كەشە پارلامەنت دەپۋتاتتارىنىڭ, ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ, كولىك جانە كوممۋنيكاتسيالار, ەكونوميكا جانە بيۋدجەتتىك جوسپارلاۋ, دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىكتەرىنىڭ باسشىلارى مەن جاۋاپتى قىزمەتكەرلەرىنىڭ, باس پروكۋراتۋرا جانىنداعى قوعامدىق كەڭەستىڭ مۇشەلەرىنىڭ قاتىسۋىمەن بولىپ وتكەن باس پروكۋراتۋرانىڭ القا ماجىلىسىندە مۇگەدەكتەردىڭ جانە قارتتار ۇيلەرىندەگى ادامداردىڭ قۇقىقتارى مەن مۇددەلەرىن قورعاۋ ماسەلەلەرى قارالدى دەپ حابارلادى باس پروكۋراتۋرانىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى.
كەشە پارلامەنت دەپۋتاتتارىنىڭ, ەڭبەك جانە حالىقتى الەۋمەتتىك قورعاۋ, كولىك جانە كوممۋنيكاتسيالار, ەكونوميكا جانە بيۋدجەتتىك جوسپارلاۋ, دەنساۋلىق ساقتاۋ مينيسترلىكتەرىنىڭ باسشىلارى مەن جاۋاپتى قىزمەتكەرلەرىنىڭ, باس پروكۋراتۋرا جانىنداعى قوعامدىق كەڭەستىڭ مۇشەلەرىنىڭ قاتىسۋىمەن بولىپ وتكەن باس پروكۋراتۋرانىڭ القا ماجىلىسىندە مۇگەدەكتەردىڭ جانە قارتتار ۇيلەرىندەگى ادامداردىڭ قۇقىقتارى مەن مۇددەلەرىن قورعاۋ ماسەلەلەرى قارالدى دەپ حابارلادى باس پروكۋراتۋرانىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى.
ستاتيستيكالىق مالىمەتتەرگە سايكەس, 610 مىڭعا جۋىق وتانداستارىمىز مۇمكىندىكتەرى شەكتەۋلى ازاماتتار بولىپ تابىلادى. ءمۇگەدەكتەردىڭ قوعام ومىرىنە تولىققاندى ارالاسۋى ءۇشىن ەڭ الدىمەن ولارعا دەگەن كوزقاراستى وزگەرتۋ قاجەت. سوندىقتان, وسىنداي ادامداردىڭ الەۋمەتتىك ورتاعا قوسىلۋى ءۇشىن جاعداي جاساۋ مەملەكەتتىڭ باستى ماقساتى بولىپ تابىلادى.
باس پروكۋرور اسحات داۋىلباەۆ اتاپ وتكەندەي, سوڭعى جىلدارى ەرەكشە قاجەتتىلىكتەرى بار ادامداردىڭ قۇقىقتارىن قامتاماسىز ەتۋ ماسەلەلەرىن شەشۋ بويىنشا مەملەكەت ەداۋىر جۇمىس اتقاردى. ولارعا الەۋمەتتىك كومەك كورسەتۋ ماقساتىندا بيۋدجەتتىك قارجىلاندىرۋ جىل سايىن ارتتىرىلۋدا. كەيىنگى ءۇش جىلدا عانا وسى ماقساتتارداعى شىعىندار شامامەن 20 ملرد. تەڭگەنى قۇراعان. قازاقستان مۇگەدەكتەردىڭ قۇقىقتارى تۋرالى كونۆەنتسياعا قوسىلدى. پرەزيدەنتتىڭ تاپسىرمالارى بويىنشا 2009 جىلى وسى ساناتتاعى ازاماتتار ءۇشىن ارنايى الەۋمەتتىك قىزمەتتەر ەنگىزىلە وتىرىپ الەۋمەتتىك قىزمەت ەتۋ جۇيەسىن رەفورمالاۋ باستالدى.
الايدا, قابىلدانعان شارالارعا قاراماستان مۇگەدەكتەردىڭ جانە قارتتار ۇيلەرىندەگى ادامداردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ ءماسەلەسىندە ءالى دە كەمشىلىكتەر از ەمەس. پروكۋرورلار اشقان زاڭدىلىقتىڭ ورەسكەل بۇزىلۋىنىڭ فاكتىلەرى, قارتتار مەن مۇگەدەكتەرگە الەۋمەتتىك قىزمەت كورسەتەتىن ادامداردىڭ تاراپىنان كورسەتىلگەن ادامگەرشىلىككە جاتپايتىن, كەيدە, ءتىپتى, شەكتەن شىعاتىن قارىم-قاتىناس وسىنى كورسەتەدى.
