپ سالالى. بيىل پارلى القاپتارعا اۋىسپالى ەگىس جۇيەسىمەن 700 گەكتارعا – بيداي, 687 گەكتارعا – ارپا, 900 گەكتارعا مايلى داقىل زىعىر تۇقىمىن سەۋىپ, مەجەلەنگەن ءونىمدى قامباعا قۇيىپ الدى.
اقمولا وبلىسى
