وتىرىسقا توراعالىق ەتكەن پارتيا توراعاسى ازاماتحان امىرتاەۆ ءوز بايانداماسىندا مەملەكەت باسشىسى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ باستاماسىمەن جۇزەگە اسىپ جاتقان كونستيتۋتسيالىق رەفورمانىڭ ساياسي نەگىزدەرىنە توقتالدى. ونىڭ ايتۋىنشا, بۇل رەفورما زاڭ شىعارۋ ۇدەرىسىنىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋعا, بيلىك تارماقتارىنىڭ دەربەستىگى مەن جاۋاپكەرشىلىگىن كۇشەيتۋگە, مەملەكەتتىك باسقارۋ جۇيەسىنىڭ ورنىقتىلىعىن قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعان. سونداي-اق كونستيتۋتسيالىق رەفورما جونىندەگى كوميسسيا جۇمىسىنىڭ كەڭ قوعامدىق قاتىسۋمەن ءوتىپ جاتقانىن, e-Otinish پلاتفورماسى ارقىلى 1 000-نان استام ۇسىنىس تۇسكەنىن اتاپ ءوتتى.
پارتيا توراعاسى جاڭا كونستيتۋتسيا جوباسىندا ەكولوگيا مەن ادام دەنساۋلىعى اراسىنداعى بايلانىستىڭ تۇڭعىش رەت نەگىزگى زاڭ دەڭگەيىندە ايقىن ءارى كۇشەيتىلگەن تۇردە بەكىتىلۋىنە ەرەكشە نازار اۋداردى. ونىڭ پىكىرىنشە, «تازا اۋا, تازا سۋ جانە قاۋىپسىز قورشاعان ورتا – ازاماتتاردىڭ ءومىر ساپاسىن ايقىندايتىن باستى فاكتورلار, ءارى مەملەكەتتىڭ بولاشاق ۇرپاق الدىنداعى تىكەلەي جاۋاپكەرشىلىگى». وسىعان بايلانىستى «بايتاق» پارتياسى كونستيتۋتسيانىڭ 8-بابىندا «ەكولوگيا جانە ادام دەنساۋلىعى» ۇعىمىن مەملەكەتتىڭ بازالىق قۇندىلىعى رەتىندە جەكە تارماقپەن بەكىتۋدى ۇسىندى.
ەركىن ءابىل: تاريحي ساباقتاستىقتى كونستيتۋتسيادا بەكىتۋ – ۇلت جادىن قورعاۋ
كەڭەيتىلگەن وتىرىستا پارتيانىڭ اتقارۋشى حاتشىسى بەكبەرگەن كەرەي «كونستيتۋتسيا: ەكولوگيا مەن دامۋ اراسىنداعى تەپە-تەڭدىك» تاقىرىبىندا بايانداما جاساپ, جاڭا كونستيتۋتسيا ەكولوگيانى مەملەكەتتىك ساياساتتىڭ جەكەلەگەن باعىتى ەمەس, قوعامدىق دامۋدىڭ قۇندىلىقتىق نەگىزى رەتىندە ايقىندايتىنىن ايتتى. ال الماتى قالالىق فيليالىنىڭ توراعاسى الما قاراشقىزى «ادامعا باعدارلانعان مەملەكەت مودەلى» جونىندەگى سوزىندە جاڭا كونستيتۋتسيا جوباسىندا ادام, ونىڭ ءومىرى, قۇقىقتارى مەن بوستاندىقتارى مەملەكەتتىڭ ەڭ جوعارى قۇندىلىعى رەتىندە بەكىتىلگەنىن اتاپ ءوتتى.
پارتيا توراعاسىنىڭ كەڭەسشىسى مۇرات تاشيباەۆ «قازاقستانداعى كونستيتۋتسيالىق رەفورمانىڭ حالىقارالىق-قۇقىقتىق اسپەكتىلەرى» تاقىرىبىنداعى بايانداماسىندا جاڭا كونستيتۋتسيانى قابىلداۋ قازاقستان حالقىنىڭ ءوزىن-ءوزى انىقتاۋ قۇقىعىن جۇزەگە اسىرۋدىڭ زاڭدى نىسانى ەكەنىن جەتكىزدى. ونىڭ ايتۋىنشا, رەفورما حالىقارالىق مىندەتتەمەلەردى ورىنداۋعا, ادام قۇقىقتارىن قورعاۋ تەتىكتەرىن كۇشەيتۋگە, سوت جۇيەسىنىڭ تاۋەلسىزدىگىن نىعايتۋعا جانە ازاماتتاردىڭ مەملەكەتتىك باسقارۋعا قاتىسۋىن كەڭەيتۋگە باعىتتالعان.
ساياسي كەڭەس مۇشەسى, جاس تاريحشى شىڭعىس ۇسەنقۇل جاستار اتىنان ءسوز سويلەپ, كونستيتۋتسيا جوباسىندا ۇلى دالانىڭ مىڭجىلدىق مەملەكەتتىلىك داستۇرىنە سىلتەمە جاسالۋىنىڭ ماڭىزىن اتاپ ءوتتى. ونىڭ پىكىرىنشە, « ۇلى دالا» ۇعىمى ەۋرازيا كەڭىستىگىندە قالىپتاسقان مەملەكەتتىلىك, قۇقىقتىق جۇيە مەن ساياسي مادەنيەتتىڭ تاريحي ساباقتاستىعىن بىلدىرەدى.
قازاق - ۇلى دالا زاڭىنا باس يگەن, ار-ۇياتتان اتتاماعان حالىق - ق.توقاەۆ
باستاۋىش پارتيا ۇيىمىنىڭ باسشىسى سەرگەي كاچانوۆ جاڭا كونستيتۋتسيا جوباسىن تولىق قولدايتىنىن ءبىلدىرىپ, پارتيا تاراپىنان وڭىرلىك جانە باستاۋىش دەڭگەيدە ءتۇسىندىرۋ, اقپاراتتىق جۇمىستاردى جۇيەلى تۇردە جۇرگىزۋگە دايىن ەكەنىن ايتتى. ول ازاماتتاردى قوعامدىق تالقىلاۋعا كەڭىنەن تارتۋدىڭ ماڭىزىن دا ەرەكشە اتاپ ءوتتى.
وتىرىس قورىتىندىسى بويىنشا «بايتاق» جاسىلدار پارتياسى كونستيتۋتسيانىڭ جاڭا جوباسىن ادامعا باعدارلانعان, ەكولوگيالىق جاۋاپتى جانە ينستيتۋتسيونالدىق تۇرعىدان نەگىزدەلگەن قۇجات رەتىندە تولىق قولدايتىنىن مالىمدەدى. پارتيا الداعى ۋاقىتتا دا كونستيتۋتسيا جوباسىن قوعامدىق تالقىلاۋعا بەلسەندى قاتىسىپ, وڭىرلەردە ءتۇسىندىرۋ جانە اقپاراتتىق جۇمىستاردى جۇيەلى تۇردە جالعاستىرا بەرمەك.