بيۋدجەت قاراجاتىن ۇرلاۋ جانە ءتيىمسىز پايدالانۋ, تۇرعىن ءۇي جانە ەڭبەك قۇقىقتارىن, مەديتسينالىق كومەككە دەگەن قۇقىقتارىن ساقتاماۋ, وڭالتۋدىڭ جەكە ادامدارعا باعدارلانعان باعدارلامالارىنىڭ جوقتىعى جانە ولاردىڭ ورىندالماۋى, مۇگەدەكتەرگە تيىسىنشە كۇتىم جاساماۋ, ولارعا قول جۇمساۋ فاكتىلەرى انىقتالدى. جۇيەلى تۇردە جىبەرىلگەن كەمشىلىكتەردىڭ سالدارىنان جۇمىسقا قابىلەتتى 425 مىڭ مۇگەدەكتىڭ 15 پايىزى عانا جۇمىسقا ورنالاستىرىلعان.
بارلىق انىقتالعان فاكتىلەر بويىنشا ىقپال ەتۋ شارالارى قابىلدانىپ, ناتيجەسىندە 7,5 مىڭعا جۋىق مۇمكىندىگى شەكتەۋلى جانداردىڭ قۇقىقتارى قورعالدى. تەكسەرۋلەردىڭ قورىتىندىلارىنا سايكەس زاڭدىلىقتى بۇزۋدى جويۋعا باعىتتالعان 181 ۇسىنىس ەنگىزىلگەن. ول بويىنشا 126 لاۋازىمدى تۇلعا تارتىپتىك جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلدى, ونىڭ ىشىندە تورتەۋى سىبايلاس جەمقورلىق باپتارى بويىنشا جازالاندى. 87 قىلمىستىق جانە اكىمشىلىك ءىس قوزعالدى. مەملەكەتكە قارجىلاي زالال كەلتىرگەن 23 ادام ءتورت ميلليوننان استام تەڭگەنىڭ ورنىن تولتىرسا, ونىڭ 3 ميلليونى ءمۇگەدەكتەردىڭ پايداسىنا شەشىلدى.
تالقىلاۋ قورىتىندىسى بويىنشا باس پروكۋراتۋرا انىقتالعان زاڭدىلىقتىڭ بۇزىلۋىن جويۋ, مۇگەدەكتەردى قورعاۋدى قامتاماسىز ەتۋگە باعىتتالعان ۇيىمداستىرۋشىلىق-پراكتيكالىق شارالار كەشەنىن ۇسىندى. ءمۇمكىندىكتەرى شەكتەۋلى ادامداردىڭ ينفراقۇرىلىم وبەكتىلەرىنە كىرىپ-شىعۋ ماسەلەسىن شەشۋ ماڭىزدى مىندەتتەردىڭ ءبىرى رەتىندە بەلگىلەندى.
مۇگەدەكتەردى جۇمىسقا ورنالاستىرۋ ماسەلەلەرىنە ەرەكشە نازار اۋدارىلدى. وسى ماقساتتاردا جۇمىس ورىندارىن كۆوتالاۋدى نەعۇرلىم ءتيىمدى پايدالانۋ, جۇمىس بەرۋشىلەردىڭ مۇمكىندىگى شەكتەۋلى جانداردى جۇمىسقا بەلسەندىرەك تارتا تۇسەتىندەي جاعداي جاساۋ ۇسىنىلدى.
ۇسىنىلعان شارالاردى جينالىسقا قاتىسۋشى پارلامەنت دەپۋتاتتارى, باس پروكۋراتۋرا جانىنداعى قوعامدىق كەڭەستىڭ مۇشەلەرى بەلسەندى تۇردە قولداپ, كەلىسىلگەن جانە مۇددەلى ارەكەتتەر عانا مۇمكىندىگى شەكتەۋلى ادامداردىڭ پروبلەمالارىنىڭ ءتيىمدى شەشىلۋىنە, مۇگەدەكتەردىڭ الەۋمەتتىك جاعىنان قورعالۋىنا جانە ولاردىڭ قوعام ومىرىنە تولىققاندى ارالاسۋىنا مۇمكىندىك بەرەتىندىگىن اتاپ كورسەتتى.
القا ءماجىلىسىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇكىمەتىنىڭ اتىنا زاڭدىلىقتىڭ بۇزىلۋىن جويۋ تۋرالى ۇسىنىس ەنگىزىلدى.
«ەگەمەن-اقپارات».
