ساياساتپەن ورىلگەن بايانداما

قۇندى مالىمەتتەرگە نەگىزدەلگەن بايانداما قاشاندا كوپشىلىك ىقىلاسىن تۋدىرادى. ءبىز وسىعان پرەزيدەنت جانىنداعى مەملەكەتتىك باسقارۋ اكادەمياسىندا كۋا بولدىق. مۇندا “جاڭارعان رەسەي جانە اقش ماقساتتارى” اتتى سەنچۋري قورى ەسەبىنىڭ اۆتورى, “كيس­سيندجەر اسسوشيەيتس” قورىنىڭ باس ديرەك­تورى توماس ە.گرەم اكادەميا تىڭداۋشىلارى مەن ۇستازدارى الدىندا بايانداما جاسادى. ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ رەسەي ءجونىن­دەگى بۇرىنعى باس ديرەكتورى بايانداما اۋانىن ءۇش ماسەلەگە ارنادى. اتاپ ايتقاندا, قازىرگى الەم­دە ورىن الىپ وتىرعان جاعداي, اقش-تىڭ سىرتقى ساياساتىنداعى باسىمدىق­تار جانە اۋعان­ستانداعى جاعدايدى تۇراقتان­دىرۋ. كەڭەس وداعى قۇلاعاننان كەيىن الەم ءبىر سىلكىنىپ الدى, دەيدى عالىم. اقش تا ءوزىنىڭ اگرەسسياسىن ازاي­تىپ, ناقتى قاۋىپتەرمەن كۇرەسۋگە كوڭىل اۋدار­دى. ياعني, تەرروريزممەن كۇرەس, جاپپاي-قىرىپ جويا­تىن قارۋدى تارات­پاۋ جانە وزگە دە ماسەلەلەر. اۋعانستانداعى جاعدايعا بايلانىستى سوزىندە عالىم اقش-تىڭ اسكەري تاكتيكاسىن­داعى وزگەرىستەر ء“ال-كايدامەن” سوعىستا ايتارلىقتاي تابىس اكەلۋدە ەكەندىگىمەن ءبولىستى. ونىڭ پايىمىنشا, مۇندا دەموكراتيا اۋىلى ءالى دە الىس. ءتىپتى بۇل جونىندە اقش پرەزيدەنتى باراك وباما دا ءالى ءبىر اۋىز ءسوز ايتپاپتى. عالىم, سونىمەن قاتار, الىپ كورشىمىز قىتايعا قاتىستى سۇراققا جاۋابىن­دا مۇندا ەكونوميكا اشىق جۇرگىزىلگەنىمەن, ساياسات جابىق ەسىك جاعدايىندا قالىپ وتىر­عان­دىعىنا نازار اۋدارتا كەلىپ, اقش بارلى­عىن اشىق جاساپ وتىرعاندىقتان دا وركەندەۋ ورىسىنە بەيىم ەكەندىگىن العا تارتتى. ايتسە دە ول گەوساياسي ورنالاسۋىمەن قىتاي ىقپالى­نىڭ ارتىپ كەلە جاتقاندىعىن دا مويىنداي­دى. سونىمەن قاتار, ايماقتاعى قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋدە ۇقشۇ-دان گورى شىۇ-نى دۇرىس سانايتىندىعىن دا جاسىرمادى. قىرعىزستانداعى ورىن العان ساياسي داع­دارىسقا قاتىستى سوزىندە توماس ە.گرەم مۇنداعى جاعدايدىڭ تۇراقتانۋى ءالى ەكى-ءۇش اپتاعا سوزىلارىن ورتاعا سالدى. قازىر جاڭا وكىمەت جاساقتالۋدا. كورشىلەرىمىزدەگى ورىن ال­عان كەلەڭسىزدىكتەرگە بەرگەن باعاسىندا عالىم ونىڭ وسىدان ون جىل بۇرىن باستالعان توپتىق تارتىستارعا بايلانىستىلىعىمەن ءتۇسىندىردى. بۇرىنعى پرەزيدەنت ق.باكيەۆتىڭ ءۇشىنشى جاق ارەكەتى تۋرالى سوزىنە وراي “مەن وندا ءۇشىنشى قولدى كورىپ تۇرعانىم جوق”, دەپ جاۋاپ بەردى. اقش-تىڭ وسى ەلگە دەگەن كوزقاراسىنا قاتىستى سۇراققا ونداعى جاعداي قازىرگى كەزدە تۇسىنىكسىز جاعدايدا قالىپ وتىر دەي كەلىپ, بۇل ماسەلە قىرعىزداردىڭ وزدەرى مەن كورشىلەرىنىڭ ماسەلەسى ەكەندىگىن العا تارتتى. ەگەر جاعداي ءتىپتى ۋشىعىپ بارا جاتسا, دەدى شەشەن, وندا جاھاندىق دەرجاۆالار سانالاتىن رەسەي جانە قىتايمەن وسى ماسە­لە­دە حالىقارالىق كومەك كورسەتۋ جونىندە كەڭەسۋگە بولار ەدى دەگەن راي تانىتتى. وسىلايشا, ءبىراز ماسەلەلەردى قامتىعان لەكتور توماس ە.گرەم تىڭداۋشىلار مەن ۇستازداردىڭ كوپتەگەن سۇراقتارىنا جاۋاپ بەردى. سوڭىنان عالىمعا ەستەلىك رەتىندە “التىن ادام” ءمۇسىنى تارتۋ ەتىلدى. اسقار تۇراپباي ۇلى.